Đẻ mắc vai là gì?
Đẻ mắc vai (hay dấu hiệu “con rùa”) xảy ra khi một hoặc cả hai vai của em bé bị kẹt bên trong xương chậu của người mẹ trong quá trình sinh nở. Đây là một trường hợp cấp cứu y tế. Dù trẻ sơ sinh gặp phải tình trạng này thường được sinh ra an toàn, nhưng nó vẫn có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng cho người mẹ và em bé.
Đẻ mắc vai có phổ biến không?
Đẻ mắc vai là một tình trạng hiếm gặp. Các số liệu thống kê là rất khác nhau ở các nước vì tình trạng này đôi khi được chẩn đoán quá mức hoặc chẩn đoán thiếu. Tỷ lệ trung bình cũng thay đổi tùy thuộc vào cân nặng khi sinh của trẻ. Tình trạng đẻ mắc vai xảy ra ở 0,6% đến 1,4% trẻ sơ sinh có cân nặng từ 2.500g đến 4.000g khi sinh. Tỷ lệ này tăng lên 5% đến 9% ở trẻ sơ sinh có cân nặng khi sinh hơn 4.000g.
Đọc thêm tại bài viết: Trẻ có cân nặng sơ sinh cao có nguy cơ mắc bệnh gì?
Dấu hiệu của đẻ mắc vai là gì?
Mặc dù có những yếu tố nguy cơ nhất định có thể dẫn đến đẻ mắc vai, nhưng tình trạng này vẫn có thể xảy ra với bất kỳ trẻ sơ sinh nào. Không có triệu chứng và không có cách nào để dự đoán liệu đẻ mắc vai có xảy ra hay không. Bác sĩ chỉ có thể nhận thấy tình trạng này sau khi đầu em bé ra khỏi âm đạo của người mẹ. Tình trạng này trở nên rõ ràng khi đầu em bé nhô ra và sau đó kéo vào vùng giữa âm đạo và trực tràng (đáy chậu). Đây còn được gọi là "dấu hiệu con rùa".
Nguyên nhân gây ra đẻ mắc vai là gì?
Đẻ mắc vai xảy ra khi vai của em bé bị kẹt sau xương mu của mẹ trong khi sinh. Các yếu tố sau đây có thể gây ra tình trạng này:

Chẩn đoán
Bác sĩ sản khoa sẽ chẩn đoán đây là tình trạng đẻ mắc vai nếu đáp ứng ba yếu tố sau:
Đẻ mắc vai được điều trị như thế nào?
Bác sĩ có thể đề nghị lên lịch mổ lấy thai nếu bạn bị tiểu đường thai kỳ hoặc nếu thai nhi rất lớn.
Nếu bạn có nguy cơ cao và sinh thường, bác sĩ sẽ cần đặc biệt chuẩn bị các bước cần thực hiện trong trường hợp bạn gặp tình trạng đẻ mắc vai.
Trong phòng sinh, nếu bác sĩ xác định bạn bị đẻ mắc vai, bác sĩ có thể sẽ giúp đưa bạn vào tư thế tốt hơn để mở rộng xương chậu. Hoặc bác sĩ sẽ di chuyển em bé của bạn vào tư thế tốt hơn để có thể di chuyển vai của chúng.
Thuật ngữ HELPERR là một nhóm các bước mà bác sĩ có thể sử dụng để xử trí khi bạn bị đẻ mắc vai. HELPERR là viết tắt của:
Trong những trường hợp nghiêm trọng khi các kỹ thuật HELPERR không hiệu quả, bác sĩ có thể sử dụng một trong các phương pháp sau:
Các biến chứng của tình trạng đẻ mắc vai là gì?
Các biến chứng do đẻ mắc vai trong quá trình chuyển dạ có thể ảnh hưởng đến cả bạn và em bé.
Các biến chứng có thể ảnh hưởng đến bạn bao gồm:
Chảy máu cực nhiều sau khi sinh (xuất huyết sau sinh).
Biến chứng có thể ảnh hưởng đến em bé của bạn
Biến chứng phổ biến nhất của chứng đẻ mắc vai ở trẻ sơ sinh là liệt đám rối thần kinh cánh tay. Các dây thần kinh đám rối thần kinh cánh tay chạy từ tủy sống của trẻ từ cổ đến cánh tay. Những dây thần kinh này chịu trách nhiệm cung cấp cảm giác và chuyển động ở vai, cánh tay và bàn tay của trẻ. Tổn thương các dây thần kinh này có thể gây ra tình trạng yếu và liệt ở bên bị ảnh hưởng. Các biến chứng khác mà trẻ có thể gặp bao gồm:
Phòng ngừa
Bất kỳ ai cũng có thể gặp phải tình trạng đẻ mắc vai, tuy nhiên vẫn có một số yếu tố nguy cơ nhất định làm tăng khả năng mắc tình trạng này ở trẻ bao gồm:
Đọc thêm tại bài viết: Các triệu chứng của bệnh tiểu đường thai kỳ là gì?
Một số yếu tố trong quá trình chuyển dạ cũng có thể là yếu tố nguy cơ gây ra tình trạng đẻ mắc vai. Yếu tố nguy cơ phổ biến nhất trong số này là sinh thường có sự hỗ trợ chẳng hạn như giác hút chân không hoặc kẹp để giúp em bé đi qua âm đạo. Các yếu tố nguy cơ khác trong quá trình chuyển dạ có thể bao gồm:
Ngăn ngừa tình trạng đẻ mắc vai như thế nào?
Để giảm nguy cơ gặp tình trạng đẻ mắc vai, bạn có thể:
Tiên lượng
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi được ba tháng tuổi, một nửa số trẻ sơ sinh bị đẻ mắc vai có thể hoạt động bình thường và đến 18 tháng tuổi, 82% trẻ sơ sinh có thể hoạt động hoàn toàn bình thường.
Nếu trẻ bị đẻ mắc vai và gặp biến chứng chấn thương đám rối thần kinh cánh tay, tiên lượng thường khả quan. Nhưng một số biện pháp can thiệp khi đẻ mắc vai có thể ảnh hưởng nhiều hơn đến sức khỏe lâu dài của trẻ. Trẻ có thể gặp khó khăn với các kỹ năng vận động tinh và các chức năng khác của chi bị ảnh hưởng. Hơn 90% các chấn thương này sẽ cải thiện trong vòng 6 đến 12 tháng. Dưới 10% dẫn đến chấn thương vĩnh viễn ở trẻ.
Nếu bạn đã từng sinh con bị đẻ mắc vai, khả năng tình trạng này tái phát ở lần đẻ tiếp theo của bạn tăng 15%. Nếu bạn đã sinh mổ do đẻ mắc vai lần đầu, thì lần mang thai tiếp theo bạn không nên sinh thường nữa. Hãy hỏi ý kiến bác sĩ để biết bạn nên làm gì khi bạn có kế hoạch sinh thêm con.

Mừng sinh nhật 7 tuổi, Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam dành tặng khách hàng ưu đãi độc quyền diễn ra từ 1/4- 20/4 duy nhất tại VIAM clinic! Liên hệ ngay hotline 0935.18.3939 / 024.3633.5678 hoặc truy cập viamclinic.vn để đặt lịch ngay!
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.
Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.