Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những vấn đề sức khỏe do thiếu vitamin D - Phần 1

Chắc chắn rằng, bạn đã từng đọc những bài báo về việc thiếu vitamin D có thể làm tăng nguy cơ mắc phải một số vấn đề về sức khỏe. Tuy nhiên, bạn nên đọc thật kỹ những bài báo này, vì có thể, mối liên hệ giữa vitamin D và các loại bệnh tật không thực sự là mối quan hệ nhân – quả.

Có thể sẽ có những sự lý giải khác nhau về sự liên quan giữa vitamin D và một số loại bệnh tật. Có rất nhiều nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành để có thể đưa ra kết luận rằng, liệu việc bổ sung vitamin D có thể giúp làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư hoặc các bệnh mãn tính khác không. 

Nói cách khác, bạn không nên hoảng loạn nếu phát hiện ra mình thiếu vitamin D. Bạn nên trao đổi với bác sỹ để đảm bảo rằng bạn đang bổ sung đủ các chất dinh dưỡng bạn cần. Dưới đây là một số vấn đề về sức khỏe có liên quan đến tình trạng thiếu vitamin D.

Béo phì

Nam giới, nữ giới và trẻ em béo phì có nguy cơ thiếu vitamin D cao hơn 35% so với những người có cân nặng thông thường, và có nguy cơ thiếu vitamin cao hơn 24% so với những người thừa cân, theo một nghiên cứu tổng hợp năm 2015. Nguyên nhân của tình trạng này, theo kết quả của một nghiên cứu năm 2000 trên  American Journal of Clinical Nutrition chỉ ra rằng, khả năng hấp thụ vitamin D (cả từ ánh nắng mặt trời và từ thực phẩm) của những người béo phì sẽ bị hạn chế, vì các tế bào mỡ không thể giữ và giải phóng vitamin D một cách hiệu quả. Nói cách khác, béo phì có thể làm tình trạng thiếu vitamin D trở nên trầm trọng hơn.

Tiểu đường

Những người bị tiểu đường hoặc tiểu đường sẽ có lượng vitamin D thấp hơn so với những người có lượng đường huyết thông thường, theo một nghiên cứu tại Tây Ban Nha năm 2015 trên tạp chí  Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. Mối liên hệ này vẫn tồn tại ở những người có cân nặng khác nhau. Trên thực tế, cả người gầy, và người béo phị bị tiểu đường hoặc tiền tiểu đường đều có lượng vitamin D ít hơn đáng kể so với người có cân nặng tương tự nhưng không bị tiểu đường. Tác giả nghiên cứu cho rằng, thiếu vitamin D và béo phì sẽ có tương tác hiệp đồng và làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường cũng như các rối loạn chuyển hóa khác.

Bệnh tim mạch

Bệnh tim mạch và thiếu vitamin D được cho là thường đi đôi với nhau. Một nghiên cứu năm 2009 chỉ ra rằng, những người có lượng vitamin D rất thấp sẽ có nguy cơ bị suy tim cao hơn gần 3 lần và có nguy cơ đột tử vì bệnh tim mạch cao hơn khoảng 5 lần. Tuy nhiên, các chuyên gia nói rằng, chưa có bằng chứng cho thấy có mối liên hệ trực tiếp giữa việc tăng lượng vitamin D và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Do vậy, chưa thể kết luận rằng, bổ sung vitamin D có thể làm tăng cường sức khỏe của trái tim.

Bệnh lupus ban đỏ

Lupus ban đỏ là một tình trạng viêm hệ thống mà hệ miễn dịch sẽ tự tấn công các cơ quan và mô trong cơ thể, và thường có liên quan tới tình trạng thiếu vitamin D. Nguyên nhân là bởi những bệnh nhân bị lupus thường được khuyên là nên tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, trong khi ánh nắng mặt trời lại là nguồn cung cấp 90% lượng vitamin D của chúng ta. Ngoài ra, những người bị lupus có thể còn được kê corticosteroid, một loại thuốc có liên quan đến việc làm giảm lượng vitamin D. Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng, điều trị tình trạng thiếu vitamin ở bệnh nhân lupus có thể giúp làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Sinh non

Trong một nghiên cứu tiến hành trên 2000 phụ nữ sắp làm mẹ, những phụ nữ có lượng 25-hydroxy vitamin D cao hơn (một chỉ số cho thấy mức độ dự trữ vitamin D của cơ thể, đo lường thông qua xét nghiệm máu) sẽ làm giảm nguy cơ sinh non trước tuần thứ 37. Tác giả nghiên cứu cho rằng, vitamin D có thể đóng vai trò bảo vệ trong việc giảm nguy cơ nhiễm vi khuẩn tại bánh rau (nguyên nhân gây sinh non). Trong một nghiên cứu khác, các nhà nghiên cứu đã xem xét dữ liệu của hơn 42.000 phụ nữ và thấy rằng, ở những bà mẹ không phải người da trắng, mức độ tập trung của 25-hydroxy vitamin D có liên quan tới giảm nguy cơ sinh non trước 35 tuần.

