Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

6 chất dinh dưỡng thiết yếu và lý do cơ thể cần chúng

Các chất dinh dưỡng thiết yếu là những chất mà cơ thể cần để thực hiện các chức năng cơ bản và phát triển...

Có 6 chất dinh dưỡng cơ bản cần thiết để hỗ trợ sức khỏe, ngay cả khi chỉ dùng một lượng nhỏ. Đó là protein, carbohydrate, chất béo, vitamin, khoáng chất và nước.

Các chuyên gia chia chúng thành hai loại:

Các chất dinh dưỡng đa lượng: Đây là những khối xây dựng chính của chế độ ăn uống và cung cấp năng lượng cho cơ thể, cần với số lượng lớn. Các chất dinh dưỡng đa lượng bao gồm protein, carbohydrate và chất béo.

Các chất dinh dưỡng vi lượng: Bao gồm vitamin và khoáng chất, chỉ cần liều lượng nhỏ nhưng có tác dụng rất lớn trong việc hỗ trợ sức khỏe của hệ thống miễn dịch, tế bào và quá trình trao đổi chất, cùng nhiều yếu tố khác.

1. Chất dinh dưỡng protein là khối xây dựng của cơ thể

6 chất dinh dưỡng thiết yếu và lý do cơ thể cần chúng- Ảnh 1.

Protein là một trong những chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Protein giúp hỗ trợ cho mọi tế bào, từ xương đến da, tóc và cơ. Protein chủ yếu được sử dụng để tăng trưởng, sức khỏe và duy trì cơ thể. Tất cả các hormone, kháng thể và các chất quan trọng khác của cơ thể đều được tạo thành từ protein. Cơ thể không sử dụng protein làm nhiên liệu trừ khi cần thiết.

Protein bao gồm các acid amin khác nhau. Mặc dù cơ thể có thể tạo ra một số acid amin, nhưng nhiều acid amin thiết yếu chỉ có thể đến từ thực phẩm. Cơ thể cần nhiều loại acid amin để hoạt động bình thường. Tuy nhiên, cũng không cần phải ăn tất cả các acid amin cùng một lúc. Cơ thể có thể tạo ra protein hoàn chỉnh từ các loại thực phẩm ăn trong ngày.

Protein có thể đến từ nhiều nguồn động vật và thực vật, chẳng hạn như: Trứng, thịt (thịt gà, thịt lợn, thịt bò và thịt cừu), cá, sản phẩm từ sữa, đậu, các loại đậu, các loại hạt…

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, protein nên chiếm 10% đến 30% lượng calo hàng ngày của cơ thể. Tuy nhiên, lượng này còn phụ thuộc vào một số yếu tố, chẳng hạn như độ tuổi và mức độ hoạt động...

2. Carbohydrate

Carbohydrate là nguồn năng lượng chính để cung cấp năng lượng cho cơ thể và duy trì lượng đường trong máu ở mức khỏe mạnh, nên chiếm 45% đến 65% tổng lượng calo hàng ngày.

Có hai loại carbohydrate chính cần xem xét. Những loại này có thể ảnh hưởng đến cơ thể theo những cách khác nhau:

Phức hợp: Những loại carbohydrate này phù hợp với chế độ ăn uống cân bằng. Chúng mất nhiều thời gian hơn để tiêu hóa và không gây ra lượng đường trong máu tăng đột biến, đây là một yếu tố quan trọng nếu đang sống chung với bệnh đái tháo đường.

Đơn giản: Những loại carbohydrate này được tiêu hóa nhanh chóng và gây ra lượng đường trong máu tăng đột biến nhanh chóng.

