Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Rượu được tiêu hoá như thế nào?

Tất cả chúng ta đều biết rượu và các loại đồ uống có cồn nói chung đều có thể gây ra tình trạng say khi uống một lượng vừa đủ. Nhưng bạn có biết tại sao lại bị say hoặc tình trạng say diễn ra bên trong cơ thể như thế nào không?

Ethanol – nguyên nhân chính

Ethanol  còn được gọi là cồn, cồn ethyl là thành phần chính trong các loại đồ uống có cồn. Ethanol cũng là nguyên nhân chính gây ra hiện tượng say.

Ethanol là một chất lỏng trong, không màu, và là sản phẩm phụ của quá trình lên men thực vật. Ethanol hình thành khi nấm lên men đường có trong thực vật. Ví dụ, bia làm từ đường trong lúa mạch, rượu vang là do đường lên men từ nho và vodka là đường lên men từ khoai tây.

Dưới đây là quá trình tiêu hoá rượu diễn ra trong cơ thể

Miệng

Ngay khi cồn đi qua môi, một phần cồn sẽ được hấp thu trực tiếp vào máu thông qua các mạch máu rất nhỏ trong miệng và lưỡi.

Ruột non và dạ dày

Khoảng 20% lượng cồn bạn uống vào sẽ đi thẳng vào máu thông qua dạ dày. Lượng cồn còn lại sẽ đi vào máu thông qua ruột non. Nếu bạn đã ăn trước khi uống rượu, lượng cồn sẽ ở lại trong dạ dày lâu hơn. Nếu bạn uống khi đói, cồn sẽ thấm vào máu nhanh hơn một chút. Bạn càng uống nhiều, tức là lượng cồn nạp vào trong một lúc càng cao, thì bạn sẽ càng cảm thấy say

Trong máu

Máu có thể vận chuyển cồn đi khắp cơ thể rất nhanh. Điều này sẽ ảnh hưởng đến rất nhiều hệ cơ quan trong cơ thể cho đến khi gan có thể chuyển hoá được hết lượng cồn này.

Khi cồn đang ở trong máu, cồn có thể khiến các mạch máu bị giãn ra. Việc này dẫn đến:

  • Đỏ mặt
  • Cảm thấy nóng ấm tạm thời
  • Tăng nhiệt độ cơ thể
  • Hạ huyết áp
  • Não và hệ thần kinh

Cồn có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh rất nhanh. Thông thường, cồn sẽ đến não chỉ trong vòng 5 phút sau khi uống và có thể sẽ bắt đầu gây ra tác dụng trong vòng 10 phút.

Khi cồn tập trung với hàm lượng cao trong máu, bạn sẽ bắt đầu bị kích thích. Bạn sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn, tự tin hơn và thoải mái hơn. Nguyên nhân là vì cồn sẽ kích thích giải phóng dopamine và serotonin trong não.

Khi bắt đầu say, bạn sẽ trải nghiệm nhiều triệu chứng về mặt thể chất hơn. Nguyên nhân là vì cồn sẽ bắt đầu ức chế hệ thần kinh trung ương và làm cản trở việc liên kết trong não bộ, từ đó gây ảnh hưởng đến quá trình xử lý thông tin ở não bộ.

Tình trạng này sẽ dẫn đến:

  • Nói sảng
  • Mất sự phối hợp tay chân
  • Nhìn mờ
  • Chóng mặt

Não sẽ sản xuất ra hormone chống bài niệu (ADH), ra tín hiệu cho thận về lượng nước cần chuyển hoá. Cồn sẽ hạn chế sản xuất ADH và gây ra các ảnh hưởng đến thận.

Thận

Khi cồn ức chế ADH, cồn sẽ làm thận giải phóng nhiều nước hơn, đó là lý do tại sao bạn đi tiểu nhiều hơn khi bạn uống rượu/bia.

Đi tiểu nhiều và không uống đủ các loại nước không cồn có thể sẽ dẫn đến tình trạng mất nước và thậm chí làm bạn say nhiều hơn.

Phổi

Một phần cồn bạn uống vào sẽ đi vào phổi. Bạn sẽ hít khoảng 8% lượng cồn mà bạn uống.

Cồn sẽ bay hơi từ máu vào phổi và đi vào phổi thông qua việc hít thở. Đó là nguyên nhân vì sao bạn sẽ có hơi thở có mùi cồn sau một tối uống say.

 

Gan

Gan là cơ quan làm việc nhiều nhất để chuyển đổi lượng cồn bạn đã uống thành nước và CO.

Gan chỉ có thể chuyển hoá 1 đơn vị cồn tiêu chuẩn mỗi tiếng. Do đó, nếu bạn uống nhiều hơn lượng này, lượng cồn dư thừa sẽ ở lại trong máu, khiến hàm lượng cồn trong máu của bạn tăng cao và sẽ có nguy cơ ngộ độc rượu cao hơn.

Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tiêu hoá cồn

  • Cân nặng: Cơ thể càng có ít mô hấp thu cồn thì ảnh hưởng của cồn lên cơ thể càng nhiều và càng nhanh.
  • Giới tính: sự khác biệt về thành phần cơ thể giữa nam và nữ là nguyên nhân khiến cơ thể chuyển hoá cồn ở các tỉ lệ khác nhau. Nữ giới thường có nhiều mỡ hơn, do đó cồn sẽ ở lại trong cơ thể lâu hơn. Nữ giới thường cũng sẽ có ít nước trong cơ thể để hoà tan cồn hơn và ít enzyme chuyển hoá cồn hơn.
  • Tuổi: khi bạn lớn tuổi, quá trình chuyển hoá sẽ chậm lại, tỷ lệ mỡ cơ thể tăng lên và lượng nước trong cơ thể cũng giảm xuống. Tất cả sẽ ảnh hưởng đến việc hấp thu cồn của cơ thể
  • Loại cồn: hàm lượng cồn rất khác nhau giữa các loại đồ uống. Các loại đồ uống có hàm lượng cồn cao, như rượu vodka hoặc gin sẽ được cơ thể hấp thu nhanh hơn. Các loại đồ uống có gas, có bọt như champagne cũng sẽ được hấp thu nhanh  hơn.
  • Tốc độ uống: nốc rượu thay vì nhấp từng ngụm nhỏ sẽ làm tăng nồng độ cồn trong máu nhanh hơn và sẽ khiến bạn cảm thấy say hơn.
  • Bạn đã ăn hay chưa: thức ăn trong dạ dày sẽ làm chậm quá trình hấp thu cồn. Nếu bạn  uống khi đói, cồn sẽ được hấp thu rất nhanh, khiến bạn say nhanh và nặng hơn
  • Thuốc: một số loại thuốc sẽ ảnh hưởng đến việc hấp thu cồn hoặc tương tác với cồn
  • Tình trạng sức khoẻ chung: một số tình trạng sức khoẻ nhất định, ví dụ như các bệnh gan hoặc thận có thể sẽ ảnh hưởng đến quá trình xử lý và loại bỏ cồn của cơ thể.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Rượu bia có tác hại đối với tim mạch như thế nào?

Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm