Ánh sáng từ đèn ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

Ánh sáng và nhịp sinh học của cơ thể

Giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe tổng thể, đặc biệt là sự phục hồi của các cơ quan, trong khi đó ánh sáng là yếu tố chính giúp điều chỉnh đồng hồ sinh học – hay còn gọi là nhịp sinh học của cơ thể. Khi bóng tối bao trùm, cơ thể tự động tiết ra hormone melatonin, giúp cơ thể dễ dàng chìm vào giấc ngủ sâu. Tuy nhiên, sự xuất hiện của ánh sáng dù là rất yếu cũng có thể làm gián đoạn quá trình này, khiến não bộ lầm tưởng rằng vẫn đang là ban ngày và ngăn cản sự thư giãn hoàn toàn.

Nghiên cứu chứng minh tác động đến cấu trúc và chức năng tim

Một nghiên cứu mới đây được công bố trên tạo chí European Heart Jourbal đã đưa ra một cảnh báo đáng chú ý: chỉ cần tiếp xúc với mức ánh sáng rất yếu, khoảng 3 lux (tương đương với ánh sáng hắt vào từ cột đèn đường hoặc đèn ngủ mờ), cũng đủ để gây ra những tác động tiêu cực đến hệ tim mạch. Các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu từ hơn 11.000 người tham gia trong vòng 3 năm. Mức 3 lux được sử dụng để tham chiếu trong nghiên cứu. Kết quả cho thấy: nhóm phơi nhiễm ánh sáng ban đêm >3 lux mức cao (so với nhóm đối chứng) có các dấu hiệu tái cấu trúc tim bất lợi bao gồm khối lượng thất trái tăng 2,4%, độ dày thành tim tăng 1,5%, phân suất co bóp cơ tim giảm 1,9%, và sức căng cơ tim giảm ở cả ba chiều, trong khi tâm nhĩ trái và thất phải cũng bị ảnh hưởng bất lợi tương tự. Các mối liên quan có dạng đáp ứng liều tuyến tính, và 24-49% được trung gian bởi thời gian ngủ ngắn hơn. Về nguy cơ lâm sàng (khi theo dõi 8-10 năm) cho thấy: tăng 29% nguy cơ suy tim, 15% rung nhĩ, 24% nhồi máu cơ tim, 33% đột quỵ, 26% tử vong do tim mạch. Hơn nữa hoàn toàn không thấy ở ánh sáng ban ngày các kết quả bất lợi liên quan.

Một nghiên cứu khác cũng cho kết quả tương đồng. Nghiên cứu được công bố vào năm 2025 trên tạp chí JAMA Network Open – trên gần 89.000 người tham gia được đánh giá trong 9,5 năm. Theo đó, khi so sánh giữa người tiếp xúc với ánh sáng mức độ cao nhất khi ngủ với người tiếp xúc với ánh sáng mức độ thấp nhất khi ngủ vào ban đêm, người tiếp xúc với ánh sáng mức độ cao nhất có nguy cơ cao hơn 32% đối với bệnh mạch vành, nguy cơ cao hơn 47% đối với nhồi máu cơ tim, nguy cơ cao hơn 56% đối với suy tim, nguy cơ cao hơn 32% đối với rung nhĩ và nguy cơ cao hơn 28% đối với đột quỵ. Các liên quan này độc lập với các yếu tố nguy cơ tim mạch đã biết (bao gồm hoạt động thể chất, hút thuốc, giấc ngủ, nguy cơ di truyền đa gen); liên quan mạnh mẽ hơn ở nữ giới (suy tim, bệnh mạch vành) và người trẻ tuổi (suy tim, rung nhĩ). Ngược lại, ánh sáng ban ngày sáng hơn có liên quan với nguy cơ thấp hơn.

Theo một nghiên cứu tổng quan hệ thống và phân tích gộp được công bố trên tạp chí Environment Pollution vào năm 2024, phân tích trên tổng hơn 1 triệu người tham dựa trên 14 nghiên cứu riêng lẻ (5 nghiên cứu thuần tập và 9 nghiên cứu cắt ngang) cũng chỉ ra việc tiếp xúc với nhiều hơn vào ánh sáng ban đêm liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và chuyển hóa. Phơi nhiễm ánh sáng ban đêm mức cao liên quan với nguy cơ bệnh tim mạch-chuyển hóa cao hơn 21% bao gồm: nguy cơ béo phì tăng 23%, nguy cơ đái tháo đường tăng 46%, và nguy cơ các bệnh tim mạch-chuyển hóa khác tăng 21%. Hơn nữa, ảnh hưởng của ánh sáng ban đêm trong nhà có tác động mạnh hơn ánh sáng ngoài trời.

Dù vậy, vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu hơn nữa để khẳng định điều này, vì các nghiên cứu hiện tại chưa khẳng định chắc chắn ánh sáng là nguyên nhân chính và hoàn toàn chịu trách nhiệm cho việc tăng nguy cơ bệnh lý khi vẫn còn nhiều yếu tố khác tác động đồng thời.

Để bảo vệ sức khỏe tim mạch, các chuyên gia y tế khuyên rằng việc duy trì một môi trường ngủ tối hoàn toàn là vô cùng cần thiết. Theo các chuyên gia, nên bắt đầu bằng việc loại bỏ mọi nguồn ánh sáng nhân tạo trong phòng ngủ. Hãy tắt các thiết bị điện tử như tivi, điện thoại, máy tính bảng ít nhất một giờ trước khi đi ngủ, bởi ánh sáng xanh từ màn hình các thiết bị điện tử đặc biệt ức chế sự sản sinh melatonin. Ngoài ra, nên sử dụng rèm cửa để ngăn chặn ánh sáng từ các nguồn sáng bên ngoài hắt vào. Nếu thực sự cần ánh sáng để thực hiện một số công việc vào ban đêm, hãy sử dụng đèn ngủ có cường độ cực thấp và đặt ở sát mặt sàn, hoặc đeo các loại mặt nạ che mắt khi ngủ.

Kết luận

Bóng tối không chỉ giúp chúng ta có một giấc ngủ ngon mà còn là liều thuốc quý giá cho sức khỏe tim mạch. Chỉ một thay đổi nhỏ như tắt đèn ngủ hoặc kéo kín rèm cửa cũng mang lại lợi ích lớn, giúp trái tim được nghỉ ngơi và phục hồi. Đừng để những ánh sáng dù là nhỏ nhất làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

https://www.healthline.com/health-news/nighttime-light-exposure-cardiovascular-disease-risk

https://academic.oup.com/eurheartj/advance-article/doi/10.1093/eurheartj/ehag563/8770409?login=false

https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2840489

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0269749123021322?via%3Dihub