Bệnh đa xơ cứng

Năm 2013, một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đã xem xét dữ liệu từ 465 người bị bệnh đa xơ cứng trong giai đoạn sớm và thấy rằng, lượng 25-hydroxy D tập trung cao hơn vào 4 thời điểm: khi các triệu chứng xuất hiện, 6, 12 và 24 tháng sau đó, sẽ giúp dự báo quá trình phát triển bệnh chậm hơn. Những người có lượng vitamin D cao hơn sẽ có lượng sẹo trong não tăng chậm hơn, ít sẹo hơn, giảm kích thước não ít hơn và mức độ tàn tật ít hơn so với những người bị thiếu vitamin D.

Hội chứng tiền kinh nguyệt

Theo kết của của một nghiên cứu, những người phụ nữ từ 27-44 tuổi tiêu thụ vitamin D nhiều hơn sẽ làm giảm nguy cơ mắc phải hội chứng tiền kinh nguyệt. Một nghiên cứu khác năm 2010 cũng cho thấy mối liên hệ giữa mức vitamin D và hội chứng tiền kinh nguyệt ở phụ nữ trẻ. Các loại thuốc chống viêm không chứa steroid như ibuprofen và naproxen vẫn là những loại thuốc hàng đầu để điều trị các triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt, nhưng các nhà nghiên cứu tin tưởng rằng, bổ sung vitamin D cũng là một cách điều trị đầy hứa hẹn.

Bệnh viêm ruột

Thiếu vitamin và chất khoáng, bao gồm cả thiếu vitamin D là tình trạng rất phổ biến ở những người mắc phải các vấn đề về hệ tiêu hóa, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng. Những người bị viêm loét đại tràng cấp tính (một dạng bệnh viêm ruột), đặc biệt là những người sử dụng corticosteroid, thường sẽ bị thiếu vitamin D, theo một nghiên cứu trên Digestive Diseases and Sciences. Các nhà nghiên cứu còn cho rằng, việc thiếu vitamin D không chỉ làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm ruột mà còn có thể ảnh hưởng đến mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng bệnh.

Rụng tóc và hói đầu

Phụ nữ bị rụng tóc từng mảng thường có lượng vitamin D thấp hơn đáng kể so với những phụ nữ không bị rụng tóc, theo như kết quả một nghiên cứu trên Skin Pharmacology and Physiology. Vitamin D rất quan trọng trong việc tái tạo tóc, giúp kích thích mọc tóc. Các nhà nghiên cứu Thổ Nhĩ Kỳ chỉ ra rằng, những người bị rụng tóc từng mảng (một bệnh tự miễn trong đó hệ miễn dịch tấn công các nang tóc và gây rụng tóc) có lượng  25-hydroxy vitamin D thấp hơn đáng kể so với những người không bị rụng tóc. Và lượng vitamin D càng thấp, mức độ rụng tóc sẽ càng nghiêm trọng.

Eczema.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trẻ nhỏ bị viêm da bị viêm da dị ứng (một loại bệnh eczema) sẽ có triệu chứng thiếu vitamin D nghiêm trọng hơn. Trên thực tế, bệnh eczema thường sẽ diễn biến nặng hơn vào mùa đông, khi không khí khô và ít ánh nắng mặt trời (nguồn cung cấp vitamin D chủ yếu). Bổ sung vitamin D dưới dạng viên uống có thể cải thiện tình trạng eczema.

Sâu răng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Vitamin D là rất cần thiết cho sức khỏe răng miệng. Một nghiên cứu trên tạp chí Pediatrics  đã đo lường lượng vitamin D trong máu của những phụ nữ mang thai sau đó kiểm tra răng con của những phụ này sau khi trẻ được 1 tuổi. Các nhà nghiên cứu thấy rằng, mẹ của những trẻ có men răng yếu có lượng vitamin D trong khi mang thai thấp hơn so với mẹ của trẻ có men răng khỏe mạnh.

