Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Khó ngủ, mất ngủ nên ăn uống thế nào?

Khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc thường liên quan đến thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp cơ thể điều chỉnh nhịp sinh học, cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.

Khi tình trạng mất ngủ kéo dài, cơ thể không chỉ mệt mỏi mà còn đối mặt với nguy cơ suy giảm hệ miễn dịch và rối loạn chuyển hóa. Các nghiên cứu về y học giấc ngủ hiện nay đã chỉ ra rằng, việc điều chỉnh các nhóm chất cụ thể trong thực đơn hàng ngày có tác động trực tiếp đến khả năng sản sinh các chất dẫn truyền thần kinh gây ngủ.

 

1. Các nhóm thực phẩm hỗ trợ giấc ngủ ngon

Việc lựa chọn thực phẩm không chỉ dừng lại ở việc gây buồn ngủ, mà còn phải giúp duy trì cấu trúc giấc ngủ ổn định, tránh tình trạng tỉnh giấc giữa đêm. Nên bổ sung các thực phẩm sau vào thực đơn hàng ngày có thể mang lại những thay đổi tích cực cho giấc ngủ của bạn:

Nhóm thực phẩm giàu magie và kali: Magie đóng vai trò như một chất chủ vận GABA (Gamma-aminobutyric acid) là chất dẫn truyền thần kinh ức chế chính trong hệ thống thần kinh của con người, giúp làm dịu hệ thần kinh trung ương và giảm bớt các xung động thần kinh căng thẳng.

Các loại rau lá xanh đậm như cải bó xôi, các loại đậu và hạt hạnh nhân là nguồn cung cấp magie dồi dào. Kali có trong chuối và quả bơ giúp ngăn ngừa tình trạng chuột rút và co thắt cơ bắp vào ban đêm, tạo điều kiện cho cơ thể thư giãn hoàn toàn.

Khi tình trạng mất ngủ kéo dài, cơ thể không chỉ mệt mỏi mà còn đối mặt với nguy cơ suy giảm hệ miễn dịch và rối loạn chuyển hóa. Các nghiên cứu về y học giấc ngủ hiện nay đã chỉ ra rằng, việc điều chỉnh các nhóm chất cụ thể trong thực đơn hàng ngày có tác động trực tiếp đến khả năng sản sinh các chất dẫn truyền thần kinh gây ngủ.

Thực phẩm giàu melatonin có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ, giảm tình trạng khó ngủ, mất ngủ.

Trái cây hỗ trợ sản sinh melatonin: Quả anh đào (đặc biệt là giống chua) chứa nồng độ melatonin thực vật cao. Nghiên cứu cho thấy người tiêu thụ nước ép anh đào hai lần mỗi ngày có thời gian ngủ dài hơn và hiệu suất giấc ngủ tốt hơn. Kiwi cũng là một lựa chọn đáng lưu ý nhờ nồng độ serotonin cao và khả năng chống oxy hóa, giúp giảm các phản ứng viêm - một trong những nguyên nhân gây rối loạn giấc ngủ.

Nguồn acid béo omega-3: Các loại cá béo như cá hồi, cá trích cung cấp EPA và DHA. Các acid béo này không chỉ tốt cho tim mạch mà còn hỗ trợ chức năng của vùng dưới đồi trong việc kiểm soát nhịp sinh học, giúp cơ thể nhận diện thời điểm cần nghỉ ngơi một cách chính xác hơn.

 

2. Những thực phẩm ảnh hưởng xấu tới giấc ngủ

Đôi khi, lý do gây mất ngủ không nằm ở việc bạn thiếu chất, mà ở việc bạn đã nạp vào những thứ gây kích thích hệ thần kinh. Người hay khó ngủ, trằn trọc, mất ngủ nên tránh những loại thực phẩm dưới đây, đặc biệt sau bữa tối:

Caffeine: Adenosine là một chất tích tụ trong não suốt cả ngày để tạo ra áp lực giấc ngủ. Caffeine hoạt động bằng cách chiếm chỗ các thụ thể adenosine, khiến não bộ không nhận được tín hiệu mệt mỏi. Với những người nhạy cảm, caffeine có thể tồn tại trong hệ thống thần kinh từ 6 - 8 giờ, do đó việc tiêu thụ sau 2 giờ chiều thường dẫn đến tình trạng trằn trọc vào buổi đêm.

