Sơ cứu bỏng nhiệt và bỏng nước sôi đúng cách

Vì sao bỏng phải xử trí nhanh và đúng cách?

Bỏng là tình trạng tổn thương da và các mô sâu do tiếp xúc với nhiệt độ cao (nhiệt khô từ lửa, nguồn nhiệt nóng từ kim loại hay chất lỏng). Khi da tiếp xúc với nguồn nhiệt, năng lượng nhiệt không chỉ phá hủy lớp biểu bì bề mặt da ngay tức khắc mà còn tiếp tục tích tụ và âm thầm lan tỏa xuống lớp trung bì và hạ bì bên dưới, làm đông vón protein tế bào và phá hủy các mạch máu nuôi dưỡng. Mức độ nghiêm trọng của vết bỏng phụ thuộc vào hai yếu tố chính: nhiệt độ của tác nhân gây bỏng và thời gian tiếp xúc của da với nhiệt. Vì vậy, mục tiêu hàng đầu và khẩn cấp nhất của việc sơ cứu là phải “hạ nhiệt” vùng tổn thương càng sớm càng tốt để chặn đứng quá trình nhiệt tiếp tục ăn sâu vào thịt.

Quy tắc xử lý bỏng

Trong xử trí bỏng, quy tắc vàng bất di bất dịch là “làm mát vết bỏng dưới vòi nước mát chảy nhẹ trong vòng tối thiểu 20 phút”. Ngay khi bị bỏng, hãy đưa ngay vùng da bị tổn thương vào dưới vòi nước máy sạch (nhiệt độ nước mát sinh hoạt bình thường từ 15 đến 20 độ C), để dòng nước chảy nhẹ nhàng trôi qua bề mặt vết bỏng. Dòng nước chảy sẽ liên tục hấp thụ và cuốn đi lượng nhiệt dư thừa đang ủ dưới da, làm giảm sưng nề, giảm co thắt mạch máu và xoa dịu cảm giác đau rát dữ dội. Thời điểm vàng để làm mát là trong vòng 30 phút đầu tiên sau gặp tai nạn, và tất nhiên việc làm mát vẫn mang lại hiệu quả hạ nhiệt ngay cả khi thực hiện sau 30 phút.

Những sai lầm nguy hiểm

Một trong những sai lầm cần kiên quyết loại bỏ đó chính là thói quen dân gian: dùng đá lạnh hoặc nước đá buốt để chườm lên vết bỏng. Nước đá lạnh gây co mạch đột ngột, làm tắc nghẽn dòng máu nuôi dưỡng tại chỗ, khiến mô da vừa bị bỏng nhiệt lại bị thêm bỏng lạnh, làm hoại tử mô lan rộng hơn. Ngoài ra, tuyệt đối không bôi kem đánh răng, mỡ trăn, nước mắm, trứng gà sống hay đắp các loại lá thuốc không rõ nguồn gốc lên vết thương hở. Đây là những mẹo dân gian, nhưng lại không hề có tác dụng mà còn làm hại cho vết bỏng. Chúng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng uốn ván, nhiễm khuẩn huyết và gây thêm đau đớn cho người bệnh khi chuyên gia y tế phải chà rửa làm sạch lại vết thương. Hơn nữa, cũng không tự ý chọc vỡ các bọng nước phồng rộp vì lớp biểu bì nguyên vẹn đó chính là tấm màng sinh học vô trùng tự nhiên tốt nhất bảo vệ vết thương.

Kết luận

Xử trí sơ cứu bỏng đúng cách chỉ gói gọn trong vài thao tác đơn giản: xả nước mát 20 phút, tháo bỏ lớp che phủ và vật dụng khu vực vết hương, che phủ bằng màng sạch sau khi xả nước và đưa đến cơ sở y tế. Hãy luôn nhớ rằng sự bình tĩnh và khoa học trong những phút đầu tiên chính là chìa khóa giúp người bệnh giảm thiểu tối đa nỗi đau đớn thể xác và ngăn ngừa những biến chứng xuất hiện sau này.

Nguồn bài viết: https://www.nhs.uk/conditions/burns-and-scalds/