Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý (geographic atrophy) là tình trạng vùng hoàng điểm - phần trung tâm của võng mạc chịu trách nhiệm cho thị lực sắc nét - bị tổn thương và mỏng dần theo thời gian. Đây được xem là giai đoạn muộn của thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác (AMD) thể khô, khác với thể ướt vốn liên quan đến tình trạng tân sinh mạch máu bất thường.
Tên gọi “dạng teo địa lý” xuất phát từ hình ảnh các vùng tổn thương trên võng mạc có ranh giới rõ, giống như những mảng bản đồ khi quan sát qua các phương tiện chẩn đoán hình ảnh chuyên khoa mắt.

1. Bệnh tiến triển như thế nào?
Thoái hóa hoàng điểm dạng địa lý thường tiến triển từ từ, với các tổn thương trên võng mạc mở rộng dần theo thời gian, ước tính trung bình khoảng một milimet vuông mỗi năm, dù tốc độ này có thể khác nhau ở từng người. Người bệnh thường gặp các triệu chứng như nhìn mờ vùng trung tâm, xuất hiện điểm mù hoặc vùng tối ở giữa tầm nhìn, khó nhận diện khuôn mặt hoặc khó đọc chữ, trong khi thị lực ngoại vi (nhìn xung quanh) thường vẫn được bảo tồn.
Vì tổn thương tiến triển chậm, nhiều người ví bệnh này giống như một luồng ánh sáng mờ dần trong tầm nhìn, cho phép người bệnh có thời gian thích nghi dần với những thay đổi, thay vì mất thị lực đột ngột.
2. Các phương pháp chẩn đoán và theo dõi
Để phát hiện sớm và theo dõi tiến triển của bệnh, bác sĩ nhãn khoa thường sử dụng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như chụp cắt lớp quang học (OCT) để quan sát chi tiết cấu trúc võng mạc, chụp ảnh đáy mắt để ghi nhận thay đổi theo thời gian, và chụp tự phát huỳnh quang đáy mắt để phát hiện các bất thường ở giai đoạn sớm. Khám mắt định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện bệnh trước khi thị lực bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
3. Các phương pháp hỗ trợ kiểm soát bệnh

Hiện tại chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý, nhưng một số hướng điều trị có thể giúp làm chậm tiến triển của bệnh. Một số loại thuốc tiêm nội nhãn nhắm vào hệ thống bổ thể đã được nghiên cứu và cho thấy khả năng làm chậm tốc độ lan rộng của tổn thương, dù không giúp phục hồi thị lực đã mất. Bổ sung một số loại vitamin và khoáng chất theo công thức chuyên biệt cho bệnh thoái hóa điểm vàng cũng được một số bác sĩ khuyến nghị ở giai đoạn phù hợp, sau khi thăm khám cụ thể.
Bên cạnh điều trị y khoa, người bệnh có thể áp dụng một số biện pháp hỗ trợ như:
4. Khi nào cần đi khám?
Người trên 50 tuổi, đặc biệt là những người có tiền sử gia đình mắc thoái hóa điểm vàng, hút thuốc lá hoặc có các bệnh lý tim mạch đi kèm, nên khám mắt định kỳ để tầm soát sớm. Khi nhận thấy các dấu hiệu như nhìn mờ vùng trung tâm, khó đọc chữ dù đã đeo kính đúng độ, hoặc xuất hiện vùng tối trong tầm nhìn, người bệnh nên đến khám chuyên khoa mắt sớm để được đánh giá và có hướng theo dõi, điều trị phù hợp, tránh để tổn thương tiến triển nặng hơn ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt độc lập.
https://www.healthline.com/health/eye-health/geographic-atrophy-condition-progression-guide
Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?
Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.
Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.