Phòng ngừa các bệnh do rượu bia mùa lễ hội: Uống có trách nhiệm

Tác hại khôn lường của lạm dụng rượu bia đến cơ thể

Tác hại của lạm dụng rượu bia là vô cùng nghiêm trọng và ảnh hưởng tiêu cực đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể, bao gồm gan, tim, não, cùng với hệ tiêu hóa, nội tiết, sinh sản và miễn dịch. Rượu bia yếu tố nguy cơ hàng đầu làm giảm tuổi thọ và chất lượng sống.

Về hệ thần kinh và tâm lý, chất ethanol ban đầu gây cảm giác dễ chịu do kích thích dopamine nhưng sau đó lại ức chế hoạt động não bộ bằng cách tác động lên glutamate và GABA, dẫn đến giảm tập trung, phản ứng chậm và mất kiểm soát hành vi. Lạm dụng lâu dài có thể gây teo vỏ não, suy giảm trí nhớ, rối loạn tư duy, lo âu, trầm cảm, thậm chí là hội chứng mất trí nhớ vĩnh viễn.

Đối với các cơ quan khác, gan phải chuyển hóa ethanol thành acetaldehyde độc hại, khiến cơ quan này quá tải và dẫn đến nguy cơ cao mắc các bệnh như viêm gan, xơ gan và ung thư gan, đồng thời còn gây viêm tụy cấp và mãn tính. Về tim mạch, rượu bia làm tăng huyết áp và nhịp tim, kéo dài sẽ gây phì đại tim, giãn cơ tim, suy giảm chức năng bơm máu, từ đó tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Ngoài ra, cồn còn kích thích niêm mạc dạ dày, gây viêm loét, xuất huyết và làm tăng nguy cơ ung thư thực quản, dạ dày.

Đọc thêm tại: Thường xuyên uống bia rượu: coi chừng sức khỏe

Uống có trách nhiệm và các biện pháp bảo vệ sức khỏe

Để giảm thiểu tác hại của rượu bia và xây dựng sức khỏe an toàn, các chuyên gia khuyến nghị áp dụng văn hóa "uống có trách nhiệm", bao gồm sự tự giác kiểm soát hành vi và bảo vệ bản thân cùng người xung quanh.

Nguyên tắc cốt lõi là tuyệt đối không lái xe sau khi uống rượu bia và không ép buộc người khác uống, đồng thời người dưới 18 tuổi cần kiêng hoàn toàn đồ uống có cồn. Về mặt tiêu thụ, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhấn mạnh không có mức uống nào là hoàn toàn an toàn, nhưng nếu không thể kiêng, nam giới nên giới hạn dưới 14 đơn vị cồn mỗi tuần, nữ giới là dưới một đơn vị cồn mỗi ngày, và cần có ít nhất 2 ngày không uống rượu trong tuần, tránh uống khi đói hoặc đang dùng thuốc.

Để hạn chế hấp thụ cồn và phòng say xỉn, nên ăn các thực phẩm giàu protein, chất béo hoặc tinh bột trước và trong khi uống, vì điều này giúp làm chậm quá trình hấp thu rượu vào máu và uống sữa cũng có tác dụng tương tự. Ngoài ra, nên uống chậm rãi và xen kẽ với nước lọc hoặc nước ép trái cây để pha loãng nồng độ cồn, tránh pha trộn rượu bia với nước ngọt hoặc nước có gas vì chúng có thể làm tăng tốc độ hấp thụ cồn. 

 Phục hồi và giảm mệt mỏi sau say xỉn

Cảm giác nôn nao là hậu quả khó chịu sau khi uống quá nhiều rượu, thường xuất hiện vào buổi sáng với các triệu chứng như đau đầu, mệt mỏi, khô miệng, buồn nôn và khó tập trung. Để phục hồi và giảm mệt mỏi, việc bổ sung nước và các chất điện giải đã mất là rất quan trọng, vì rượu là chất lợi tiểu gây mất nước, dẫn đến đau đầu và mệt mỏi. Người say nên uống đủ nước lọc, nước dừa hoặc nước ép trái cây trước khi đi ngủ và vào sáng hôm sau để bù đắp sự thiếu hụt này.

Bên cạnh đó, ngủ đủ giấc là biện pháp hiệu quả để cơ thể phục hồi, giúp gan có đủ thời gian để xử lý rượu bia và loại bỏ độc tố, đồng thời cải thiện tình trạng tỉnh táo. Về mặt dinh dưỡng, ăn sáng giàu chất dinh dưỡng hoặc ăn nhẹ sau khi uống giúp ổn định lượng đường trong máu, vì hạ đường huyết đôi khi liên quan đến triệu chứng nôn nao. Ngoài ra, tập thể dục nhẹ nhàng có thể giúp cơ thể đổ mồ hôi và cảm thấy sảng khoái hơn, đồng thời bổ sung các chất có nguồn gốc thực vật như gừng cũng được khuyến nghị do chúng có khả năng giảm các triệu chứng nôn nao nhờ khả năng chống viêm.

Đọc thêm tại: Lạm dụng rượu bia gây hại da thế nào? 

Lời khuyên của chuyên gia

Mùa lễ hội là thời điểm để tận hưởng niềm vui, nhưng việc lạm dụng rượu bia có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe và an toàn. Tác hại rượu bia không chỉ giới hạn ở các bệnh lý như xơ gan, tim mạch hay ung thư, mà còn liên quan đến các vấn đề xã hội như tai nạn giao thông và bạo lực.

Để bảo vệ sức khỏe việc uống rượu an toàn và phòng say xỉn là điều cần thiết. Bằng cách kiểm soát lượng tiêu thụ, áp dụng các mẹo như ăn trước khi uống, bổ sung nước và nghỉ ngơi đầy đủ, cùng với việc xây dựng ý thức cộng đồng, chúng ta có thể tận hưởng mùa lễ hội một cách an toàn và bền vững. Hãy uống có trách nhiệm để bảo vệ bản thân và những người xung quanh.

 

Để tri ân sự tin tưởng mà quý khách hàng đã dành cho Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM  thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam, VIAM Clinic gửi tặng bạn Chương trình "Tri Ân Bạn Cũ – Chào Đón Bạn Mới" với những ưu đãi đặc biệt: Tặng ngay 300K cho các dịch vụ khám dinh dưỡng & xét nghiệm và voucher giảm 10% khi mua TPBS tại Nhà thuốc VIAM.  Chi tiết tại đây.

Thời gian áp dụng: 15/12/2025 – 15/02/2026