Hướng dẫn sơ cứu đuối nước kịp thời và đúng cách

Tầm quan trọng của sơ cấp cứu đuối nước kịp thời

Sơ cấp cứu đuối nước kịp thời tại hiện trường đóng vai trò quyết định đến sự sống còn của nạn nhân. Khi bị ngạt nước, đường hô hấp bị tắc nghẽn khiến cơ thể, đặc biệt là não bộ, rơi vào tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng. Do não chỉ có thể chịu đựng trạng thái này trong khoảng 4-5 phút trước khi bị tổn thương vĩnh viễn, việc chậm trễ sẽ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như hạ thân nhiệt, rối loạn nhịp tim, thậm chí là ngừng tim.

Đáng chú ý, đuối nước không chỉ xảy ra khi nước tràn vào phổi mà còn có thể do hiện tượng co thắt thanh quản gây ngạt thở. Chính vì vậy, việc nhanh chóng hành động để sơ cứu không chỉ giúp duy trì nguồn oxy quý giá lên não và ổn định hệ tuần hoàn cho nạn nhân, mà còn tạo ra cơ hội vàng giúp đội ngũ y tế dễ dàng can thiệp chuyên sâu và cứu sống người bệnh sau đó.

Nguyên tắc vàng trong sơ cứu đuối nước

Khi phát hiện người có dấu hiệu ngạt nước, nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là nhanh chóng đưa họ đến nơi khô ráo, an toàn. Nếu nạn nhân còn tỉnh táo, người cứu hộ nên ưu tiên dùng các biện pháp gián tiếp như ném phao, đưa khúc gỗ hoặc quăng dây thừng để kéo họ vào bờ. Tuyệt đối không tự ý lao xuống nước nếu chưa có kỹ năng chuyên nghiệp nhằm tránh nguy cơ bị ghì chặt gây nguy hiểm cho cả hai.

Ngay khi đưa được người bị nạn lên mặt phẳng cứng, hãy lập tức đánh giá tri giác và nhịp thở bằng cách gọi to, lay nhẹ vai, đồng thời kề sát tai quan sát lồng ngực trong tối đa 10 giây. Nếu nạn nhân không phản xạ, ngực đứng yên hoặc chỉ thở ngáp cá, chứng tỏ họ đã ngưng thở nguy kịch.

Đọc thêm tại: Cách sơ cấp cứu người bị đuối nước 

Hướng dẫn ép tim ngoài lồng ngực và hồi sức tim phổi (CPR)

Khi phát hiện nạn nhân bất tỉnh, ngưng thở hoặc chỉ thở ngáp, người sơ cứu cần lập tức kích hoạt quy trình hồi sức tim phổi (CPR) để duy trì dòng máu giàu oxy lên não, tránh việc tế bào não bị chết sau 4-5 phút do thiếu oxy. Đầu tiên, hãy quỳ bên cạnh nạn nhân và tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ở vị trí chính giữa ngực, sử dụng hai bàn tay chồng lên nhau, duỗi thẳng khuỷu tay để ép sâu 5-6 cm với tần số 100-120 lần/phút đối với người lớn, đồng thời giảm nhẹ lực ép khi cấp cứu trẻ em.

Quy trình này được thực hiện theo chu kỳ phối hợp 30 lần ép tim và 2 lần thổi ngạt. Để thổi ngạt hiệu quả, cần ngửa đầu, nâng cằm nạn nhân để khai thông đường thở, sau đó thổi hơi vào miệng và quan sát thấy lồng ngực phồng lên. Người thực hiện nên giữ bình tĩnh, lặp lại liên tục chu kỳ 30:2 này trong khoảng 2 phút rồi đánh giá lại, kiên trì sơ cứu cho đến khi nạn nhân tự thở được hoặc có nhân viên y tế tiếp quản.

Song song đó, việc lau khô và giữ ấm cơ thể là bắt buộc nhằm ngăn chặn tình trạng hạ thân nhiệt đột ngột gây rối loạn nhịp tim. Cuối cùng, ngay cả khi nạn nhân đã tỉnh táo, việc hô hoán gọi cấp cứu 115 và đưa họ đến bệnh viện gần nhất là yếu tố sống còn để kịp thời xử lý chấn thương cột sống cổ hoặc hội chứng "đuối nước thứ phát" nguy hiểm sau vài giờ.

Các sai lầm nghiêm trọng cần tránh khi sơ cứu

Nhiều người thường mắc sai lầm dốc ngược nạn nhân lên vai vác chạy hoặc ép mạnh vào bụng để "xốc nước". Những hành động này không giúp tống nước ra ngoài mà còn làm mất thời gian vàng làm hồi sức tim phổi (CPR), tăng nguy cơ tổn thương nội tạng và sặc chất nôn vào phổi.

Ngoài ra, người không biết bơi tự ý nhảy xuống nước, người sơ cứu dừng bóp tim và hô hấp nhân tạo quá sớm, chủ quan không đưa nạn nhân đến bệnh viện sau khi tỉnh lại đều là những sai lầm nguy hiểm có thể đe dọa đến tính mạng của người bị nạn.

Nguyên tắc phòng ngừa đuối nước an toàn

Để bảo vệ bản thân và người thân, chúng ta cần chủ động tránh xa các hành vi thiếu an toàn như tự ý bơi một mình ở những khu vực vắng vẻ hoặc không có lực lượng cứu hộ túc trực. Đối với các gia đình có trẻ nhỏ, việc không giám sát trẻ chặt chẽ khi ở gần nguồn nước, dù là ao hồ hay bể bơi tại nhà, luôn tiềm ẩn những hiểm họa khôn lường. Đồng thời, việc không trang bị phao bơi hoặc áo phao bảo hộ khi tham gia vào các hoạt động vui chơi, di chuyển trên sông hồ để đảm bảo an toàn tối đa.

Đọc thêm tại: Ngăn chặn đuối nước trong mùa hè

Lời khuyên của chuyên gia

Sơ cấp cứu đuối nước đúng cách, với trọng tâm là hô hấp nhân tạo, ép tim ngoài lồng ngực và chuyển viện kịp thời, chính là chìa khóa tận dụng thời gian vàng cứu sống nạn nhân. Mỗi người dân cần trang bị kiến thức cơ bản về cấp cứu người đuối nước để trở thành “người hùng” trong tình huống khẩn cấp.

Hãy lan tỏa kiến thức này trong cộng đồng, đồng thời thúc đẩy các chương trình dạy bơi và kỹ năng an toàn dưới nước. Chỉ khi hành động đúng và kịp thời, chúng ta mới giảm thiểu được những mất mát không đáng có do đuối nước gây ra.