Ngạt thở khi sinh có nguy hiểm không?

Ngạt thở khi sinh là gì?

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mô tả ngạt thở khi sinh là tình trạng trẻ không thể thở khi sinh, WHO cũng lưu ý rằng tình trạng này gây ra khoảng 900.000 ca tử vong ở trẻ sơ sinh trên toàn thế giới mỗi năm.

Ngạt thở khi sinh thường đề cập đến tất cả các trường hợp trẻ bị thiếu oxy hoặc lưu lượng máu không đủ đến các cơ quan quan trọng của trẻ, xảy ra trong hoặc gần thời điểm sinh nở. Nhiều trẻ sơ sinh có thể bị thiếu oxy ở mức nhẹ sau khi sinh và điều này thường không phải là vấn đề. Nhưng khi tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng và kéo dài, nó có thể gây ra những tác động có hại cho trẻ sơ sinh, trước tiên thường gây tổn thương não và sau đó có thể gây tổn thương các cơ quan như phổi, tim và thận trẻ.

Ngạt thở khi sinh phổ biến hơn ở các nước kém phát triển với dịch vụ chăm sóc y tế kém tiên tiến, tuy nhiên vẫn có thể gặp tình trạng này ở trẻ sơ sinh ở các nước phát triển hơn.

Ở các nước phát triển, ngạt thở khi sinh rất hiếm khi xảy ra, chỉ có khoảng 2 trong số 1.000 ca sinh mắc ngạt thở khi sinh. Ở các nước đang phát triển, tỷ lệ này có thể cao gấp 10 lần. Ngạt thở khi sinh nghiêm trọng có thể dẫn đến tử vong ở trẻ sơ sinh với tỷ lệ khoảng 15–20%. Khoảng 25% trẻ sơ sinh sống sót bị tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

Các triệu chứng của ngạt thở khi sinh là gì?

Thiếu oxy khi sinh có thể gây ra các triệu chứng từ nhẹ đến nặng ở trẻ sơ sinh. Một số dấu hiệu và triệu chứng tiềm ẩn có thể bao gồm:

• Các vấn đề về hô hấp và suy hô hấp
• Các dấu hiệu thiếu oxy chẳng hạn như tím tái
• Lúc mới sinh trẻ sẽ gặp khó khăn trong việc ổn định và tỉnh táo
• Sau đó, trẻ có thể lờ đờ và có trương lực cơ thấp (giảm trương lực cơ)
• Trẻ sơ sinh có thể bị giảm phản xạ cơ
• Co giật trong các trường hợp nghiêm trọng

Nguyên nhân gây ngạt thở khi sinh là gì?

Có nhiều nguyên nhân khác nhau có thể gây ra ngạt thở khi sinh. Những tác nhân này có thể xảy ra trong thời kỳ mang thai, trong khi sinh hoặc sau khi sinh.

Một số nguyên nhân gây ngạt khi sinh bao gồm:

• Các vấn đề về tim và hô hấp ở bà mẹ, dẫn đến tình trạng thiếu oxy cho trẻ sơ sinh
• Các vấn đề về tử cung của người mẹ chẳng hạn như vỡ tử cung
• Các vấn đề về nhau thai chẳng hạn như bong nhau thai
• Các vấn đề về dây rốn bao gồm dây rốn thắt nút, dây rốn chèn ép, dây rốn sa
• Người mẹ khi mang thai bị nhiễm trùng
• Người mẹ bị thiếu oxy vì bất kỳ lý do gì
• Xuất huyết trong khi sinh con

Đọc thêm tại bài viết: Các loại chấn thương khi sinh

Các biến chứng của ngạt khi sinh là gì?

Các biến chứng mà ngạt khi sinh có thể gây ra phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng thiếu oxy và thời gian kéo dài của tình trạng này.

Ngạt khi sinh có một số giai đoạn. Đầu tiên, nó có thể ảnh hưởng đến não của trẻ sơ sinh. Sau đó là gây tổn thương các cơ quan. Mặc dù ít phổ biến, nhưng ngạt khi sinh nghiêm trọng vẫn có thể dẫn đến tử vong ở trẻ sơ sinh.

