Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Các loại chấn thương khi sinh

Cùng tìm hiểu chấn thương khi sinh là gì và cần làm gì để đối phó với bệnh này qua bài viết sau đây.

Việc sinh con có thể ảnh hưởng đến tâm lý và cảm xúc lâu dài của người phụ nữ. Nó được gọi là chấn thương khi sinh và nó có thể xảy ra khi bạn có trải nghiệm về thể chất, cảm xúc hoặc tâm lý, cảm thấy không an toàn ngay trước, trong hoặc sau khi chuyển dạ và sinh nở. Bạn đời của bạn cũng có thể bị chấn thương khi sinh.

Sau khi trải qua hoặc chứng kiến một sự kiện đau buồn, một số người có thể gặp khó khăn trong việc phục hồi và quay trở lại guồng quay của cuộc sống. Có thể là em bé của bạn gặp rủi ro khi sinh, quá trình chuyển dạ nhanh chóng chuyển từ trạng thái được kiểm soát sang trạng thái khủng hoảng đối với bạn hoặc em bé, hoặc người bạn đời chứng kiến các phần của ca sinh mà họ là người duy nhất không gặp khủng hoảng.

Các loại chấn thương khi sinh

Có một số loại trải nghiệm có thể tạo thành chấn thương khi sinh. Một trường hợp cấp cứu y tế thể chất cho người mẹ trong hoặc ngay trước hoặc sau khi sinh là một cách mà một người nào đó có thể gặp chấn thương khi sinh. Những trường hợp khẩn cấp đó có thể bao gồm:

  • Bước đầu của các phương pháp gây chuyển dạ
  • Cần sinh mổ khẩn cấp
  • Băng huyết sau khi sinh
  • Sản giật – một biến chứng của tiền sản giật
  • Nhau bong non – nhau thai tách ra khỏi tử cung trước khi sinh
  • Có một đội ngũ nhân viên y tế lớn đột ngột mà chưa được biết trước khi chuyển dạ hoặc sinh nở

Chấn thương khi sinh cũng có thể ở dạng thiếu kiểm soát cơn đau trong quá trình sinh mổ, cảm giác rằng môi trường sinh nở không an toàn về mặt cảm xúc hoặc cảm giác liên tục không được nhìn thấy hoặc không được nghe thấy trong quá trình sinh nở.

Đọc thêm bài viết: Những điều cần tránh sau khi sinh

Loại chấn thương khi sinh thứ hai là khi em bé gặp rủi ro về y tế, khi thai chết lưu hoặc khi em bé ra đời ngay sau khi sinh. Chấn thương khi sinh liên quan đến sức khỏe của em bé bao gồm:

  • Sinh non
  • Em bé sau khi sinh cần phải can thiệp y tế mạnh mẽ
  • Chẩn đoán một tình trạng y tế không lường trước được
  • Thời gian lưu trú kéo dài trong phòng chăm sóc đặc biệt dành cho trẻ sơ sinh
  • Em bé gặp tình trạng chấn thương trong quá trình chuyển dạ và sinh nở

Việc có một đứa trẻ gặp sự cố cần sự can thiệp y tế không lường trước được có thể gây tổn thương cho cả cha và mẹ. Nhiều người cho rằng nam giới sẽ không gặp phải các chấn thương khi sinh, nhưng họ cũng có thể bị tổn thương khi chứng kiến ​​sự an toàn của bạn hoặc em bé đang gặp nguy hiểm. Khi một đứa trẻ và người mẹ bị chia cắt sau khi sinh vì lý do y tế, việc người bạn đời phải lựa chọn giữa việc ở bên ai trong thời gian đó có thể là một trải nghiệm đau thương.

Một loại chấn thương khi sinh khác là khi trải nghiệm chuyển dạ và sinh nở khiến cha mẹ nhớ lại những sự kiện đau thương trong quá khứ, chẳng hạn như lạm dụng tình dục, bạo lực gia đình hoặc đau khổ về tinh thần hoặc thể chất. Đây có thể là những dịp mà cả cha và mẹ em bé đều cảm thấy tổn thương về những gì đã xảy ra trong quá trình chuyển dạ/sinh nở cũng như trải nghiệm đau buồn trong quá khứ.

