Hầu hết thực phẩm đều trải qua một mức độ chế biến nhất định như rửa, cắt, đông lạnh hoặc nấu chín. Điều cần quan tâm là mức độ và mục đích của quá trình chế biến. Thực phẩm siêu chế biến là các sản phẩm công nghiệp được tạo thành chủ yếu từ nguyên liệu tinh chế và phụ gia, được thiết kế để tiện sử dụng, có hạn dùng dài và có vị rất hấp dẫn. Một ước tính công bố năm 2023 cho thấy khoảng 75% nguồn cung thực phẩm tại Hoa Kỳ thuộc nhóm siêu chế biến. Xu hướng tương tự đang diễn ra ở nhiều quốc gia khác cùng với sự phát triển của thực phẩm đóng gói và thức ăn nhanh.

Thực phẩm siêu chế biến là gì?
Theo mức độ chế biến, thực phẩm thường được chia thành các nhóm sau:
Các ví dụ thường gặp của thực phẩm siêu chế biến gồm kẹo thanh, khoai tây chiên đóng gói, nước tăng lực, nước ngọt có ga, thức ăn nhanh như bánh mì kẹp thịt, gà viên chiên và khoai tây chiên, xúc xích, bữa ăn đông lạnh hâm nóng bằng lò vi sóng, bánh ngọt và bánh nướng sản xuất công nghiệp.
Để nhận diện, bác sĩ dinh dưỡng hướng dẫn kiểm tra danh sách thành phần trên bao bì:
Ngược lại, sản phẩm có danh sách thành phần ngắn và gồm các nguyên liệu quen thuộc thường có mức độ chế biến thấp hơn.
Ảnh hưởng của thực phẩm siêu chế biến đối với sức khỏe

Thực phẩm siêu chế biến thường có nhiều đường bổ sung, chất béo không có lợi và phụ gia, trong khi ít chất xơ và vi chất. Các ảnh hưởng đã được ghi nhận gồm:
Phần lớn các bằng chứng này đến từ nghiên cứu quan sát, tức là cho thấy mối liên quan nhưng chưa khẳng định quan hệ nhân quả đối với từng bệnh. Mặc dù vậy, kết quả nhất quán giữa nhiều nghiên cứu là cơ sở để chuyên gia khuyến nghị giảm tỷ lệ nhóm thực phẩm này trong khẩu phần.
Các biện pháp giảm thực phẩm siêu chế biến trong khẩu phần

Việc loại bỏ hoàn toàn thực phẩm siêu chế biến khó thực hiện đối với phần lớn người đi làm. Mục tiêu khả thi hơn là giảm dần tần suất và số lượng. Bác sĩ dinh dưỡng khuyến nghị:
Cần phân biệt thực phẩm siêu chế biến với thực phẩm chế biến có giá trị dinh dưỡng tốt như rau củ đông lạnh, đậu đóng hộp ít muối hoặc sữa tiệt trùng không đường.
Lời khuyên của chuyên gia
Người trưởng thành nên xây dựng khẩu phần chủ yếu từ thực phẩm tươi và thực phẩm chế biến tối thiểu, hạn chế tần suất dùng thức ăn nhanh, đồ uống có đường, thịt chế biến sẵn và bánh kẹo đóng gói. Thói quen đọc danh sách thành phần, lập kế hoạch bữa ăn theo tuần và tự nấu ăn tại nhà là các biện pháp có tính khả thi cao. Người thừa cân, béo phì hoặc đang mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu nên gặp bác sĩ dinh dưỡng để được hướng dẫn khẩu phần phù hợp với tình trạng bệnh.
https://www.dartmouth-health.org/articles/what-are-ultra-processed-foods
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.