Những trẻ sơ sinh sống sót sau ngạt có thể phải đối mặt với các khuyết tật, tình trạng này cũng là nguyên nhân hàng đầu gây chấn thương não ở trẻ sơ sinh. Ngoài ra, ngạt thở khi sinh có thể gây ra các vấn đề sau:

• Chấn thương não
• Co giật
• Bại não
• Khuyết tật trí tuệ
• Chậm phát triển
• Rối loạn hành vi
• Tự kỷ
• Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD)

Phương pháp điều trị ngạt thở khi sinh là gì?

Phương pháp điều trị ngạt thở khi sinh sẽ phụ thuộc vào thời điểm và triệu chứng của bệnh, một số phương pháp điều trị ngạt thở khi sinh bao gồm:

• Điều trị các bệnh lý nguy cơ ở người mẹ, chẳng hạn cung cấp oxy cho người mẹ bị thiếu oxy
• Trẻ sơ sinh có dấu hiệu thiếu oxy có thể cần bổ sung oxy, hỗ trợ hô hấp hoặc đặt nội khí quản
• Trẻ sơ sinh có thể cần dùng thuốc điều trị các vấn đề về huyết áp và lọc máu để điều trị suy thận
• Hạ thân nhiệt điều trị, nghĩa là làm mát cơ thể và được thực hiện trong một khoảng thời gian (vài giờ hoặc vài ngày) sau khi ngạt thở khi sinh và được coi là một kỹ thuật hiệu quả để ngăn ngừa tổn thương thêm

Ngạt thở khi sinh được chẩn đoán như thế nào?

Các tiêu chí sau đây có thể được sử dụng để chẩn đoán ngạt thở khi sinh ở trẻ sơ sinh:

• Có dấu hiệu tổn thương não hoặc thần kinh chẳng hạn như trương lực cơ yếu, bú yếu, các vấn đề về hô hấp và co giật
• Có dấu hiệu suy nội tạng
• Nồng độ axit cao (độ pH dưới 7) trong máu hoặc dây rốn của trẻ sơ sinh
• Điểm APGAR là 5 phút hoặc ít hơn 10 phút sau khi sinh, trẻ cần hồi sức kéo dài

Bạn có thể ngăn ngừa ngạt thở khi sinh cho trẻ không?

Không phải tất cả các trường hợp ngạt thở khi sinh đều có thể ngăn ngừa được, nhưng ở các quốc gia có dịch vụ chăm sóc trước khi sinh kỹ lưỡng và dịch vụ y tế tiên tiến hơn thì tỷ lệ trẻ ngạt thở khi sinh cũng thấp hơn. Chăm sóc y tế tiên tiến có thể điều trị nhiều biến chứng xảy ra khi sinh có thể dẫn đến ngạt thở khi sinh chẳng hạn như xuất huyết và các vấn đề về dây rốn của trẻ.

Một số yếu tố nguy cơ nhất định làm tăng khả năng ngạt thở khi sinh có thể được ngăn ngừa để làm giảm tỉ lệ ngạt sau sinh cho trẻ. Các yếu tố này bao gồm:

• Huyết áp cao hoặc huyết áp thấp của mẹ trong thời kỳ mang thai
• Thiếu máu khi mang thai
• Ít đi khám thai
• Sinh non
• Nhiễm trùng không được điều trị trong thời kỳ mang thai

Đọc thêm tại bài viết: Mắc COVID-19 khi mang thai có gây hại cho thai nhi không?

Cuối cùng, trẻ sơ sinh thường bị thiếu oxy trong một thời gian ngắn sau khi sinh và điều này thường không có gì đáng lo ngại. Tuy nhiên, khi tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng và kéo dài, nó có thể gây ra các tổn thương não, suy nội tạng và thậm chí tử vong cho trẻ.

Hãy đảm bảo đi khám thai định kỳ trong suốt thai kỳ để kiểm soát tất cả các yếu tố nguy cơ có thể gây ngạt khi sinh cho em bé của bạn.