Tác động riêng lẻ

Chấn thương thực sự tùy thuộc vào từng người. Những gì có thể gây tổn thương cho một người có thể không gây tổn thương cho người khác. Đó hoàn toàn là trải nghiệm của người đó.

Dự phòng chấn thương khi sinh

Có 3 - 6% phụ nữ bị rối loạn căng thẳng sau chấn thương tâm lý khi sinh nở, nhưng đó chỉ là tỷ lệ được ghi nhận và có thể không phản ánh toàn bộ phụ nữ. Tuy nhiên trong thực tế, tỷ lệ này cao hơn nhiều. Phần lớn các trường hợp rối loạn lo âu, tâm trạng chu sinh không được điều trị và không được chẩn đoán do sự sợ hãi, xấu hổ và kỳ thị bao quanh chứng rối loạn này.

Chấn thương khi sinh có thể tiêu tốn toàn bộ sức lực và ảnh hưởng lớn đến quá trình chuyển đổi sang vai trò làm cha mẹ, bao gồm cả việc khiến bạn khó cảm thấy được kết nối với bản thân, em bé, bạn đời hoặc thời điểm hiện tại. Một người từng trải qua chấn thương khi sinh có thể liên tục trải qua tình trạng mất cảnh giác, hoảng sợ, lo lắng hoặc tràn ngập suy nghĩ về việc trải nghiệm lại việc sinh nở này trong những khoảnh khắc thức giấc hoặc giấc mơ.

Nhớ lại những chấn thương trong quá khứ

Trong trường hợp em bé khỏe mạnh và quá trình chuyển dạ và sinh nở diễn ra suôn sẻ nhưng việc điều trị hoặc sự kiện lặp lại những trải nghiệm trong quá khứ như lạm dụng tình dục hoặc thể chất, ký ức về những sự kiện trong quá khứ này có thể xuất hiện thường xuyên trong thời gian sau khi sinh, theo những cách chẳng hạn như hồi tưởng. Một người cũng có thể cảm thấy bị cản trở bởi trải nghiệm sinh nở, không thể tiếp tục về mặt cảm xúc sau khi sinh.

Khi bạn trải qua chấn thương khi sinh nở hoặc được gợi nhớ về những tổn thương trong quá khứ vì trải nghiệm sinh nở hiện tại của bạn, cuộc sống hàng ngày có thể khó được đặt lên hàng đầu và là trung tâm. Từ chối hoặc giảm thiểu trải nghiệm sinh nở đau thương cũng khiến bạn trì hoãn việc đối mặt với những gì đã xảy ra, thời gian càng lâu càng đau.

Và nếu chấn thương khi sinh không được giải quyết thỏa đáng thì bạn có thể khó kết nối với em bé hoặc với gia đình và bạn bè của bạn như trước đây. Trong một số trường hợp, bạn có thể rất gắn bó với con mình, đồng thời cũng cảm thấy vô cùng lo lắng, căng thẳng hoặc không thể nghỉ ngơi vì sợ rằng điều gì đó khác sẽ xảy ra với bạn hoặc đứa trẻ.

 

Làm thế nào để đối phó với chấn thương khi sinh?

Cảm xúc lo lắng, cảnh giác cao độ, cảm giác bị ngắt kết nối, suy nghĩ quá nhiều hoặc hoảng sợ trong những ngày, tuần hoặc tháng sau khi sinh chỉ là một số triệu chứng bạn có thể gặp phải sau chấn thương khi sinh. Và nếu bạn đang vật lộn với bất kỳ tác động tâm lý và cảm xúc kéo dài nào bắt nguồn từ chấn thương khi sinh  thì bạn không đơn độc. Bởi có nhiều điều bạn có thể làm để cảm thấy tốt hơn.

Đọc thêm bài viết: Bao lâu có thể mang thai sau khi sinh con?