Bệnh về nướu (lợi) và mất răng

Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ răng khi chúng ta về già. Trong một nghiên cứu, những người cao tuổi bổ sung 700 IU vitamin D (cùng với canxi)/ngày trong vòng 3 năm sẽ giảm nguy cơ bị mất răng so với những người dùng giả dược. Hiệu quả này thậm chí vẫn kéo dài 2 năm sau khi dừng bổ sung vitamin D. các nhà nghiên cứu cũng báo cáo lại rằng, có những bằng chứng rất mạnh mẽ cho thấy thiếu vitamin D là một yếu tố nguy cơ của bệnh về nướu và, thiếu vitamin D sẽ làm bệnh về nướu trầm trọng hơn, một khi đã mắc phải.

(...còn tiếp...)

Đón đọc tiếp phần 2 trong website: vienyhocungdung.vn

Thông tin thêm tham khảo trong bài viết: 11 cặp đôi hoàn hảo của thực phẩm

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Health
Bình luận
Tin mới
  • 05/07/2026

    Viêm gan B - Căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

    Viêm gan B là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất trên thế giới. Bệnh do một loại virus tấn công gan và có thể gây viêm gan cấp tính và mãn tính, ước tính có đến gần 1/3 dân số thế giới mắc bệnh, tỉ lệ mắc bệnh nhiều nhất là ở các nước đang phát triển.

  • 04/07/2026

    Các vấn đề hô hấp ở trẻ nhỏ

    Hầu hết trẻ em và trẻ vị thành niên đều đã có những lần mắc bệnh hô hấp.

  • 04/07/2026

    Ăn sập thế giới không lo "Tào Tháo đuổi": An toàn thực phẩm khi đi du lịch

    Những chuyến đi du lịch luôn mang lại cơ hội tuyệt vời để khám phá thiên nhiên và thưởng thức ẩm thực độc đáo tại những vùng đất mới. Tuy nhiên, niềm vui này rất dễ bị ảnh hưởng nếu bạn gặp phải các sự cố về hệ tiêu hóa như ngộ độc hay tiêu chảy do sự thay đổi đột ngột về môi trường sống và thói quen sinh hoạt. Nhằm giúp du khách có một kỳ nghỉ hè trọn vẹn, an toàn và tránh được các rủi ro về sức khỏe trên mọi cung đường, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học cùng các giải pháp thiết thực nhất.

  • 03/07/2026

    Bệnh đãng trí ở người cao tuổi – Dấu hiệu cảnh báo sớm và những biện pháp dự phòng

    Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo bệnh Alzhemier ở người cao tuổi đóng vai trò quan trọng cho việc chuẩn đoán và điều trị kịp thời, giúp bảo vệ chất lượng cuộc sống và giảm bớt gánh nặng cho gia đình.

  • 02/07/2026

    Bệnh rotavirus

    Rotavirus là một bệnh vi khuẩn thường xảy ra phổ biến ở trẻ em. Hằng năm, trên thế giới có hơn 235.000 ca tử vong do virus này gây ra (Theo thống kê của Pubmed Central năm 2019).

  • 01/07/2026

    Dầu cá có giúp giảm cholesterol không?

    Dầu cá là một loại thực phẩm bổ sung được ưa chuộng cho sức khỏe tim mạch. Dầu cá chứa nhiều axit béo omega-3 như EPA và DHA, được biết đến với lợi ích chống viêm và khả năng giảm triglyceride. Nhưng còn cholesterol thì sao? Việc bổ sung dầu cá vào chế độ ăn uống có giúp ích hay gây hại cho chỉ số cholesterol của bạn? Dưới đây là những gì xảy ra với cholesterol của bạn khi bạn bắt đầu sử dụng dầu cá, theo nghiên cứu mới nhất.

  • 30/06/2026

    Tổ chức Hội đồng xét duyệt đề cương đề tài về tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân

    Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”

  • 30/06/2026

    Mẹo bảo vệ mắt khi xem bóng đá qua màn hình suốt đêm

    Việc thức xuyên đêm để theo dõi các trận bóng đá đỉnh cao là thói quen quen thuộc của nhiều người hâm mộ, nhưng hành động xem tivi hoặc điện thoại liên tục trong nhiều giờ lại tiềm ẩn vô số hệ lụy cho thị lực. Thói quen này dễ dẫn đến các tình trạng tổn thương mắt nghiêm trọng với những triệu chứng khó chịu như ê nhức, đỏ rát và khô mờ. Để có thể vừa cháy hết mình cùng niềm đam mê, vừa bảo vệ và gìn giữ được đôi mắt luôn sáng khỏe, người xem cần biết cách chăm sóc, nghỉ ngơi và bảo vệ mắt hợp lý theo những chia sẻ, khuyến nghị Viện Y học ứng dụng Việt Nam.

Xem thêm