Một số nguồn carbohydrate để cân nhắc thêm vào chế độ ăn uống hoặc hạn chế:

Carbohydrate nên ăn

Carbohydrate nên hạn chế

  • Trái cây
  • Rau
  • Ngũ cốc nguyên hạt
  • Đậu
  • Các loại đậu
  • Ngũ cốc tinh chế
  • Kẹo
  • Bánh ngọt
  • Đồ uống có đường
  • Nước soda
  • Đường bổ sung

3. Chất béo

Chất béo, còn được gọi là lipid là hợp chất quan trọng giúp cơ thể hấp thụ một số vitamin và khoáng chất quan trọng chỉ tan được trong chất béo. Mặc dù chất béo có nhiều calo hơn protein và carbohydrate, nhưng những calo này là nguồn năng lượng quan trọng. Tổ chức Y tế thế giới khuyên nên giữ lượng chất béo dưới 30%.

Có một số loại chất béo khác nhau, một số loại có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe trong khi một số loại khác nên hạn chế.

Chất béo không bão hòa rất quan trọng đối với cơ thể vì chúng cung cấp các acid béo thiết yếu mà cơ thể không thể tự tạo ra. Những chất béo này có trong các loại thực phẩm như hạt, hạt giống, cá béo và một số loại dầu thực vật.

Mặt khác, chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL "xấu" nếu tiêu thụ quá nhiều. Chúng có trong các loại thực phẩm có nguồn gốc động vật như bơ, pho mát, thịt đỏ và kem, cũng như các loại đồ nướng.

4. Vitamin

6 chất dinh dưỡng thiết yếu và lý do cơ thể cần chúng- Ảnh 3.

Các loại vitamin có nhiều trong thực phẩm.

Vitamin đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các chức năng cơ bản của cơ thể. Các vitamin tan trong chất béo, bao gồm vitamin A, D, E và K được lưu trữ trong chất béo sau khi hấp thụ, đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe xương, thị lực, máu và miễn dịch.

Các vitamin tan trong nước, bao gồm vitamin C và nhóm B, khó hấp thụ hơn nhưng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tim mạch, da và thần kinh. Không bổ sung đủ vitamin có thể gây ra các vấn đề sức khỏe và bệnh tật.

Vitamin có trong tất cả các loại thực phẩm, bao gồm trái cây, rau, sản phẩm từ động vật và ngũ cốc nguyên hạt. Ăn một chế độ ăn uống cân bằng có thể giúp đảm bảo cơ thể nhận đủ vitamin trong chế độ ăn uống của mình.

Nếu nghĩ rằng mình bị thiếu vitamin, hãy cân nhắc đến việc trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng, họ có thể khuyên nên dùng viên bổ sung vitamin phù hợp.

5. Khoáng chất

Giống như vitamin, khoáng chất giúp hỗ trợ cơ thể. Chúng rất cần thiết cho nhiều chức năng, bao gồm xây dựng xương và răng chắc khỏe, điều chỉnh quá trình trao đổi chất và duy trì đủ nước.

Theo Viện Y tế Quốc gia (Mỹ), các khoáng chất quan trọng nhất bao gồm: Canxi, phốt pho, kali, natri clorua, magie, sắt, kẽm, i-ốt, crom, đồng, florua, molypden, mangan, selen. Những khoáng chất này có trong nhiều loại thực phẩm có nguồn gốc động vật và thực vật tạo nên chế độ ăn uống cân bằng, chẳng hạn như thịt, trứng, trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt.

6. Nước

Nước rất quan trọng đối với mọi hệ thống trong cơ thể và là thành phần chính tạo nên cơ thể. Trung bình, nước chiếm khoảng 70% trọng lượng trong cơ thể. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ, một số lợi ích sức khỏe của việc uống nước bao gồm:

  • Bảo vệ dây thần kinh và khớp.
  • Duy trì nhiệt độ cơ thể.
  • Làm sạch cơ thể khỏi độc tố.

Uống đủ nước cũng có thể giúp ngăn ngừa tình trạng mất nước, có thể gây táo bón, đau đầu và mệt mỏi, cùng các triệu chứng khác.

Nước uống thông thường là nguồn nước tốt nhất, nhưng một số loại đồ uống ít đường, ít chất béo cũng có thể giúp cơ thể giữ nước. Trái cây và rau quả có nhiều nước cũng có thể đáp ứng nhu cầu nước hàng ngày của cơ thể.