Trị liệu

Khi nói đến việc giảm thiểu các triệu chứng, việc trị liệu có thể "rất hiệu quả". Các liệu pháp trị liệu có thể bao gồm liệu pháp tiếp xúc, khi bạn được khuyến khích đối mặt với nỗi sợ hãi của họ; liệu pháp hành vi nhận thức, một liệu pháp nói chuyện có thể giúp bạn quản lý các vấn đề của mình bằng cách thay đổi cách bạn suy nghĩ và hành xử; giải mẫn cảm và tái xử lý chuyển động của mắt, kết hợp liệu pháp tiếp xúc và cảm giác có hướng dẫn về chuyển động của mắt.

Các triệu chứng chấn thương khi sinh sẽ kéo dài cho đến khi chấn thương được chăm sóc. Để vượt qua chấn thương, nó cần được cảm nhận, xử lý.

Nhóm hỗ trợ mạnh mẽ

Điều quan trọng là bạn phải có một nhóm hỗ trợ mạnh mẽ - đây có thể là bác sĩ trị liệu, người hỗ trợ sau sinh, bạn bè hoặc thành viên gia đình đáng tin cậy, bạn đời của bạn hoặc nhóm cộng đồng cha mẹ nuôi dạy con cái đã từng trải qua chấn thương khi sinh nở.

Đừng ngại yêu cầu tất cả sự giúp đỡ mà bạn cần, đặc biệt là với các khía cạnh thực tế trong việc chăm sóc em bé của bạn. Điều này giúp bạn dễ dàng chăm sóc bản thân hơn và tìm không gian để giải quyết chấn thương của mình. Khi chúng ta đối mặt, cảm nhận và đau buồn về chấn thương, chúng ta cũng có thể tạo thêm không gian cho những gì chúng ta muốn trong cuộc sống hiện tại mà chúng ta đã hoàn toàn quên lãng vì chấn thương sau sinh.

Khuyến khích trò chuyện

Nếu có vẻ như bạn đang nghe nhiều hơn về chấn thương khi sinh so với trước đây thì điều đó phần lớn là do sự gia tăng của các nền tảng trực tuyến và những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội lên tiếng nhằm nỗ lực bình thường hóa những trải nghiệm đau thương này. Những người trải qua chấn thương khi sinh cần được cảm nhận, thừa nhận và thể hiện đau buồn trong cộng đồng.

Hiện nay, tỷ lệ trầm cảm sau sinh và tử vong mẹ đang càng ngày càng gia tăng. Do sự gia tăng đáng báo động này, mọi người đã bắt đầu chú ý hơn đến trải nghiệm sinh nở và điều này làm nổi bật chấn thương khi sinh.

Xã hội cũng đang bắt đầu tạo ra một không gian an toàn hơn một chút để mọi người nói về những phần khó khăn của quá trình mang thai, sinh nở và thời kỳ hậu sản, không chỉ là những phiên bản được “tốt đẹp hóa”, “lãng mạn hóa”. Phụ nữ càng được phép nói về những phần khó khăn của thiên chức làm mẹ như: nước mắt, lo lắng, thử thách cho con bú, sự kiệt sức, đa cảm thì phụ nữ càng cảm thấy thoải mái khi tiến lên và nói lên sự thật của mình.

Nếu bạn mang thai, hãy chuẩn bị cho mình những kiến thức dinh dưỡng khoa học và phù hợp với thể trạng để giúp mẹ khỏe, bé phát triển tốt suốt 9 tháng thai kỳ. Nếu muốn được tư vấn thực hiện xét nghiệm NIPT và cung cấp chế độ dinh dưỡng lành mạnh cho cả mẹ và bé bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm, hãy tới Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam. Liên hệ đặt lịch TẠI ĐÂY hoặc tại Hotline: 0935183939 hoặc 02436335678

Bình luận
Tin mới
  • 08/01/2026

    Thêm nhiều nước thu hồi sản phẩm sữa công thức của Nestle

    Thống kê của Nestle cùng thông báo của Bộ Y tế nhiều nước ngày 7/1 cho thấy làn sóng thu hồi sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh của công ty có trụ sở tại Thụy Sĩ đã vượt ra khỏi châu Âu tới những quốc gia ở châu Mỹ và châu Á, trong đó có Trung Quốc và Brazil.

