
Trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt... rất giàu các dưỡng chất thực vật.
Để hiểu về phytonutrient, có thể chia khái niệm “phytonutrient” thành 2 phần, đầu tiên là “nutrient” (dưỡng chất). Chúng là những hóa chất trong môi trường mà chúng ta cần bổ sung vào cơ thể bằng cách ăn các loại thức ăn và nước uống. Các dưỡng chất là thành phần thiết yếu giúp hỗ trợ các phản ứng hóa học trong cơ thể, cần thiết với sự sống của hầu hết các sinh vật sống.
“Phyto” là khái niệm xuất phát từ tiếng Hy Lạp với ý nghĩa thực vật. Như vậy, bạn có thể tìm các dưỡng chất thực vật (phytonutrient) trong các loại thức ăn có nguồn gốc thực vật như trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu. Các dưỡng chất thực vật này mang lại màu sắc, hương vị và kết cấu cho các loại thực vật.
Thực tế, có hàng nghìn dưỡng chất thực vật được biết đến. Trong có 6 loại nổi tiếng nhất gồm flavonoid, carotenoid, polyphenol, phytosterol, phytoestrogen và glucosinolates.
Theo chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ Melanie Murphy Richter: "Mỗi dưỡng chất thực vật đều có những lợi ích riêng, bao gồm tác dụng chống viêm, tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện sức khỏe tim mạch, chống ung thư, tốt cho sức khỏe tiêu hóa, da và xương”.
Vì vậy, bạn nên bổ sung các loại thực phẩm nhiều màu sắc để đảm bảo nhận được những dưỡng chất này. Cụ thể:
Carotenoid
Carotenoid (chất chống oxy hóa mạnh) được tìm thấy trong bí ngô, cà chua, cà rốt và ớt chuông tạo nên màu sắc khác nhau cho các thực phẩm. Những chất chống oxy hóa đầy màu sắc này hỗ trợ sức khỏe của mắt và có thể làm giảm nguy cơ ung thư.
Chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ Melanie Murphy Richter khuyên: “Bạn hãy ăn những thực phẩm trên còn nguyên vỏ, vì đó là nơi chứa lượng lớn chất chống oxy hóa”.
Flavonoid
Những thực phẩm giàu flavonoid gồm trái cây họ cam quýt, trà xanh, quả mọng, táo, hành tây và ca cao. Bổ sung các thực phẩm này có thể giúp kiểm soát huyết áp và cholesterol rất có lợi cho tim cũng như sức khỏe tổng thể.
Glucosinolates
Glucosinolates giúp loại bỏ các chất có hại trong cơ thể để giảm nguy cơ ung thư và kéo dài tuổi thọ. Bên cạnh đó, nó cũng được chứng minh có tác dụng phòng ngừa các bệnh viêm nhiễm. Glucosinolates được tìm thấy trong các loại rau họ cải, chẳng hạn như bông cải xanh, súp lơ trắng, cải Brussels và cải xoăn.
Phytoestrogen
Phytoestrogen được tìm thấy trong hạt lanh, đậu phụ, lúa mạch... có tác dụng cân bằng lượng hormone, chúng đặc biệt có lợi với phụ nữ.
Phytosterol
Phytosterol có trong các loại hạt và cây họ đậu có tác dụng chống lại mức cholesterol không lành mạnh, tốt cho tim mạch. Một nghiên cứu năm 2017 cho thấy, bổ sung 2gr phytosterol mỗi ngày có thể giúp giảm mức cholesterol “xấu” (LDL cholesterol) tới 10%.
Polyphenol
Các thực phẩm như chocolate đen, quả mọng, lê, nho… chứa nhiều polyphenol - chất chống oxy hóa mạnh mẽ giúp giảm viêm khắp cơ thể. Polyphenol bảo vệ chống lại tổn thương gốc tự do, hỗ trợ sức khỏe não bộ và giúp ngăn ngừa các bệnh thoái hóa thần kinh.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nghiên cứu tiết lộ 8 thói quen giúp kéo dài tuổi thọ.
Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.
Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.
Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.
Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.
Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.
Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.
Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.
Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?