Nguy cơ mắc bệnh do thiếu vi chất

Đối với nhóm protein, vitamin B1, B2, canxi thì chỉ có trẻ dưới 6 tuổi là được đáp ứng trên mức khuyến nghị. Theo các chuyên gia, điều này có thể liên quan đến việc trẻ được sử dụng sữa và có chế độ ăn “ưu tiên” khi còn nhỏ. Khi qua tuổi lên 6, tỉ lệ các chất này so với nhu cầu khuyến nghị tiếp tục giảm mạnh. Trong đó, đáng lo nhất là canxi - chỉ đạt 59% ở trẻ 6-8,9 tuổi và 45% ở trẻ 9-11,9 tuổi. Điều này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc phát triển khung xương và tầm vóc bởi từ 11 tuổi trở đi, phần lớn các trẻ bước vào thời điểm tiền dậy thì.

Tỉ lệ thiếu máu ở trẻ em cũng rất đáng lo ngại. Theo khảo sát năm 2015 của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, có đến 22,2% trẻ thành thị, 28,4% trẻ nông thôn và 31,2% trẻ em miền núi bị thiếu máu. Tỉ lệ thiếu máu cao nhất rơi vào nhóm 6-12 tháng tuổi và giảm dần ở các nhóm tuổi lớn hơn. Khoảng 1/4 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ cũng bị thiếu máu.

Ngoài ra, tỉ lệ thiếu kẽm cũng đáng lo ngại - theo một khảo sát quốc gia vào năm 2015 là 58,4% đối với trẻ em và 63,6% ở độ tuổi sinh đẻ, tăng so với khảo sát tương tự năm 2009. Thiếu kẽm ở trẻ em có thể gây chậm phát triển về thể chất, trí tuệ, hệ miễn dịch kém … Ở thai phụ, thiếu vi chất này có thể dẫn đến sinh non, dễ sẩy thai và nhiều nguy cơ khác cho mẹ và bé. Thiếu vi chất có thể có ở cả những trẻ béo phì.

Các vitamin và muối khoáng luôn có sẵn trong ngũ cốc và thực phẩm (gạo, thịt, cá, trứng, sữa, rau…), vì vậy đối với những người không có quá trình rối loạn hấp thu ở đường tiêu hóa (tiêu chảy, tắc mật, viêm tụy, loét dạ dày, tá tràng) và không ăn kiêng, có chế độ ăn cân đối với thực phẩm bảo đảm chất lượng thì không bao giờ thiếu và không cần bổ sung.

Nếu thiếu i-ốt có thể gây bướu cổ, đần độn và các rối loạn khác. Thiếu sắt gây thiếu máu và các hậu quả kèm theo (chậm tăng trưởng, suy dinh dưỡng). Thiếu kẽm làm hạn chế tăng trưởng, nguy cơ mắc một số rối loạn chuyển hóa, bệnh nhiễm khuẩn, rối loạn phát triển xương, suy giảm chức năng sinh dục. Thiếu vitamin A gây khô mắt, mù lòa, còi cọc, suy dinh dưỡng… Do đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 09/2016 bắt buộc các doanh nghiệp tăng cường i-ốt vào muối; tăng cường sắt, kẽm vào bột mì và tăng cường vitamin A vào dầu thực vật...

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, người dân cũng nên chú ý hơn đến bữa ăn hằng ngày. Cụ thể, nên ăn nhiều loại thực phẩm, đủ các nhóm trên tháp dinh dưỡng; phối hợp đạm động vật và đạm thực vật, dầu thực vật và mỡ động vật trong chế biến; sử dụng muối i-ốt và không ăn mặn; uống đủ nước sạch, ăn rau quả hằng ngày; cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và duy trì sữa mẹ đến 24 tháng; trẻ lớn hơn và người lớn nên bổ sung sữa và các sản phẩm từ sữa phù hợp với lứa tuổi...