  • 08/01/2026

    Người bệnh đái tháo đường cần ăn bao nhiêu muối để an toàn cho tim mạch?

    Khi mắc bệnh đái tháo đường, bên cạnh việc kiểm soát tinh bột, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến lượng muối tiêu thụ. Việc nạp quá nhiều natri có thể làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.

  • 08/01/2026

    Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe hô hấp

    Ô nhiễm không khí đang trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe con người trên toàn cầu. Sức khỏe hô hấp chịu tác động nghiêm trọng từ các hạt bụi mịn, khí độc và hợp chất hóa học trong không khí không chỉ gây ra các triệu chứng tức thời như ho, khó thở mà còn dẫn đến các bệnh lý mãn tính nguy hiểm. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ phân tích tác động của ô nhiễm không khí đến hệ hô hấp và đề xuất các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả.

  • 07/01/2026

    Bộ Y tế: 2 đối tượng được tăng mức hưởng khám chữa bệnh BHYT lên 100% từ năm 2026

    Bộ Y tế cho biết, Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định: "Người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình cận nghèo, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT..." Bộ Y tế ngày 6/1 đã có văn bản hoả tốc gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính); Các Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong toàn quốc về việc chuyển đổi mã quyền lợi đối tượng tham gia BHYT theo Nghị quyết số 261/2025/QH15.

  • 07/01/2026

    Thu hồi sữa Nestlé ở nước ngoài, Cục An toàn thực phẩm vào cuộc kiểm soát tại Việt Nam

    Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết tập đoàn thực phẩm Nestlé thông báo thu hồi mang tính phòng ngừa một số lô sữa bột dành cho trẻ sơ sinh mang nhãn hiệu Beba và Alfamino được bán tại Đức, do phát hiện khả năng tồn tại Cereulid, một độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra có thể gây hại cho trẻ nhỏ...

  • 07/01/2026

    Cách uống nước đậu đen rang giảm cân an toàn và hiệu quả

    Nước đậu đen rang là một thức uống có lợi cho sức khỏe và hỗ trợ tốt cho việc giảm cân. Để đạt được hiệu quả tối ưu và giảm cân an toàn cần hiểu rõ về liều lượng, cách chế biến và thành phần dinh dưỡng.

  • 07/01/2026

    Những lợi ích bất ngờ của mùa đông với sức khỏe

    Khi những cơn gió mùa đông bắc tràn về, mang theo cái se lạnh đặc trưng của miền Bắc Việt Nam, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, những căn bệnh giao mùa và cảm giác uể oải. Chúng ta thường gắn mùa đông với hình ảnh của những chiếc lò sưởi ấm cúng, ly ca cao nóng hổi và những buổi tối cuộn mình trong chăn ấm đọc sách. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ thông thường, mùa đông không chỉ là mùa của sự nghỉ ngơi mà còn là một giai đoạn mang lại nhiều lợi ích đáng kinh ngạc cho sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Mùa đông là thời điểm để cơ thể chúng ta có cơ hội "ngủ đông" theo một cách riêng, làm chậm lại nhịp sống hối hả và tự phục hồi. Đây cũng là mùa của lễ hội, của những khoảnh khắc sum vầy ấm áp. Thay vì chỉ nhìn vào những mặt tiêu cực, hãy cùng khám phá những lý do tại sao chúng ta nên yêu mến và tận hưởng mùa đông.

  • 06/01/2026

    7 lợi ích sức khỏe của thực phẩm bổ sung vitamin A

    Vitamin A là loại vitamin tan trong chất béo, một trong những chất dinh dưỡng thiết yếu, nghĩa là cơ thể bạn không thể tự tổng hợp đủ mà phải bổ sung từ chế độ ăn uống.

Xem thêm