Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Viêm xoang trong mùa đông

Vào những tháng cuối năm thời tiết chuyển lạnh, nhiệt độ giảm kèm theo những cơn mưa là cả một thách thức với hệ hô hấp, khó chịu với mũi và xoang. Sự kết hợp giữa không khí khô và thay đổi nhiệt độ này ảnh hưởng đến hoạt động bài tiết chất nhầy của mũi và xoang để bảo vệ hệ hô hấp và lọc không khí; có thể dẫn đến các dấu hiệu nghẹt mũi, áp lực và khó chịu. Hiểu được tác động theo mùa này đối với sức khỏe xoang giúp giải thích tại sao nhiều người gặp phải các vấn đề liên quan đến xoang nhiều hơn trong những tháng mùa đông và chỉ ra những cách chúng ta có thể bảo vệ hệ hô hấp tốt hơn trong mùa lạnh.

Hệ thống xoang và cách thức hoạt động

Xoang hoạt động như một cơ chế phòng thủ tự nhiên của cơ thể:

  • Sản xuất chất nhầy và lọc không khí: Xoang tạo ra chất nhầy, một lớp dịch dính giúp giữ lại các hạt có hại như bụi, chất gây dị ứng và vi khuẩn khi hít thở thường ngày. Sau đó, chất nhầy này được các cấu trúc giống như sợi tóc nhỏ gọi là lông mao đẩy về phía cổ họng. Tại đây, chất nhầy sẽ được nuốt hoặc ho ra ngoài. Bằng cách này, xoang giúp ngăn chặn các chất độc hại này đi vào phổi.
  • Điều hòa độ ẩm và nhiệt độ: Một vai trò khác của xoang là điều hòa độ ẩm và nhiệt độ của không khí hít thở. Khi không khí đi qua các khoang này, nó sẽ được làm ẩm và ấm trước khi đến phổi. Chức năng này đặc biệt hữu ích trong những tháng lạnh khi không khí khô có thể gây khó chịu. Bằng cách điều hòa không khí, xoang góp phần vào quá trình thở thoái mái và cân bằng hơn.

Đọc thêm: 4 dấu hiệu nhận biết bệnh viêm xoang

Ảnh hưởng của thời tiết lạnh đến sức khỏe xoang

Không khí lạnh của mùa đông có thể làm ảnh hưởng đến hệ thống xoang. Các biểu hiện rõ ràng nhất là mũi khó chịu hoặc nghẹt mũi. Không khí khô thường kèm theo nhiệt độ lạnh khiến niêm mạc xoang bị kích ứng, làm cho quá trình sản xuất chất nhầy bị cản trở. Điều này khiến đường mũi trở nên khô hơn và gây khó khăn trong việc lọc bụi và các chất dị ứng trong không khí.

Hệ thống sưởi trong nhà cũng có thể góp phần gây ra các vấn đề về xoang trong những tháng mùa đông. Mặc dù giúp giữ ấm cho ngôi nhà của bạn, nhưng nó cũng làm giảm độ ẩm, có thể làm khô xoang hơn nữa. Khi chất nhầy bảo vệ trong đường mũi của bạn trở nên quá đặc hoặc dính, nó có thể không được làm sạch dễ dàng, có khả năng dẫn đến tắc nghẽn và khó chịu. Sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc giữ đủ nước có thể giúp chống lại một số tác động này bằng cách bổ sung độ ẩm vào không khí và giữ cho xoang của bạn không bị khô quá mức.

Thay đổi nhiệt độ thường xuyên cũng có thể đóng một vai trò trong việc gây khó chịu cho xoang. Di chuyển giữa không khí lạnh bên ngoài và môi trường trong nhà ấm áp có thể khiến các mạch máu trong đường mũi giãn nở và co lại nhanh chóng, đôi khi dẫn đến nghẹt mũi hoặc sổ mũi. Đối với những người nhạy cảm hơn với những thay đổi này, điều này có thể làm cho việc thở bằng mũi khó khăn hơn. Thực hiện các bước nhỏ, như che mũi khi ra ngoài trời và giữ không khí trong nhà ở mức độ ẩm thoải mái, có thể giúp hỗ trợ sức khỏe xoang trong những tháng lạnh hơn.

Các triệu chứng của vấn đề xoang là gì?

Cơn đau đầu dai dẳng, đặc biệt là khi thức dậy vào buổi sáng. Điều này có thể do nghẹt mũi và áp lực tích tụ trong xoang trong suốt đêm. Các triệu chứng như bị đau hoặc áp lực ở các vùng cụ thể trên khuôn mặt – ví dụ như dưới mắt hoặc quanh mũi. Sự khó chịu này có thể tăng lên khi cúi người hoặc thực hiện các cử động đầu đột ngột. Các triệu chứng khác bao gồm nghẹt mũi và chất nhầy đặc, màu vàng – dấu hiệu cho thấy cơ thể đang chống lại nhiễm trùng. Một dấu hiệu khác là bị giảm khứu giác hoặc vị giác, đây là một triệu chứng phổ biến khác của các vấn đề về xoang.

Bảo vệ xoang như thế nào trong thời tiết mùa đông?

Bảo vệ xoang trong mùa đông bằng việc uống đủ nước. Thời tiết lạnh và lò sưởi sẽ làm khô đường mũi. Uống đủ nước giúp cơ thể và xoang được giữ độ ẩm. Một số loại trà thảo dược hoặc nước dung cũng có thể được dùng để giảm đau và thúc đẩy quá trình tự sản sinh chất nhầy tự nhiên.

Sử dụng máy tạo độ ẩm cũng là một cách để duy trì sự thoải mái cho xoang vào mùa đông. Hệ thống sưởi thường làm giảm độ ấm, dẫn đến không khí bị khô làm kích ứng ở mũi và xoang. Máy tạo độ ẩm bổ sung vào không khí, ngăn ngừa mũi bị khô quá mức. Giữ mức độ ẩm trong nhà từ 30% đến 50% có thể tạo ra một môi trường thoải mái hơn và giảm nguy cơ khó chịu cho xoang. Hãy chắc chắn làm sạch máy tạo độ ẩm thường xuyên để ngăn ngừa nấm mốc và vi khuẩn tích tụ, điều này có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề về xoang.

Các bước đơn giản khác cũng có thể giúp bảo vệ xoang. Đeo khăn quàng cổ che mũi khi ra ngoài trời có thể làm ấm và làm ẩm không khí trước khi ra ngoài trời. Thường xuyên rửa xoang bằng dung dịch nước muối sinh lý có thể giúp loại bỏ các chất gây kích ứng và giữ ẩm cho chúng. Tránh tiếp xúc quá nhiều với các lỗ thông hơi và giữ cho không gian sống sạch sẽ cũng có thể giảm bụi và các chất gây dị ứng có thể góp phần gây kích ứng xoang. Bằng cách thực hiện các biện pháp phòng ngừa này, bạn có thể giúp xoang của mình thoải mái và khỏe mạnh suốt những tháng mùa đông.

Làm thế nào để cải thiện sức khỏe hô hấp trong những tháng lạnh?

Rèn luyện những thói quen tốt có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể trong những tháng lạnh giá. Một thói quen như vậy là tập thể dục thường xuyên. Mặc dù có thể rất ấm cúng và thoải mái khi cuộn mình dưới chăn khi trời lạnh bên ngoài, nhưng việc duy trì hoạt động giúp duy trì lưu lượng máu khỏe mạnh và giữ cho hệ thống miễn dịch khỏe mạnh. Điều này không chỉ hỗ trợ sức khỏe tổng thể mà còn có lợi cho hệ hô hấp của bạn.

Một thói quen có lợi khác là ăn một chế độ ăn uống cân bằng giàu trái cây và rau quả. Những thực phẩm này chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa có thể tăng cường hệ thống miễn dịch  và giúp chống lại các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến trong những tháng mùa đông. Ngoài ra, việc giữ đủ nước có thể giữ cho lớp niêm mạc phổi khỏe mạnh, giúp cơ thể dễ dàng loại bỏ bất kỳ hạt hoặc vi khuẩn có hại nào.

