4 loại táo bón bạn cần biết và cách điều trị

Có hai loại táo bón chính: nguyên phát và thứ phát. Táo bón nguyên phát là tình trạng táo bón xảy ra mà không rõ nguyên nhân. Táo bón thứ phát xảy ra do các yếu tố lối sống hoặc bệnh lý có từ trước. Trong bài viết này, chúng tôi trình bày các dạng khác nhau của táo bón nguyên phát và thứ phát, bao gồm nguyên nhân và cách điều trị của chúng. Chúng tôi cũng liệt kê một số yếu tố nguy cơ gây táo bón và đưa ra lời khuyên về thời điểm đi khám bác sĩ.

1. Táo bón nguyên phát

Các bác sĩ đôi khi gọi táo bón nguyên phát là táo bón "chức năng" hoặc "vô căn". Các thuật ngữ này thừa nhận rằng táo bón là vấn đề chính chứ không phải là triệu chứng của một vấn đề cơ bản khác.

Dưới đây, chúng tôi phác thảo ba loại táo bón nguyên phát khác nhau:

• Táo bón vận chuyển bình thường

Táo bón chuyển tiếp bình thường là tình trạng một người tự nhận thấy mình bị táo bón, nhưng độ đặc của phân vẫn bình thường và phân di chuyển qua đường tiêu hóa với tốc độ đều đặn. Những người bị táo bón khi vận chuyển bình thường có thể cho biết họ có các triệu chứng như chướng bụng và đau.

• Táo bón vận chuyển chậm

Những người bị táo bón vận chuyển chậm không trải qua sự kích thích bình thường của ruột, được gọi là nhu động, sau khi ăn. Do đó, thức ăn di chuyển qua đường tiêu hóa chậm hơn bình thường và phân mất nhiều thời gian hơn để đi qua đại tràng. Khi phân nằm trong ruột lâu hơn, những người này sẽ ít đi tiêu hơn.

• Táo bón đi ngoài

Táo bón xảy ra do tổn thương cơ sàn chậu. Những cơ này hỗ trợ ruột và bàng quang, cũng như tử cung ở phụ nữ. Khi bị táo bón, tổn thương các cơ hoặc dây thần kinh ở sàn chậu khiến người bệnh khó đi tiêu. Tổn thương này có thể xảy ra vì nhiều lý do khác nhau, bao gồm cả mang thai và sinh con.

Một số triệu chứng có thể có của táo bón đi ngoài bao gồm:

• Khó khăn để làm sạch ruột
• Trì hoãn đi tiêu do đau
• Cần sử dụng tay để hỗ trợ nhu động ruột

2. Táo bón thứ phát

Táo bón thứ phát là chứng táo bón xảy ra do một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn hoặc tác dụng phụ của việc sử dụng thuốc. Các nguyên nhân phổ biến nhất của táo bón thứ phát bao gồm:

• Suy giáp
• Bệnh tiểu đường
• Các bệnh ảnh hưởng đến não hoặc mạch máu, chẳng hạn như chứng mất trí nhớ
• Stress, căng thẳng, lo âu
• Sử dụng một số loại thuốc
• Hội chứng ruột kích thích (IBS)

Nguyên nhân ít phổ biến hơn của táo bón thứ phát bao gồm:

• Thiếu hụt vitamin và khoáng chất
• Nứt hậu môn, là những vết rách nhỏ ở mô hậu môn
• Tổn thương thần kinh
• Tổn thương tủy sống
• Các bệnh ảnh hưởng đến hệ thần kinh, chẳng hạn như bệnh parkinson và bệnh đa xơ cứng
• Ung thư đại tràng
  
   

3. Điều trị

Các phương pháp điều trị táo bón là khác nhau khi các nguyên nhân gây ra táo bón khác nhau.

1. Điều trị táo bón nguyên phát

Phương pháp điều trị hiệu quả nhất sẽ phụ thuộc vào việc một người bị táo bón bình thường hay táo bón vận chuyển chậm hoặc táo bón đi ngoài.

• Táo bón vận chuyển bình thường và chậm

Táo bón vận chuyển bình thường và chậm vận chuyển thường phản ứng tốt với những thay đổi trong thói quen hàng ngày, chẳng hạn như:

• Tăng lượng chất xơ bằng cách ăn nhiều trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt
• Uống nhiều nước hơn
• Tập thể dục nhiều hơn

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị các loại thuốc được gọi là thuốc nhuận tràng. Những cách này có tác dụng làm tăng nhu động ruột hoặc làm lỏng phân.

Những người bị hội chứng ruột kích thích có thể đáp ứng với một số chế độ ăn kiêng nhất định, chẳng hạn như chế độ ăn ít gluten hoặc chế độ ăn FODMAP thấp.

• Táo bón đi ngoài

Một người bị tổn thương sàn chậu có thể cần phải điều trị vật lý trị liệu nhắm mục tiêu để giúp tăng cường cơ sàn chậu của họ. Những người bị tổn thương dây thần kinh sàn chậu có thể được hưởng lợi từ một loại liệu pháp hành vi được gọi là liệu pháp phản hồi sinh học.

Trong liệu pháp phản hồi sinh học, một nhà trị liệu được đào tạo sẽ đưa một đầu dò vào cơ vòng hậu môn. Sau đó, nhà trị liệu đưa ra phản hồi bằng hình ảnh hoặc bằng lời nói về cách người đó sử dụng cơ sàn chậu và cơ vòng hậu môn khi đi tiêu. Thông tin này giúp người bệnh có thể tập luyện cơ sàn chậu để cải thiện khả năng phối hợp của chúng.

1.  Điều trị táo bón thứ phát

Việc điều trị táo bón thứ phát bắt đầu bằng việc xác định và điều trị nguyên nhân. Ví dụ, bệnh tiểu đường không được kiểm soát sẽ làm tăng nguy cơ tổn thương dây thần kinh có thể dẫn đến táo bón. Trong trường hợp này, một người sẽ cần kiểm soát bệnh tiểu đường của họ để điều trị táo bón.

Mặc dù thay đổi chế độ ăn uống và tập thể dục sẽ không điều trị được nguyên nhân cơ bản của táo bón thứ phát, nhưng chúng có thể ngăn táo bón trở nên tồi tệ hơn trong khi bác sĩ điều trị nguyên nhân chính. Những thay đổi này có thể bao gồm:

• Tăng hoạt động thể chất
• Ăn nhiều chất xơ
• Uống nhiều nước hơn

Trong một số trường hợp, một người bị táo bón thứ phát có thể cần phẫu thuật để sửa chữa hoặc cắt bỏ một phần đại tràng bị rối loạn chức năng của họ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chế độ ăn của con bạn có đang gây táo bón?