Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

6 chất dinh dưỡng thiết yếu và lý do cơ thể cần chúng

Các chất dinh dưỡng thiết yếu là những chất mà cơ thể cần để thực hiện các chức năng cơ bản và phát triển...

Có 6 chất dinh dưỡng cơ bản cần thiết để hỗ trợ sức khỏe, ngay cả khi chỉ dùng một lượng nhỏ. Đó là protein, carbohydrate, chất béo, vitamin, khoáng chất và nước.

Các chuyên gia chia chúng thành hai loại:

Các chất dinh dưỡng đa lượng: Đây là những khối xây dựng chính của chế độ ăn uống và cung cấp năng lượng cho cơ thể, cần với số lượng lớn. Các chất dinh dưỡng đa lượng bao gồm protein, carbohydrate và chất béo.

Các chất dinh dưỡng vi lượng: Bao gồm vitamin và khoáng chất, chỉ cần liều lượng nhỏ nhưng có tác dụng rất lớn trong việc hỗ trợ sức khỏe của hệ thống miễn dịch, tế bào và quá trình trao đổi chất, cùng nhiều yếu tố khác.

1. Chất dinh dưỡng protein là khối xây dựng của cơ thể

6 chất dinh dưỡng thiết yếu và lý do cơ thể cần chúng- Ảnh 1.

Protein là một trong những chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Protein giúp hỗ trợ cho mọi tế bào, từ xương đến da, tóc và cơ. Protein chủ yếu được sử dụng để tăng trưởng, sức khỏe và duy trì cơ thể. Tất cả các hormone, kháng thể và các chất quan trọng khác của cơ thể đều được tạo thành từ protein. Cơ thể không sử dụng protein làm nhiên liệu trừ khi cần thiết.

Protein bao gồm các acid amin khác nhau. Mặc dù cơ thể có thể tạo ra một số acid amin, nhưng nhiều acid amin thiết yếu chỉ có thể đến từ thực phẩm. Cơ thể cần nhiều loại acid amin để hoạt động bình thường. Tuy nhiên, cũng không cần phải ăn tất cả các acid amin cùng một lúc. Cơ thể có thể tạo ra protein hoàn chỉnh từ các loại thực phẩm ăn trong ngày.

Protein có thể đến từ nhiều nguồn động vật và thực vật, chẳng hạn như: Trứng, thịt (thịt gà, thịt lợn, thịt bò và thịt cừu), cá, sản phẩm từ sữa, đậu, các loại đậu, các loại hạt…

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, protein nên chiếm 10% đến 30% lượng calo hàng ngày của cơ thể. Tuy nhiên, lượng này còn phụ thuộc vào một số yếu tố, chẳng hạn như độ tuổi và mức độ hoạt động...

2. Carbohydrate

Carbohydrate là nguồn năng lượng chính để cung cấp năng lượng cho cơ thể và duy trì lượng đường trong máu ở mức khỏe mạnh, nên chiếm 45% đến 65% tổng lượng calo hàng ngày.

Có hai loại carbohydrate chính cần xem xét. Những loại này có thể ảnh hưởng đến cơ thể theo những cách khác nhau:

Phức hợp: Những loại carbohydrate này phù hợp với chế độ ăn uống cân bằng. Chúng mất nhiều thời gian hơn để tiêu hóa và không gây ra lượng đường trong máu tăng đột biến, đây là một yếu tố quan trọng nếu đang sống chung với bệnh đái tháo đường.

Đơn giản: Những loại carbohydrate này được tiêu hóa nhanh chóng và gây ra lượng đường trong máu tăng đột biến nhanh chóng.

Một số nguồn carbohydrate để cân nhắc thêm vào chế độ ăn uống hoặc hạn chế:

Carbohydrate nên ăn

Carbohydrate nên hạn chế

  • Trái cây
  • Rau
  • Ngũ cốc nguyên hạt
  • Đậu
  • Các loại đậu
  • Ngũ cốc tinh chế
  • Kẹo
  • Bánh ngọt
  • Đồ uống có đường
  • Nước soda
  • Đường bổ sung

3. Chất béo

Chất béo, còn được gọi là lipid là hợp chất quan trọng giúp cơ thể hấp thụ một số vitamin và khoáng chất quan trọng chỉ tan được trong chất béo. Mặc dù chất béo có nhiều calo hơn protein và carbohydrate, nhưng những calo này là nguồn năng lượng quan trọng. Tổ chức Y tế thế giới khuyên nên giữ lượng chất béo dưới 30%.

Có một số loại chất béo khác nhau, một số loại có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe trong khi một số loại khác nên hạn chế.

Chất béo không bão hòa rất quan trọng đối với cơ thể vì chúng cung cấp các acid béo thiết yếu mà cơ thể không thể tự tạo ra. Những chất béo này có trong các loại thực phẩm như hạt, hạt giống, cá béo và một số loại dầu thực vật.

Mặt khác, chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL "xấu" nếu tiêu thụ quá nhiều. Chúng có trong các loại thực phẩm có nguồn gốc động vật như bơ, pho mát, thịt đỏ và kem, cũng như các loại đồ nướng.

4. Vitamin

6 chất dinh dưỡng thiết yếu và lý do cơ thể cần chúng- Ảnh 3.

