Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thuốc GLP-1 có thể giúp làm chậm quá trình lão hóa?

Các thuốc nhóm GLP-1 như semaglutide hiện được kê đơn chủ yếu để điều trị đái tháo đường type 2 và béo phì.

Tuy nhiên, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy nhóm thuốc này có thể làm chậm quá trình lão hóa sinh học thông qua cơ chế giảm viêm mạn tính, độc lập với tác dụng giảm cân.

Lão hóa sinh học khác với lão hóa theo thời gian (tuổi theo năm sinh). Hai người cùng 60 tuổi nhưng có lối sống, di truyền và tình trạng sức khỏe khác nhau có thể có mức độ lão hóa sinh học rất khác biệt. Một trong những yếu tố thúc đẩy lão hóa sinh học là tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp - khi hệ miễn dịch bị kích hoạt liên tục nhưng không đủ mạnh để gây ra triệu chứng rõ ràng như đau hay sốt. Tình trạng này thường liên quan đến chế độ ăn uống và lối sống như thiếu ngủ, ít vận động hoặc căng thẳng kéo dài, và theo thời gian có thể gây tổn thương tế bào, góp phần vào nhiều bệnh lý mạn tính.

1. Bằng chứng về tác dụng chống viêm của GLP-1

Trong hai thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn mang tên Sustain và Pioneer, các nhà nghiên cứu ghi nhận semaglutide (hoạt chất chính trong các thuốc như Ozempic và Wegovy) giúp giảm đáng kể nồng độ CRP (C-reactive protein) - một chỉ dấu viêm trong cơ thể thường tăng cao khi cơ thể bị stress hoặc mắc bệnh. Đáng chú ý, việc giảm cân và cải thiện đường huyết chỉ giải thích được khoảng 20-60% mức giảm CRP, cho thấy thuốc có thể có tác động chống viêm theo cơ chế riêng, không hoàn toàn phụ thuộc vào cân nặng.

Để làm rõ hơn điều này, một thử nghiệm khác - Pioneer 2 - đã so sánh nhóm dùng semaglutide với nhóm dùng một thuốc điều trị đái tháo đường khác là empagliflozin. Dù cả hai nhóm giảm cân tương đương nhau (khoảng 4%), chỉ nhóm dùng GLP-1 mới ghi nhận mức giảm viêm lên đến 30%, trong khi nhóm còn lại không có thay đổi đáng kể. Điều này cho thấy GLP-1 có thể sở hữu cơ chế bảo vệ cơ thể mang tính đặc thù.

2. Cơ chế GLP-1 có thể làm chậm lão hóa sinh học

2.1. Giảm viêm mạn tính

GLP-1 được cho là có thể tác động lên một số vùng não liên quan đến việc điều hòa phản ứng miễn dịch, giúp hệ miễn dịch giảm bớt phản ứng quá mức trước các yếu tố kích thích. Nhờ đó, tình trạng viêm ở các cơ quan như tim, gan, thận có thể được cải thiện, hạn chế quá trình xơ hóa - tình trạng hình thành sẹo bên trong mô làm suy giảm chức năng cơ quan theo thời gian. GLP-1 cũng có thể tác động đến các tế bào miễn dịch trong ruột và trực tiếp lên mô khớp, góp phần duy trì cấu trúc cơ thể khỏe mạnh.

2.2. Làm chậm lão hóa ở cấp độ tế bào và mô

Trong một nghiên cứu công bố năm 2026, các nhà khoa học cho một nhóm người dùng semaglutide và nhóm còn lại dùng giả dược trong 32 tuần. Kết quả cho thấy nhóm dùng semaglutide có tốc độ lão hóa tế bào chậm hơn khoảng 9%, đồng thời có điểm số tuổi sinh học thấp hơn khi thực hiện các xét nghiệm chuyên biệt. Tế bào của người tham gia có biểu hiện tương tự như của người trẻ hơn vài tuổi. Hiệu ứng này dường như xảy ra độc lập với việc giảm cân, cho thấy bản thân hoạt chất có khả năng mang lại lợi ích kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh.

3. GLP-1 có được kê đơn với mục đích chống lão hóa không?

Hiện tại, các thuốc GLP-1 chỉ được cơ quan quản lý dược phẩm cấp phép để điều trị đái tháo đường type 2 và béo phì. Việc sử dụng thuốc với mục đích chống lão hóa hoặc kéo dài tuổi thọ hiện chưa được phê duyệt chính thức và được xem là sử dụng ngoài chỉ định (off-label). Phần lớn nghiên cứu hiện có được thực hiện trên nhóm người đã mắc béo phì hoặc đái tháo đường, nên cần thêm các nghiên cứu dài hạn, quy mô lớn trên người có cân nặng khỏe mạnh để xác định rõ hơn hiệu quả chống lão hóa của nhóm thuốc này.

4. Những thói quen hỗ trợ làm chậm lão hóa sinh học

Bên cạnh các can thiệp bằng thuốc, một số thói quen lối sống cũng được chứng minh có thể giúp giảm viêm và bảo vệ tế bào, bao gồm: duy trì chế độ ăn chống viêm với sự cân bằng giữa đạm, tinh bột và chất béo lành mạnh; vận động thể chất thường xuyên, hạn chế ngồi lâu, với mục tiêu 150-300 phút vận động cường độ vừa mỗi tuần; ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm với chất lượng giấc ngủ tốt; duy trì cân nặng hợp lý; không hút thuốc và hạn chế rượu bia; đồng thời quản lý căng thẳng hiệu quả.

Lời khuyên từ chuyên gia

Viêm trong cơ thể có thể biểu hiện qua nhiều dấu hiệu khác nhau, từ sưng, nóng, đỏ, đau cho đến những triệu chứng khó nhận biết hơn như mệt mỏi, đau nhức khớp hoặc dễ ốm vặt. Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm máu đơn giản để tìm các chỉ dấu viêm trong cơ thể. Dù các thuốc GLP-1 cho thấy tiềm năng đầy hứa hẹn trong việc làm chậm lão hóa sinh học, đây vẫn là một hướng nghiên cứu đang phát triển. Người có nhu cầu tìm hiểu về nhóm thuốc này nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn phù hợp, thay vì tự ý sử dụng ngoài chỉ định đã được phê duyệt.

https://www.healthline.com/health/drugs/glp-1-anti-aging-and-longevity-benefits

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm