Tiêm phòng cúm mùa: Lợi ích và khuyến cáo

Tổng quan về bệnh cúm mùa

Cúm mùa là bệnh truyền nhiễm do virus cúm A, B, C, D gây ra, trong đó cúm A và B là nguyên nhân chính gây các đợt dịch. Virus cúm lây lan qua giọt bắn đường hô hấp hoặc tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus. Tại Việt Nam, cúm mùa xảy ra quanh năm và thường đạt đỉnh vào tháng 3, 4, 9 và 10. Do virus cúm thay đổi liên tục, vắc xin cần được tiêm hàng năm để đạt hiệu quả cao nhất.

Lợi ích của việc tiêm vắc xin cúm

Tiêm vắc xin cúm mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho cả cá nhân và cộng đồng. Với cá nhân, vắc xin giúp cơ thể sản xuất kháng thể chống lại virus cúm, giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh và nguy cơ biến chứng. Miễn dịch được hình thành sau khoảng 2 tuần và có thể kéo dài từ 6 tháng đến một năm.

Đối với cộng đồng, việc tiêm phòng giúp giảm sự lây lan của virus, bảo vệ các đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ sơ sinh, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Tiêm vắc xin cũng góp phần giảm chi phí điều trị, thời gian nghỉ ốm và tăng năng suất lao động.

Ngoài ra, vắc xin cúm còn có thể bảo vệ chéo, cung cấp một mức độ miễn dịch nhất định đối với các chủng virus không có trong thành phần vắc xin. Điều này giúp giảm thiểu tác động của bệnh ngay cả khi hiệu quả vắc xin không đạt mức tối ưu.

Đọc thêm tại: Miễn dịch của vaccine cúm kéo dài bao lâu?

Những ai nên tiêm vắc xin cúm?

Theo khuyến cáo, tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên nên tiêm vắc xin cúm hàng năm, trừ trường hợp có chống chỉ định y khoa. Tuy nhiên, có một số nhóm đối tượng được ưu tiên tiêm chủng vì nguy cơ cao gặp biến chứng nghiêm trọng khi mắc cúm, bao gồm: Trẻ em từ 6 tháng đến 5 tuổi, người trên 65 tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mãn tính  và những người có hệ miễn dịch suy yếu.

Nhân viên y tế và những người thường xuyên tiếp xúc với nhóm nguy cơ cao cũng được khuyến khích tiêm phòng để giảm nguy cơ lây lan virus.

Thời điểm tốt nhất để tiêm phòng cúm mùa

Thời điểm lý tưởng để tiêm vắc xin cúm là trước khi mùa cúm bắt đầu, thường vào khoảng tháng 9 hoặc tháng 10. Vắc xin cần khoảng 2 tuần để cơ thể tạo kháng thể, vì vậy việc tiêm sớm sẽ giúp bạn được bảo vệ tối ưu trong suốt mùa dịch.

Tuy nhiên, nếu đã bỏ lỡ thời điểm này, bạn vẫn nên tiêm vắc xin muộn hơn trong mùa, đặc biệt khi dịch vẫn đang lưu hành. Việc tiêm nhắc lại hàng năm là cần thiết do hiệu quả miễn dịch của vắc xin chỉ kéo dài khoảng 6 tháng.

Những hiểu lầm phổ biến về vắc xin cúm

• Vắc xin cúm có thể gây bệnh cúm: Vắc xin cúm dạng tiêm chứa virus đã được làm bất hoạt nên không thể gây bệnh. Vắc xin dạng xịt mũi tuy chứa virus sống nhưng đã được giảm độc lực, chỉ hoạt động trong môi trường lạnh ở mũi và không thể gây nhiễm trùng toàn thân.
• Người trẻ và khỏe mạnh không cần tiêm vắc xin: Ngay cả những người trẻ tuổi và khỏe mạnh cũng có thể mắc bệnh cúm và lây truyền virus cho người khác. Do đó, tiêm phòng là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và cộng đồng.
• Vắc xin cúm gây ra các bệnh lý nghiêm trọng: Các nghiên cứu y khoa đã chứng minh rằng vắc xin cúm không gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như Alzheimer hay liệt dây thần kinh mặt. Vắc xin cúm đã được kiểm định an toàn và được khuyến cáo rộng rãi.

Đọc  thêm tại: Thời điểm tốt nhất để tiêm phòng cúm 

Kết luận

Tiêm phòng cúm mùa là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ cá nhân và cộng đồng khỏi bệnh cúm và các biến chứng nguy hiểm. Vắc xin cúm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế lây lan và bảo vệ những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi và phụ nữ mang thai.

Việc tiêm chủng đúng thời điểm, lý tưởng vào tháng 9 hoặc 10, cùng với việc duy trì tiêm nhắc lại hàng năm, sẽ đảm bảo hiệu quả bảo vệ tối ưu. Hãy chủ động tiêm vắc xin cúm để bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh, góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh hơn.