Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sau khi sinh, sữa mẹ chưa về nhiều có cần pha sữa công thức cho trẻ bú

Nhiều mẹ mới sinh, trong những ngày đầu sữa chưa về nhiều nên vội pha sữa công thức cho con uống vì sợ con đói. Theo bác sĩ chuyên khoa sản, đó là một sai lầm bởi sữa mẹ là nguồn dưỡng chất trọn vẹn nhất và chứa nguồn kháng thể dồi dào giúp trẻ phòng tránh bệnh tật.

1. Lợi ích của sữa mẹ so với sữa công thức

Theo BSCK2. Nguyễn Thị Bích Ngọc - nguyên trưởng Khoa sản II - Bệnh viện Thanh Nhàn, một vài ngày đầu khi mới sinh, sữa chưa về nhiều, các mẹ đừng quá lo lắng trẻ bị đói bởi khi chào đời, em bé đã có nguồn năng lượng dữ trữ đủ để duy trì trong ít nhất 24h. Hơn nữa, trong những ngày đầu tiên, dạ dày trẻ sơ sinh rất nhỏ, mỗi lần chỉ chứa được khoảng 5ml sữa. Nếu ăn quá nhiều sữa, bé sẽ bị nôn, trớ.

Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, sữa công thức được chế biến từ nhiều sản phẩm khác nhau như: sữa động vật, đậu nành và dầu thực vật. Sữa công thức dù đã được điều chỉnh, chế biến giống như sữa mẹ, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với nhu cầu của trẻ nhỏ.

Sau khi sinh, sữa mẹ chưa về nhiều thì có cần pha sữa công thức cho trẻ bú? - Ảnh 1.

Nên cho trẻ bú mẹ trong vòng 1 giờ đầu sau sinh bởi sữa non rất tốt cho trẻ.

Sữa mẹ là nguồn cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và an toàn nhất cho trẻ hơn bất kỳ loại sữa công thức nào. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, sữa mẹ không nhiễm khuẩn còn sữa bò tươi hoặc sữa đặc có đường đều có thể bị nhiễm khuẩn. Điều rất quan trọng là trong sữa mẹ có kháng thể giúp trẻ phòng tránh được các nguy cơ nhiễm nhiều loại bệnh còn tất cả các loại sữa công thức khác đều không có kháng thể hoặc có rất ít.

Hệ tiêu hóa của trẻ còn non yếu, chưa thể tiếp nhận được lượng đạm lớn. Trong khi đó, các loại sữa công thức khác lại chứa lượng đạm lớn khiến trẻ khó tiêu hóa. Vậy nên, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng phù hợp nhất với trẻ.

Sữa mẹ có đầy đủ các axit béo cần thiết, các men lipaza để tiêu hóa mỡ còn các loại sữa công thức khác không có đầy đủ các axit béo cần thiết, các men lipaza.

Chỉ trong sữa mẹ có đủ nước còn các loại sữa công thức khác thì phải thêm vào. Vitamin hay sắt trong sữa mẹ ít nhưng trẻ lại hấp thu tốt hơn.

Ngay sau khi sinh mẹ nên cho con bú ngay lập tức để kích thích cơ thể mẹ nhanh chóng tiết ra prolactin và oxytocin để tạo sữa. Cho con bú ngay sau sinh là cách tiếp xúc "da kề da" rất quan trọng giúp em bé yên tâm hơn, giúp mẹ cảm nhận được sự gắn kết với con đồng thời cơ thể mẹ sẽ nhanh hồi phục.

 

2. Sự khác biệt về chất lượng sữa mẹ trong từng giai đoạn tiết sữa

Viện Dinh dưỡng Quốc gia đưa ra khuyến cáo, nên cho trẻ bú mẹ trong vòng 1 giờ đầu sau sinh bởi sữa non rất tốt cho trẻ. Lưu ý, không nên cho trẻ ăn hoặc uống bất cứ thứ nước gì trước khi bú mẹ. Mẹ không sợ trẻ khát bởi trong sữa mẹ đã có đủ lượng nước cho trẻ. Lượng thức ăn và nước uống sẽ làm trẻ no và dạ dày trẻ không còn chỗ để chứa sữa. Khoảng 3-4 ngày sau sinh, sữa non chuyển sang sữa trưởng thành và về nhiều hơn để đáp ứng với nhu cầu của trẻ.

Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cùng là sữa mẹ nhưng chất lượng sữa ở các giai đoạn tiết sữa có sự khác biệt.

Sữa đầu bữa

Là sữa được tiết ra đầu bữa bú có màu hơi xanh, số lượng nhiều. Sữa đầu bữa cung cấp nhiều đạm, đường, nước và các chất dinh dưỡng khác. Trẻ dưới 6 tháng tuổi chỉ cần bú mẹ là đủ, không cần uống thêm nước, ngay cả khi thời tiết nóng. Nếu cho trẻ uống nước thì trẻ sẽ giảm bú mẹ bởi dạ dày trẻ chưa tăng lên về kích cỡ.

Sữa cuối bữa

Là sữa được tiết ra cuối bữa bú khi bầu vú mẹ đã hết căng. Sữa cuối bữa có màu trắng vì chứa nhiều chất béo hơn sữa đầu bữa. Chất béo cung cấp nhiều năng lượng giúp trẻ tăng trưởng nhanh hơn. Tuy nhiên, nhiều bà mẹ không biết điều này lại thường không để trẻ bú hết tới sữa cuối hay chuyển bên vú khác cho trẻ bú. Vì vậy điều quan trọng là cần để trẻ bú đến hết sữa cuối.

Trong 6 tháng đầu sau sinh, sữa mẹ đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng và nước cho trẻ. Từ 6 tháng tuổi, sữa mẹ đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ theo tỷ lệ sau:

  • Từ 6-12 tháng tuổi: sữa mẹ cung cấp 70% nhu cầu năng lượng.

  • Từ 1-2 tuổi: sữa mẹ cung cấp 30-40% nhu cầu năng lượng.

 Vì vậy, tất cả trẻ từ 6 tháng tuổi ngoài sữa mẹ đều cần được ăn bổ sung. Tuy nhiên, sữa mẹ vẫn là một nguồn năng lượng quan trọng và cung cấp các chất dinh dưỡng có chất lượng cao cho trẻ trên 6 tháng tuổi nên cần duy trì tới khi có thức ăn thay thế đầy đủ sữa mẹ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Giúp mẹ thoát khỏi nỗi khổ tắc tia sữa.

Theo Sức Khỏe & Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

Xem thêm