Các loại vitamin có nhiều trong thực phẩm.

Vitamin đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các chức năng cơ bản của cơ thể. Các vitamin tan trong chất béo, bao gồm vitamin A, D, E và K được lưu trữ trong chất béo sau khi hấp thụ, đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe xương, thị lực, máu và miễn dịch.

Các vitamin tan trong nước, bao gồm vitamin C và nhóm B, khó hấp thụ hơn nhưng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tim mạch, da và thần kinh. Không bổ sung đủ vitamin có thể gây ra các vấn đề sức khỏe và bệnh tật.

Vitamin có trong tất cả các loại thực phẩm, bao gồm trái cây, rau, sản phẩm từ động vật và ngũ cốc nguyên hạt. Ăn một chế độ ăn uống cân bằng có thể giúp đảm bảo cơ thể nhận đủ vitamin trong chế độ ăn uống của mình.

Nếu nghĩ rằng mình bị thiếu vitamin, hãy cân nhắc đến việc trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, họ có thể khuyên nên dùng viên bổ sung vitamin phù hợp.

5. Khoáng chất

Giống như vitamin, khoáng chất giúp hỗ trợ cơ thể. Chúng rất cần thiết cho nhiều chức năng, bao gồm xây dựng xương và răng chắc khỏe, điều chỉnh quá trình trao đổi chất và duy trì đủ nước.

Theo Viện Y tế Quốc gia (Mỹ), các khoáng chất quan trọng nhất bao gồm: Canxi, phốt pho, kali, natri clorua, magie, sắt, kẽm, i-ốt, crom, đồng, florua, molypden, mangan, selen. Những khoáng chất này có trong nhiều loại thực phẩm có nguồn gốc động vật và thực vật tạo nên chế độ ăn uống cân bằng, chẳng hạn như thịt, trứng, trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt.

6. Nước

Nước rất quan trọng đối với mọi hệ thống trong cơ thể và là thành phần chính tạo nên cơ thể. Trung bình, nước chiếm khoảng 70% trọng lượng trong cơ thể. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, một số lợi ích sức khỏe của việc uống nước bao gồm:

  • Bảo vệ dây thần kinh và khớp.
  • Duy trì nhiệt độ cơ thể.
  • Làm sạch cơ thể khỏi độc tố.

Uống đủ nước cũng có thể giúp ngăn ngừa tình trạng mất nước, có thể gây táo bón, đau đầu và mệt mỏi, cùng các triệu chứng khác.

Nước uống thông thường là nguồn nước tốt nhất, nhưng một số loại đồ uống ít đường, ít chất béo cũng có thể giúp cơ thể giữ nước. Trái cây và rau quả có nhiều nước cũng có thể đáp ứng nhu cầu nước hàng ngày của cơ thể.

Để biết cơ thể có đủ nước hay không, hãy xem màu sắc và lượng nước tiểu. Nếu nước tiểu không thường xuyên và có màu vàng đậm, có thể cần thêm nước.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học là một trong những chìa khóa giúp bạn nâng cao sức khỏe, tránh mắc các bệnh mạn tính, thậm chí có thể cải thiện tình trạng bệnh hiệu quả. Để được tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng của bản thân với các chuyên gia đầu ngành, hãy liên hệ Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam TẠIĐÂY hoặc Holtine 0935.18.3939 / 024.3633.5678
BSNT. Trần Phương Thảo - Theo Sức khỏe và đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 05/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống nước nóng

    Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.

  • 04/08/2026

    Lợi ích của việc tắm nước đá

    Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.

  • 03/08/2026

    Phòng ngừa đuối nước hiệu quả cho người lớn và trẻ em

    Cứ mỗi dịp hè đến với cái nắng oi ả, cũng là thời điểm số vụ tai nạn sông nước gia tăng đáng báo động, trở thành mối hiểm họa khôn lường cho cả người lớn và trẻ em. Để bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng và giảm thiểu những thương tâm không đáng có, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cần thiết và khoa học dưới đây, giúp bạn chủ động trang bị các giải pháp bảo vệ toàn diện và bảo vệ bản thân cùng gia đình một cách hiệu quả nhất.

  • 02/08/2026

    Tác động của việc bổ sung Vitamin D trong thai kỳ đối với sự phát triển nhận thức của trẻ em

    Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí y khoa quốc tế cho thấy, việc bổ sung vitamin D3 liều cao trong thời kỳ mang thai có thể mang lại lợi ích vượt trội cho sự phát triển hệ thần kinh của trẻ.

  • 01/08/2026

    Cách uống nước chanh buổi sáng giúp giảm cân

    Nước chanh ấm buổi sáng là một phần trong thói quen chăm sóc sức khỏe của nhiều người. Tuy nhiên, nên sử dụng thức uống này như thế nào để vừa bảo vệ hệ tiêu hóa vừa hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả?

  • 01/08/2026

    Tắm nắng bằng dầu dừa liệu có thực sự an toàn?

    Dầu dừa từ lâu đã được ca ngợi như một "thần dược" tự nhiên với nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ việc cải thiện chức năng não bộ đến hỗ trợ giảm cân. Đặc biệt trong làm đẹp, dầu dừa là thành phần quen thuộc trong các sản phẩm chăm sóc da.

  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

Xem thêm