Đau thần kinh tọa vào mùa đông

Đau thần kinh tọa là gì?

Đau thần kinh tọa là một dạng bệnh rễ thần kinh. Xảy ra khi một hoặc nhiều cặp rễ thần kinh ở thăt lưng (cột sống thắt lưng) bị chèn ép. Do các dây thần kinh này chạy từ cột sống xuống dưới mông và sau đó xuống qua mỗi hông vào chân nên khi bị chèn ép lên, người bệnh sẽ thấy đau, tê hoặc yếu ở lưng dưới, mông, chân hoặc cả hai bên.

Có một số nguyên nhân tiềm ẩn gây ra đau thần kinh tọa và đau ở phía sau chân.

Thoát vị đĩa đệm có thể làm tổn thương rễ thần kinh, ảnh hưởng đến cảm giác và gây đau thần kinh tọa. Các nguyên nhân khác gồm hẹp ống sống, viêm cột sống dính khớp, thoái hóa đĩa đệm… Đối với một số bệnh nhân, nguyên nhân lại do dây chằng và gân xung quanh cột sống bị rút ngắn, ảnh hưởng trực tiếp đến di chuyển trượt đĩa đệm.

Vì sao bệnh đặc biệt nghiêm trọng vào mùa đông?

Các lí do chủ yếu khiến bệnh trở nên tồi tệ hơn vào mùa đông gồm:

• Cơ bắp bị căng cứng và thắt lại: Khi thời tiết trở lạnh, các cơ sẽ co lại và căng cứng. Sự căng thẳng này, đặc biệt ở các cơ xung quanh cột sống và cơ hình lê, có thể gây áp lực lớn lên dây thần kinh tọa, làm cơn đau trở nên trầm trọng. Lưu lượng máu giảm trong thời tiết lạnh cũng góp phần gây ra sự cứng khớp này.
• Giảm hoạt động thể chất: Khi trời trở đông, mọi người có xu hướng ít vận động hơn do thời tiết lạnh, ngày ngắn. Thiếu vận động sẽ làm suy yếu các cơ hỗ trợ cột sống, khiến chúng dễ bị chèn ép và kích thích dây thần kinh hơn.
• Thay đổi tư thể ngủ: Đễ giữ ấm và làm nóng cơ thể, trong vô thức chúng ta sẽ gù lưng hoặc thay đổi tư thế sao cho phù hợp. Việc thay đổi tư thế này sẽ làm căng thẳng cho lưng dưới và dây thần kinh, có khả năng kích hoạt hoặc làm trầm trọng thêm các cơn đau thần kinh tọa.
• Thay đổi áp suất khí quyển: Sự dao động áp suất khí quyển xảy ra khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, đặc biệt là bão. Điều này có thể làm ảnh hưởng đến khớp và cơ bắp, dẫn đến tăng cảm giác khó chịu cho một số người bị đau thần kinh tọa.
• Chấn thương trong mùa đông: Thời tiết thay đổi thất thường, đặc biệt vào những tháng cuối năm khiến mưa bất thường, dẫn đến trời ẩm ướt, trơn trượt. Nguy cơ trượt ngã tăng cao. Các hoạt động thể thao có thể gây căng thẳng đáng kể lên cột sống và có khả năng làm trầm trọng thêm các tình trạng tiềm ẩn như thoát vị đĩa nệm, dẫn đến bùng phát cơn đau thần kinh tọa.

Phòng ngừa bệnh đau thần kinh tọa

• Giữ ấm cơ thể: Mặc quần áo ấm hoăc mặc nhiều lớp quần áo. Giữ không cho phần lưng bị lạnh. Khi ngủ, hãy đắp chăn ấm hoặc mặc quần áo ấm. Sử dụng máy sưởi để làm ấm nhà.
• Vận động thường xuyên: Rèn luyện thói quen hoạt động thể chất thường xuyên. Trước khi vận động hãy khởi động trước 5 – 10 phút để làm ấm cơ thể. Các hoạt động như bơi lội, đi bộ, đạp xe là những lựa chọn tăng cường sức khỏe tốt vì chúng ko gây áp lực lớn lên cột sống. Hãy thử tập yoga để kéo giãn nhẹ cơ gân, cơ mông và cơ lưng giúp làm giảm căng thẳng cho dây thần kinh tọa.
• Để ý sức khỏe: Nếu cảm thấy đau khi vận động hoặc làm gì đó, hãy dừng lại. Đừng cố gắng chịu cơn đau. Hãy tìm đến các bác sĩ vật lý trị liệu nếu cơn đau vẫn còn tiếp diễn để xin lời khuyên và hướng điều trị.

Nếu vẫn gặp các vấn đề về đau thần kinh tọa, đặc biệt là vào những tháng mùa đông cuối năm, hãy đi gặp bác sĩ trị liệu sớm nhất có thể để có lộ trình điều trị hợp lí nhất. Hầu hết các trường hợp đau thần kinh tọa do thoát vị đĩa đệm cột sống thường sẽ khỏi sau vài tuần hoặc vài tháng, tuy nhiện việc điều trị có thể giúp giảm đau và ngăn ngừa các biến chứng nặng hơn.

• Các liệu pháp bảo tồn

Trong 2 đến 4 tuần đầu tiên bị đau thần kinh tọa, các phương pháp điều trị bảo tồn thường được khuyến nghị. Các phương pháp này có thể bao gồm vật lý trị liệu, xoa bóp trị liệu, chườm nóng và các loại thuốc kháng viêm không kê đơn để kiểm soát cơn đau và tình trạng viêm.

• Tiêm Steroid ngoài màng cứng

Nếu các biện pháp bảo tồn không mang lại hiệu quả, tiêm steroid ngoài màng cứng qua khe hoặc qua lỗ liên hợp có thể được sử dụng. Các mũi tiêm phong bế thần kinh này, kết hợp thuốc gây tê cục bộ và steroid, có thể giảm viêm hiệu quả và mang lại sự thuyên giảm đáng kể cho nhiều bệnh nhân.

• Thuốc đặc trị

Trong một số trường hợp, các loại thuốc như thuốc chống co giật (Lyrica, Neurontin) và thuốc chống trầm cảm (Cymbalta) có thể được kê đơn để điều trị cơn đau thần kinh liên quan đến đau thần kinh tọa.

• Phẫu thuật

Nếu các phương pháp điều trị bảo tồn và tiêm không thể giải quyết các triệu chứng, phẫu thuật có thể là cần thiết. Một thủ thuật phẫu thuật phổ biến cho đau thần kinh tọa một bên là cắt bỏ đĩa nệm, trong đó một phần của đĩa đệm bị thoát vị được loại bỏ để giảm áp lực lên dây thần kinh tọa.