Mặc dù thời tiết mùa đông có thể là thách thức đối sức khỏe con người– đặc biệt là hệ hô hấp – việc áp dụng các thói quen nuôi dưỡng như tập thể dục thường xuyên, ăn uống lành mạnh và giữ đủ nước có thể giúp duy trì sức khỏe hô hấp tốt hơn.

Nguyễn Nam Anh - Viện Y Học ứng dụng Việt nam - Theo Tổng hợp
Bình luận
Tin mới
  • 03/03/2026

    Giảm cân sau Tết: Cẩn trọng “bẫy” quảng cáo thần tốc

    Sau Tết, nhu cầu giảm cân tăng cao nhưng các phương pháp “thần tốc” tiềm ẩn nhiều rủi ro, đòi hỏi người dân phải tỉnh táo lựa chọn giải pháp an toàn và khoa học.

  • 03/03/2026

    Danh sách 291 mỹ phẩm bị thu hồi

    Danh sách 291 mỹ phẩm bị thu hồi

  • 03/03/2026

    Tăng cường hệ miễn dịch qua thảo dược - một góc nhìn khoa học

    Thảo dược là tập hợp các thực vật đã được nhân loại sử dụng trong chăm sóc sức khỏe từ lâu đời.

  • 03/03/2026

    7 cách tăng testosterone tự nhiên giúp nam giới duy trì 'phong độ'

    Testosterone là hormone quan trọng ảnh hưởng tới sức khỏe sinh lý, khối lượng cơ bắp và mật độ xương ở nam giới. Dù nồng độ hormone này suy giảm theo tuổi tác, nhưng lối sống khoa học có thể giúp cải thiện testosterone một cách tự nhiên và an toàn.

  • 03/03/2026

    Dầu thực vật có hại cho sức khỏe hay đang bị hiểu sai?

    Dầu thực vật đang bị gắn mác "kẻ thù" của sức khỏe, với những lo ngại về viêm nhiễm, bệnh tim mạch và quy trình chế biến. Tuy nhiên, các nghiên cứu trong những năm gần đây cho thấy dầu thực vật không phải là “thủ phạm” gây bệnh. Vấn đề cốt lõi nằm ở việc bạn lựa chọn loại dầu nào để sử dụng, cách chế biến và liều lượng tiêu thụ như thế nào?

  • 02/03/2026

    Táo ta có tác dụng gì?

    Trong kho tàng Y học cổ truyền Việt Nam, táo ta không chỉ là loại trái cây dân dã, gắn bó với làng quê mà còn được coi là một vị thuốc quý, có tác dụng bồi bổ cơ thể, hỗ trợ phòng và trị nhiều chứng bệnh thường gặp.

  • 02/03/2026

    Tại sao cà phê lại tốt cho hệ tiêu hóa

    Cà phê không chỉ là thức uống giúp tỉnh táo mà còn được xem là một "trợ thủ" đắc lực cho hệ tiêu hóa nếu được sử dụng đúng cách. Dưới đây là phân tích chi tiết về lý do tại sao cà phê lại tốt cho đường ruột và các cơ quan tiêu hóa liên quan.

  • 01/03/2026

    Bệnh lao dễ lây hơn trong mùa nồm ẩm: Nguy cơ và cách bảo vệ

    Mùa nồm ẩm với những cơn mưa phùn và không khí luôn ẩm ướt là kiểu thời tiết đặc trưng khi giao mùa. Không chỉ khiến nhà cửa lúc nào cũng nhớp nháp, khó chịu, đây còn là thời điểm lý tưởng để các loại vi khuẩn, nấm mốc sinh sôi và gây hại cho sức khỏe. Đáng chú ý, vi khuẩn lao trở thành mối lo ngại hàng đầu vì chúng rất dễ phát tán và tồn tại lâu hơn trong môi trường thiếu ánh nắng này. Để giúp bạn và gia đình chủ động phòng bệnh, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về nguy cơ lây nhiễm lao trong mùa nồm cũng như các cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả nhất.

Xem thêm