Để biết cơ thể có đủ nước hay không, hãy xem màu sắc và lượng nước tiểu. Nếu nước tiểu không thường xuyên và có màu vàng đậm, có thể cần thêm nước.

Chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học là một trong những chìa khóa giúp bạn nâng cao sức khỏe, tránh mắc các bệnh mạn tính, thậm chí có thể cải thiện tình trạng bệnh hiệu quả. Để được tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng của bản thân với các chuyên gia đầu ngành, hãy liên hệ Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam TẠIĐÂY hoặc Holtine 0935.18.3939 / 024.3633.5678
BSNT. Trần Phương Thảo - Theo Sức khỏe và đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 03/02/2026

    Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

    Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn hại sâu sắc cho làn da. Bụi mịn và khí độc có thể khiến da lão hóa sớm, viêm nhiễm và mất hàng rào bảo vệ tự nhiên.

  • 03/02/2026

    Vụ "hô biến" thịt hết hạn vào trường học: Quy trình an toàn đứt gãy ở đâu?

    TS.BS Trương Hồng Sơn nhận định, quy trình an toàn thực phẩm bị đứt gãy thường là kết quả của thiếu minh bạch, thiếu kiểm tra độc lập và thiếu hệ thống quản lý.

  • 03/02/2026

    Bạn nên ăn bữa cuối cùng trong ngày lúc mấy giờ?

    Một bữa tối muộn có thể khiến bạn khó ngủ, tăng cân và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch – nhưng nếu ăn quá sớm, bạn lại dễ bị đói về đêm. Lựa chọn đúng thời điểm cho bữa ăn cuối trong ngày tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là “bí quyết vàng” để duy trì cân nặng, giấc ngủ và hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

  • 02/02/2026

    Ăn gì để không bị mất cơ, giữ dáng săn chắc?

    Phát triển cơ bắp đã khó, duy trì và bảo toàn khối lượng cơ theo thời gian còn khó hơn trong hành trình xây dựng hình thể khỏe đẹp...

  • 02/02/2026

    Bí quyết giảm stress mùa sắm Tết và chuẩn bị cho năm mới

    Mùa Tết luôn mang đến không khí vui tươi, sum họp, nhưng đồng thời cũng là thời điểm tâm lý cuối năm dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực từ việc chuẩn bị. Từ việc mua sắm quà tặng, thực phẩm đến dọn dẹp nhà cửa, nhiều người cảm thấy lo âu và mệt mỏi, dẫn đến tình trạng stress kéo dài. Chính vì vậy, việc tìm kiếm những bí quyết giảm stress cho mùa Tết là điều cần thiết để mọi người có thể tận hưởng trọn vẹn không khí xuân an lành. Bài viết này sẽ khám phá các bí quyết khoa học để giảm stress mua sắm và chuẩn bị Tết, giúp bạn đón năm mới với tinh thần thoải mái và năng lượng tích cực.

  • 01/02/2026

    Chiến lược 15 ngày detox cơ thể đón Tết 2026

    Một cơ thể nhẹ nhàng, khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng không đến từ việc nhịn ăn khắc nghiệt vài ngày, mà là kết quả của sự tái thiết lập có hệ thống các thói quen chuyển hóa.

  • 31/01/2026

    Uống trà xanh hay trà đen tốt cho sức khỏe hơn?

    Trà xanh và trà đen đều là nguyên liệu từ cây trà. Sự khác biệt chính nằm ở cách chế biến, hàm lượng caffeine và chất chống oxy hóa. Vậy loại nào tốt cho sức khỏe hơn?

  • 31/01/2026

    Thảo dược và tác dụng bảo vệ gan - Góc nhìn khoa học ứng dụng

    Gan là cơ quan chuyển hoá trung tâm của cơ thể, giữ vai trò then chốt trong chuyển hoá dinh dưỡng, tổng hợp protein, bài tiết mật và giải độc.

Xem thêm