Rượu và đồ uống có cồn: Nhiều người có thói quen dùng một chút cồn để dễ ngủ hơn. Thực tế, rượu làm ức chế giai đoạn ngủ REM (giai đoạn ngủ mơ và phục hồi trí não). Khi nồng độ cồn giảm xuống vào nửa đêm, cơ thể sẽ trải qua hiện tượng bật lại (rebound effect), gây ra tình trạng tỉnh giấc, đổ mồ hôi và nhịp tim nhanh.

Thực phẩm gây áp lực lên hệ tiêu hóa: Các món ăn chứa nhiều tyramine như phô mai lâu năm, thịt xông khói có thể kích thích giải phóng norepinephrine, một chất gây hưng phấn não bộ. Ngoài ra, việc ăn quá no hoặc ăn đồ nhiều dầu mỡ sát giờ ngủ gây áp lực lên cơ vòng thực quản, dẫn đến trào ngược acid, một tác nhân gây mất ngủ thầm lặng.

Đọc thêm tại bài viết sau: Mất ngủ: Nguyên nhân, hậu quả và cách cải thiện giấc ngủ

 

3. Chế độ ăn uống lành mạnh cho người mất ngủ

Theo BSCKI. Nguyễn Huy Hoàng, Trung tâm Oxy Cao áp Việt Nga, ngoài các biện pháp hỗ trợ giấc ngủ ngon không dùng thuốc như bố trí không gian ngủ thoáng mát, duy trì chu kỳ ngủ - thức nhất quán, tập thể dục đúng cách, kiểm soát mức độ tiếp xúc với ánh sáng trước khi đi ngủ 1-2 giờ... người bị mất ngủ cần lưu ý không ăn bữa lớn trước giờ đi ngủ, nếu cảm thấy đói, bạn có thể ăn nhẹ với 1 trái chuối hoặc 1 hũ sữa chua; 1 quả trứng luộc; ngũ cốc...

Khó ngủ, mất ngủ nên ăn uống thế nào?- Ảnh 2.

Để có giấc ngủ ngon, bạn cần chú ý đến những gì mình ăn, đặc biệt là vào buổi tối.

Để cải thiện tình trạng mất ngủ, không nên chỉ tập trung vào một loại thực phẩm đơn lẻ mà cần xây dựng một quy trình ăn uống đồng bộ.

  • Bữa tối cách giờ ngủ ít nhất 3 giờ: Điều này cho phép dạ dày hoàn thành phần lớn quá trình tiêu hóa, giúp nhiệt độ cơ thể giảm xuống mức lý tưởng để đi vào giấc ngủ.
  • Ưu tiên bữa tối nhẹ nhàng, giàu chất xơ: Một bữa ăn vừa đủ đạm từ thực vật hoặc cá, kết hợp với rau xanh và một phần nhỏ ngũ cốc nguyên hạt sẽ giữ đường huyết ổn định suốt đêm, ngăn chặn tình trạng tỉnh giấc do hạ đường huyết ban đêm.
  • Bổ sung nước đúng cách: Uống đủ nước trong ngày nhưng nên giảm dần lượng nước vào buổi tối để tránh việc phải thức dậy đi vệ sinh nhiều lần, làm đứt đoạn chu kỳ ngủ.
  • Sử dụng trà thảo mộc hỗ trợ: Trà hoa cúc hoặc trà tâm sen có chứa apigenin, một hợp chất liên kết với các thụ thể nhất định trong não để thúc đẩy sự thư giãn mà không gây tác dụng phụ như các loại thuốc an thần hóa học.

Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai và cho con bú,… Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 / 024.3633.5678

 

Thiên Châu - Theo Sức khỏe và đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

  • 14/10/2026

    5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện

    Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.

  • 14/10/2026

    U dây thần kinh thính giác

    U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!

  • 13/10/2026

    Bí quyết phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh

    Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.

  • 13/10/2026

    Nguy cơ khi hiến tế bào gốc từ máu và tủy xương bạn cần biết

    Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!

Xem thêm