Ảnh hưởng của I-ốt đến chức năng tuyến giáp

I-ốt đóng vai trò thiết yếu trong quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp. Do đó, cần phải bổ sung đủ iốt để duy trì chức năng tuyến giáp bình thường. Hiệp hội Thực phẩm Châu Âu (EFSA) đề xuất lượng iốt hấp thụ theo độ tuổi dao động từ 70 µg/ngày đối với trẻ em đến 150 µg/ngày đối với trẻ vị thành niên. Đây là lượng iốt hấp thụ được tính toán để đảm bảo nồng độ iốt trong ngưỡng (UIC ≥ 100 µg/L nước tiểu). Người ta tính toán rằng cơ thể của trẻ em khỏe mạnh chứa khoảng 15 đến 20 mg iốt, phần lớn được tìm thấy ở tuyến giáp.

 

Thiếu iốt trong giai đoạn thai kỳ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển nhận thức của thai nhi, vì cả chức năng tuyến giáp của người mẹ và thai nhi đều bị ảnh hưởng. Nếu tình trạng thiếu iốt tiến triển nghiêm trọng và mãn tính, tình trạng suy giáp có thể xảy ra ở cả mẹ và thai nhi ngay từ giai đoạn đầu của thai kỳ, dẫn đến tổn thương não không hồi phục, chậm phát triển trí tuệ và bất thường về thần kinh. Một phân tích gộp đánh giá việc bổ sung iốt trong thời kỳ mang thai kết luận rằng tình trạng iốt trước khi mang thai của mẹ có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp trong thai kỳ. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại không đủ mạnh mẽ để hỗ trợ cho các khuyến nghị bổ sung iốt ở phụ nữ mang thai bị thiếu iốt từ nhẹ đến trung bình (UIC trung bình < 100 µg/L).

Các nghiên cứu gần đây đã điều tra tác động của tình trạng thiếu iốt từ nhẹ đến trung bình trong giai đoạn thai kỳ đối với sự phát triển của trẻ nhỏ. Ở các quốc gia như Tasmania, tình trạng thiếu iốt của mẹ có liên quan đến điểm đọc viết và toán học thấp hơn khi trẻ lên 9 tuổi. Ngay cả khi được bố sung đầy đủ i-ốt sau sinh, điểm kiểm tra đọc viết và chính tả vẫn thấp hơn nếu trẻ gặp phải tình trạng thiếu iốt trong thai kỳ. Trong một nghiên cứu tại Vương quốc Anh, tình trạng thiếu iốt của bà mẹ trong ba tháng đầu của thai kỳ có liên quan đến chỉ số thông minh (IQ) thấp và điểm số đọc hiểu dưới mức tối ưu ở trẻ 8 và 9 tuổi.

Tiêu thụ quá nhiều iốt cũng có thể có tác động tiêu cực đến chức năng tuyến giáp. Thông thường, liều lượng iốt lớn gây ra tình trạng ngừng sản xuất hormone tuyến giáp tạm thời (hiệu ứng Wolff-Chaikoff cấp tính). Từ đó, dẫn đến cường giáp hoặc suy giáp do iốt, đặc biệt là ở những người mắc các bệnh lý về tuyến giáp từ trước. Cho đến nay, lượng i-ốt tối đa giới hạn cho phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và trẻ sơ sinh vẫn chưa được xác định đầy đủ.

 

Vai trò của iốt trong thời thơ ấu rất quan trọng đối với sự phát triển của não bộ và hormon tuyến giáp. Cung cấp một lượng iốt đầy đủ đặc biệt quan trọng trong thời kỳ cai sữa, khi trẻ sơ sinh chuyển từ bú mẹ hoàn toàn sang chế độ ăn dặm. Mặc dù bú mẹ là nguồn cung cấp iốt tuyệt vời cho trẻ sơ sinh, nhưng lượng iốt trong sữa mẹ phần lớn phụ thuộc vào tình trạng iốt của người mẹ. Việc bổ sung các chất dinh dưỡng trong thời kỳ cai sữa là cơ hội để tăng lượng iốt hấp thu. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hàm lượng iốt trong nhiều loại thực phẩm dành cho trẻ sơ sinh không đủ để đáp ứng lượng khuyến nghị hàng ngày. Thực phẩm dành cho trẻ sơ sinh có bán trên thị trường, bao gồm trái cây, rau và ngũ cốc, thường không có đủ hàm lượng iốt. Hơn nữa, thực phẩm hữu cơ dành cho trẻ sơ sinh có hàm lượng iốt thậm chí còn thấp hơn. Lượng iốt thấp trong thời kỳ cai sữa có thể gây ra hậu quả lâu dài đối với sự phát triển nhận thức và chức năng tuyến giáp ở trẻ sơ sinh. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ sơ sinh không đủ lượng iốt có thể có chỉ số IQ thấp hơn và nguy cơ mắc các rối loạn liên quan đến tuyến giáp cao hơn. Các chiến lược dự phòng nên được triển khai ở cả cấp độ y tế cá nhân và y tế cộng đồng để giải quyết tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng iốt ở trẻ sơ sinh cai sữa. Các cơ sở y tế đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục cha mẹ về tầm quan trọng của thực phẩm giàu iốt và nhu cầu bổ sung iốt tiềm ẩn. Các nhà sản xuất cũng có thể tăng cường iốt vào thực phẩm dành cho trẻ sơ sinh để đảm bảo trẻ cai sữa có đủ lượng iốt.

Ngày nay, thói quen ăn uống của thanh thiếu niên đã thay đổi đáng kể. Trong một nghiên cứu liên quan đến trẻ em và thanh thiếu niên tại Ý, nhu cầu iốt chủ yếu được đáp ứng thông qua lượng muối tiêu thụ quá mức (> 10,2 g/ngày). Điều này không chỉ làm nổi bật vấn đề tiêu thụ muối quá mức mà còn nhấn mạnh rằng muối iốt vẫn chưa được sử dụng hoàn toàn trong các quy trình công nghiệp và dịch vụ ăn uống. Hơn nữa, nghiên cứu này đã cung cấp các giá trị ước tính về lượng iốt tiêu thụ từ thực phẩm ở các nhóm tuổi khác nhau: 44 µg/1000 Kcal đối với trẻ em, 45 µg/1000 Kcal đối với trẻ em gái tuổi vị thành niên và 35 µg/1000 Kcal đối với trẻ em nam tuổi vị thành niên. Người ta thường cho rằng một số loại thực phẩm nhất định, như các loại thực phẩm thuộc họ Cải và sắn góp phần gây ra tình trạng kém hấp thu iốt. Tuy nhiên, điều này chỉ có ý nghĩa khi tiêu thụ với số lượng lớn trong điều kiện thiếu iốt.

Tầm quan trọng của việc bổ sung đủ iốt vào chế độ ăn uống đã được khẳng định ở mọi lứa tuổi. I-ốt rất cần thiết cho quá trình tổng hợp hormone tuyến giáp và có lợi cho việc ngăn ngừa các rối loạn tuyến giáp.