Bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ vào mùa đông: Cha mẹ cần biết gì?

Mùa đông với không khí lạnh và khô hanh khiến trẻ nhỏ dễ mắc các bệnh về đường hô hấp. Khi thời tiết chuyển lạnh, trẻ thường ở trong nhà nhiều hơn, tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus lây lan nhanh chóng. Hiểu biết về các bệnh này, từ nguyên nhân, triệu chứng đến cách phòng ngừa, là chìa khóa để cha mẹ bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ, giúp các bé vượt qua mùa đông an toàn và khỏe mạnh.

Các bệnh hô hấp thường gặp ở trẻ em vào mùa đông và nguyên nhân

Mùa đông là thời điểm trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi với hệ miễn dịch non yếu, rất dễ mắc các bệnh hô hấp. Các bệnh thường gặp bao gồm: viêm phổi thường phát triển từ cảm cúm hoặc nhiễm trùng hô hấp, viêm phế quản do virus cảm lạnh gây ra, dẫn đến ho dai dẳng và khó thở, nhiễm virus hợp bào hô hấp phổ biến, nguy hiểm với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, ho gà, cảm lạnh và viêm xoang. Việc nhận biết và phân biệt sớm các bệnh này là rất quan trọng để cha mẹ có thể hành động kịp thời, ngăn ngừa lây nhiễm và bảo vệ sức khỏe của trẻ.

Các bệnh hô hấp ở trẻ nhỏ vào mùa đông chủ yếu do virus và vi khuẩn gây ra, dễ lây lan qua đường hô hấp trong môi trường đông đúc, không gian kín như trường học, nhà trẻ. Ngoài nguyên nhân trực tiếp là tác nhân gây bệnh, nhiều yếu tố khác cũng làm tăng nguy cơ: không khí ô nhiễm, bụi bẩn, hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột đều làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Hệ miễn dịch non yếu của trẻ nhỏ là nguyên nhân chính khiến mùa đông trở thành thời điểm nhạy cảm. Ngoài ra, thiếu dinh dưỡng, thiếu ngủ, bệnh mãn tính (như hen suyễn), không gian sống không sạch sẽ hoặc stress đều làm tăng khả năng mắc và khiến bệnh nặng thêm, đòi hỏi cha mẹ phải chú ý đặc biệt để bảo vệ sức khỏe trẻ.

Đọc thêm tại: Viêm phổi ở trẻ em: những chú ý quan trọng cho cha mẹ

Triệu chứng nhận biết sớm bệnh hô hấp

Triệu chứng của các bệnh hô hấp trẻ em giai đoạn đầu thường khó phân biệt với cảm lạnh thông thường. Đối với viêm phổi, trẻ có thể có sốt nhẹ, ho khan, mệt mỏi hoặc khó thở, còn ở trẻ sơ sinh, các dấu hiệu cảnh báo là bú kém, quấy khóc hoặc tái nhợt. Khi bệnh trở nặng, trẻ sẽ thở nhanh, cánh mũi phập phồng hoặc co rút lồng ngực, cần được can thiệp y tế ngay.

Viêm phế quản đặc trưng bởi ho kéo dài, có đờm màu vàng hoặc xanh, nghẹt mũi và đau họng, kèm theo thở khò khè thường về đêm, dẫn đến ăn kém và quấy khóc. Các bệnh khác như nhiễm virus hợp bào hô hấp gây ho, sốt và ngừng thở ngắn, trong khi ho gà dẫn đến ho đột ngột và có thể nôn mửa. Việc nhận biết chính xác sự khác biệt giữa các triệu chứng này là rất quan trọng để cha mẹ có thể hành động kịp thời, bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Cách phòng ngừa bệnh hô hấp hiệu quả

Phòng ngừa bệnh hô hấp trẻ em cần kết hợp giữa vệ sinh và tăng cường sức đề kháng. Về vệ sinh, cha mẹ cần dạy trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, tránh chạm tay lên mặt, giữ khoảng cách với người bệnh, và giữ nhà cửa sạch sẽ, thoáng khí, đặc biệt tránh khói thuốc lá và bụi bẩn để giảm nguy cơ mắc các bệnh như viêm phổi và viêm phế quản.

Tiêm chủng đầy đủ theo lịch là biện pháp quan trọng để ngăn ngừa các bệnh hô hấp nghiêm trọng. Để tăng cường sức đề kháng, cần xây dựng chế độ ăn giàu vitamin từ rau quả và sữa mẹ, khuyến khích vận động ngoài trời hợp lý, đảm bảo ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng. Cuối cùng, giữ ấm cho trẻ khi ra ngoài nhưng tránh không gian kín quá lâu sẽ giúp bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ hiệu quả hơn trong mùa đông.

Đọc thêm tại: Những loại viêm phổi thường gặp

Chăm sóc và điều trị khi trẻ bị bệnh

Khi trẻ mắc bệnh hô hấp, nghỉ ngơi và uống đủ nước là ưu tiên hàng đầu. Với viêm phổi do virus, bác sĩ thường chỉ định nghỉ ngơi, bù nước và hạ sốt, đồng thời cần tránh dùng thuốc ho không phù hợp. Nếu bệnh do vi khuẩn, trẻ sẽ được chỉ định dùng kháng sinh và cha mẹ cần tuân thủ liều lượng nghiêm ngặt. Đối với viêm phế quản, việc sử dụng máy tạo độ ẩm có thể giúp làm loãng đờm và giảm ho. Cha mẹ cần tránh tự ý dùng thuốc, đặc biệt là kháng sinh nếu không có chỉ định từ bác sĩ.

