Xây dựng thói quen chăm sóc bản thân cho người bệnh Crohn

Vậy một thói quen chăm sóc bản thân dành cho người bệnh Crohn nên bao gồm những gì?

Chăm sóc bản thân là gì và vì sao quan trọng?

Chăm sóc bản thân là cách một người quản lý tình trạng bệnh và đối phó với những thách thức hoặc áp lực mà bệnh Crohn mang lại, bao gồm cả việc tuân thủ điều trị lẫn duy trì các thói quen sống lành mạnh.

Những triệu chứng thể chất rõ ràng nhất của bệnh viêm ruột, trong đó có Crohn, là đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi và sụt cân. Nhưng bên cạnh đó, bệnh còn có thể để lại dấu ấn trên sức khỏe tâm lý, bởi hệ tiêu hóa và tâm trí có mối liên hệ mật thiết hơn nhiều người nghĩ. Các triệu chứng Crohn có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu, trầm cảm; ngược lại, khi tâm lý căng thẳng, bệnh cũng dễ bùng phát trở lại theo một vòng xoáy qua lại.

Nhiều thói quen sống lành mạnh có thể hỗ trợ cả thể chất lẫn tinh thần, và người bệnh hoàn toàn có thể chủ động thực hiện những thay đổi để cảm thấy tốt hơn mỗi ngày.

Lợi ích của việc chăm sóc bản thân

Việc chăm sóc bản thân đúng cách có thể giúp người bệnh quản lý bệnh Crohn hiệu quả hơn. Những người duy trì thói quen chăm sóc tốt thường ít gặp triệu chứng nghiêm trọng hơn, đồng thời giảm tần suất phải nhập viện hay thay đổi phác đồ điều trị so với những người không áp dụng các chiến lược này.

Các phương pháp chăm sóc có thể khác nhau tùy từng người: có người phù hợp với thay đổi chế độ ăn, có người lại thấy hiệu quả rõ rệt hơn với các liệu pháp tâm lý. Vì vậy, người bệnh có thể cần thử nghiệm một vài cách tiếp cận để tìm ra phương pháp phù hợp nhất với bản thân.

Xây dựng thói quen chăm sóc bản thân như thế nào?

Theo dõi triệu chứng

Ghi lại các triệu chứng hằng ngày giúp bạn nhận ra các quy luật lặp lại, biết hoạt động nào khiến triệu chứng nặng hơn và khi nào một đợt bùng phát sắp xảy ra. Những thông tin này rất hữu ích khi trao đổi với bác sĩ và điều chỉnh sinh hoạt phù hợp. Một số triệu chứng thường gặp cần theo dõi gồm: tiêu chảy, phân có máu, đau bụng, đầy hơi, mệt mỏi.

Điều chỉnh chế độ ăn

Hiện chưa có bằng chứng khoa học khẳng định một chế độ ăn cụ thể nào là tốt nhất cho tất cả người bệnh Crohn. Một số thực phẩm được biết đến là dễ gây kích thích triệu chứng, bao gồm: trái cây còn nguyên vỏ, rau họ cải như bông cải xanh, các sản phẩm từ sữa, đường và rượu đường (thường có trong kẹo cao su, bánh kẹo không đường), món ăn nhiều đường, nhiều chất béo hoặc cay, rượu bia và đồ uống chứa caffeine.

Việc ghi nhật ký ăn uống kết hợp theo dõi triệu chứng có thể giúp bạn tìm ra chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng nhưng vẫn kiểm soát tốt triệu chứng.

Duy trì lịch uống thuốc đều đặn

Thuốc điều trị đóng vai trò kiểm soát tình trạng viêm, giúp đưa bệnh Crohn vào giai đoạn lui bệnh và duy trì trạng thái đó. Việc quên uống thuốc hoặc tự ý ngưng điều trị có thể khiến triệu chứng trở nặng và tăng nguy cơ tái phát. Một nghiên cứu trên 500 người mắc bệnh viêm ruột cho thấy, trong số những người không tuân thủ điều trị, có đến một phần ba từng bị tái phát bệnh, và nguyên nhân phổ biến nhất là do quên uống thuốc. Đặt báo thức nhắc nhở trên điện thoại là cách đơn giản giúp khắc phục vấn đề này.

Thực hành thư giãn

Sống chung với một bệnh mạn tính vốn đã là một áp lực không nhỏ. Các phương pháp thực hành chánh niệm như thiền, yoga hay các bài tập hít thở sâu có thể giúp làm dịu tâm trí và thư giãn cơ thể. Những phương pháp này không chỉ hỗ trợ giảm lo âu, trầm cảm mà còn có thể góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Vận động nhẹ nhàng

Trong giai đoạn bệnh bùng phát, có thể bạn sẽ không muốn vận động. Nhưng khi cảm thấy khỏe hơn, những hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ hay đạp xe là cách tốt để giảm căng thẳng, đồng thời có thể hỗ trợ kiểm soát tình trạng viêm. Trước khi bắt đầu bất kỳ chương trình tập luyện nào, nên tham khảo ý kiến bác sĩ để chọn hình thức phù hợp, an toàn, và luôn nhớ bổ sung đủ nước khi vận động.

Kết nối với người thân, bạn bè

Khi sống chung với một bệnh mạn tính, việc biết rằng luôn có ai đó bên cạnh hỗ trợ mình là điều vô cùng quý giá. Sự hỗ trợ có thể đến từ gia đình, bạn bè hoặc người bạn đời. Hãy chia sẻ tình trạng của bản thân với những người bạn tin tưởng, để họ hiểu và sẵn sàng giúp đỡ khi cần. Nếu cảm thấy cần thêm sự hỗ trợ, người bệnh có thể tham gia các nhóm hỗ trợ dành cho bệnh Crohn hoặc tìm đến chuyên gia tâm lý.

Lời khuyên từ chuyên gia

Chăm sóc bản thân là một phần quan trọng trong việc quản lý bệnh Crohn, bên cạnh việc dùng thuốc và đôi khi cần can thiệp phẫu thuật. Duy trì chế độ ăn hợp lý, vận động phù hợp, tìm kiếm sự hỗ trợ từ những người xung quanh và tuân thủ phác đồ điều trị sẽ giúp việc sống chung với căn bệnh này trở nên nhẹ nhàng và dễ kiểm soát hơn.

https://www.healthline.com/health/crohns-disease/crohns-self-care-routine