Việc theo dõi sát các triệu chứng rất quan trọng. Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám hoặc đến bệnh viện ngay lập tức nếu phát hiện các dấu hiệu như thở nhanh, co rút lồng ngực hoặc tím tái môi/ tay chân. Đây là những dấu hiệu suy hô hấp nghiêm trọng cần hỗ trợ oxy khẩn cấp. Các triệu chứng cảnh báo khác bao gồm sốt cao kéo dài, li bì, co giật, khó thở tăng dần, ho dữ dội dẫn đến nôn mửa, hoặc nếu trẻ có bệnh nền như hen suyễn. Cha mẹ nên theo dõi nhịp thở khi trẻ nghỉ ngơi và ghi lại các triệu chứng để cung cấp thông tin chính xác nhất cho bác sĩ.

Kết luận

Mùa đông là thời điểm nhạy cảm với sức khỏe hô hấp của trẻ nhỏ, nhưng cha mẹ có thể giảm thiểu nguy cơ bằng cách nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Từ việc giữ vệ sinh, tiêm chủng đầy đủ đến chế độ dinh dưỡng và chăm sóc đúng cách, mỗi hành động đều góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ trước các bệnh như viêm phổi và viêm phế quản.

Tiêm chủng đúng lịch không chỉ giúp ngăn ngừa các bệnh nghiêm trọng mà còn tăng cường khả năng miễn dịch. Hãy luôn quan sát trẻ, tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần thiết và tạo môi trường sống lành mạnh để các bé có một mùa đông khỏe mạnh và an toàn.

Viện y học ứng dụng Việt Nam

Theo Tổng hợp

Từ khóa:

Bình luận

Tin mới

02/01/2026

Uống rượu ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào?

Rượu thường được sử dụng trong các dịp thư giãn, ăn mừng hay gắn kết xã hội. Tuy nhiên, đằng sau tính hợp pháp và sự chấp nhận rộng rãi, cần nhìn nhận rõ bản chất của rượu: một chất tác động thần kinh mạnh với ảnh hưởng đa dạng lên cơ thể con người. Dù trong nhiều trường hợp được sử dụng có kiểm soát, việc uống rượu vẫn tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe, từ những rối loạn tạm thời về chức năng đến các bệnh lý mạn tính nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
01/01/2026

Rau cải xoong có tác dụng gì?

Cải xoong là loại rau mùa đông, tuy nhiên, ít ai biết rằng loại rau này lại được mệnh danh là một 'siêu thực phẩm'. Vậy thực sự cải xoong có tác dụng gì?
01/01/2026

Viêm tủy xương và cách phòng chống trong thời tiết lạnh

Viêm tủy xương là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính hoặc mạn tính ở xương, bao gồm tủy xương và các mô mềm xung quanh. Bệnh thường do các loại vi khuẩn như tụ cầu vàng hoặc liên cầu gây ra. Những vi khuẩn này xâm nhập vào xương thông qua đường máu, sau khi cơ thể bị một trong các tình trạng nhiễm khuẩn tại một vùng nào đó.
31/12/2025

4 loại đồ uống nên tránh khi bị đầy bụng

Có một số loại đồ uống có thể làm tăng lượng khí trong dạ dày hoặc kích thích hệ tiêu hóa gây đầy bụng. Tìm hiểu một số loại đồ uống nên tránh hoặc hạn chế để tránh tình trạng đầy bụng trầm trọng hơn.
30/12/2025

Ăn gì cho đúng ở tuổi học đường?

Thực phẩm học sinh sử dụng mỗi ngày không chỉ ảnh hưởng đến thể lực trước mắt mà còn quyết định nền tảng sức khỏe lâu dài. Việc phân biệt đúng – sai trong lựa chọn thực phẩm đang trở thành kỹ năng sống quan trọng với mỗi học sinh.
30/12/2025

Bệnh tiêu sừng lõm lòng bàn chân (Bàn chân rỗ)

Bệnh tiêu sừng lõm lòng bàn chân là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn ảnh hưởng đến da lòng bàn chân. Tình trạng này gây ra mùi hôi và ngứa ngáy khó chịu. Bạn có nguy cơ cao mắc bệnh này nếu chân đổ mồ hôi và thường xuyên đi giày không thoáng khí. Cùng tìm hiểu về bệnh này qua bài viết sau đây!
29/12/2025

Hà Nội ô nhiễm không khí: 6 loại thực phẩm giúp thanh lọc và bảo vệ phổi

Những ngày gần đây, không khí tại Hà Nội và các tỉnh miền Bắc liên tục ở mức kém, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Bên cạnh các biện pháp che chắn bên ngoài, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý là cách hiệu quả để tăng cường đề kháng cho phổi.
29/12/2025

Phục hồi sau khi bị cúm

Ngay cả khi các triệu chứng cảm lạnh hoặc cúm đã thuyên giảm, cơ thể vẫn cần thêm thời gian để hồi phục hoàn toàn. Các chuyên gia khuyến nghị nên nghỉ ngơi đầy đủ, duy trì lượng nước cần thiết, từng bước quay lại thói quen sinh hoạt thường ngày và ưu tiên các thực phẩm, đồ uống bổ dưỡng, lành mạnh