Lõm ngực bẩm sinh ở trẻ có nguy hiểm không?

Lõm ngực bẩm sinh là gì?

Ngực lõm hay còn có tên gọi khác là ngực phễu - là tình trạng xương ức phát triển bất thường hướng vào trong thay vì hướng ra ngoài như bình thường - gây ra vết lõm ở thành ngực, bệnh lý này ảnh hưởng đến bốn hoặc năm xương sườn mỗi bên.

Bệnh lý này khiến phần trung thất (khoang ngực) của trẻ có ít không gian hơn, gây hạn chế chức năng tim và phổi.

Ngực lõm là một bệnh lý bẩm sinh, có nghĩa là trẻ từ khi sinh ra đã mắc phải, tuy nhiên mọi người thường nhận thấy tình trạng này rõ rệt hơn trong độ tuổi thiếu niên.

Ngực lõm bẩm sinh là bất thường bẩm sinh phổ biến nhất ảnh hưởng đến thành ngực của trẻ. Cứ 1.000 trẻ sinh ra thì có khoảng 1 đến 8 trẻ mắc phải bệnh này. Bệnh cũng thường xảy ra ở trẻ trai hơn là trẻ gái.

Đọc thêm tại bài viết: Ngực và một số thay đổi bạn cần biết

Các triệu chứng là gì?

Các triệu chứng của bệnh lõm ngực có thể là cả về mặt thể chất và tâm lý.

Các triệu chứng về mặt thể chất có thể bao gồm:

• Khó thở khi tập thể dục
• Sức bền kém hơn so với bạn bè cùng trang lứa
• Mệt mỏi
• Đau ngực
• Nhịp tim không đều
• Đánh trống ngực

Các triệu chứng về mặt tâm lý có thể bao gồm:

• Xấu hổ vì vẻ ngoài của ngực
• Cảm thấy tự ti
• Trầm cảm

Nguyên nhân gây ra bệnh lõm ngực là gì?

Đối với nhiều trẻ, nguyên nhân gây ra bệnh lõm ngực không được xác định rõ. Tuy nhiên có những trẻ mắc bệnh này nguyên nhân là do mắc một số bệnh về mô liên kết như hội chứng Marfan hoặc hội chứng Ehlers-Danlos.

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa tìm thấy mối liên hệ di truyền của bệnh lõm ngực bẩm sinh. Tuy nhiên, họ vẫn nghi ngờ có mối liên hệ do có khoảng 40% đến 53% những trẻ mắc bệnh lõm ngực bẩm sinh có thành viên trong gia đình mắc cùng bệnh lý.

Đọc thêm tại bài viết: Đau ngực ở trẻ em và những điều bạn cần biết

Các biến chứng của bệnh lõm ngực bẩm sinh là gì?

Chứng lõm ngực thể gây ra các biến chứng như sau:

• Giảm khả năng chịu đựng khi tập thể dục
• Sa van hai lá (van tim bị rò rỉ)
• Chèn ép tim

Bệnh lõm ngực bẩm sinh được chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh lõm ngực bằng một cuộc kiểm tra sức khỏe đơn giản. Tuy nhiên, bác sĩ có thể không nhận thấy tình trạng này cho đến khi trẻ ở độ tuổi thiếu niên. Khi phát hiện ra bệnh, bác sĩ có thể thực hiện các xét nghiệm để xem mức độ ảnh hưởng của bệnh lõm ngực đến chức năng tim phổi của trẻ.

Các xét nghiệm để chẩn đoán bệnh lõm ngực có thể bao gồm:

• Chụp cộng hưởng từ (MRI) ngực
• Chụp cắt lớp vi tính (CT) ngực
• Kiểm tra gắng sức tim phổi
• Điện tâm đồ
• Siêu âm tim
• Xét nghiệm chức năng phổi (PFT)

Bệnh lõm ngực bẩm sinh được điều trị như thế nào?

Bác sĩ có thể điều chỉnh bệnh lõm ngực cho trẻ bằng phẫu thuật ít xâm lấn (thủ thuật Nuss) hoặc phẫu thuật mở (thủ thuật Ravitch). Bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp phẫu thuật nào là tốt nhất cho bạn. Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ định vị lại xương ức của trẻ ở vị trí hướng ra ngoài nhiều hơn. Việc phẫu thuật sẽ giúp:

• Giảm áp lực lên tim và phổi, giúp các cơ quan quan trọng này hoạt động tốt hơn.
• Cải thiện hình dáng ngực của trẻ.

Thời điểm tốt nhất để phẫu thuật lõm ngực là từ 10 đến 14 tuổi khi thành ngực của trẻ vẫn còn mềm dẻo. Bác sĩ có thể giúp bạn quyết định thời điểm phẫu thuật phù hợp nhất cho trẻ.

Thủ thuật Nuss: Trong thủ thuật phẫu thuật ít xâm lấn này, bác sĩ phẫu thuật sẽ:

• Cấy camera vào ngực của trẻ để tiến hành phẫu thuật
• Rạch hai đường nhỏ ở hai bên ngực
• Cấy một thanh thép cong có thể tùy chỉnh dưới xương ức và định vị thanh để nâng xương ức của trẻ lên
• Cố định thanh thép vào thành ngực của trẻ ở mỗi bên để khắc phục tình trạng lõm
• Thanh sẽ giữ nguyên vị trí trong nhiều năm, sau đó bác sĩ phẫu thuật sẽ loại bỏ nó trong một thủ thuật ngoại trú (thực hiện trong ngày)

Thủ thuật Ravitch: Trong thủ thuật truyền thống thực hiện phẫu thuật mở này, bác sĩ phẫu thuật sẽ:

• Rạch một đường ở phía trước ngực của trẻ
• Loại bỏ mô liên kết phát triển quá mức đang đẩy xương ức của trẻ về phía sau
• Kéo xương ức về phía trước thành ngực của trẻ
• Sử dụng một tấm và các vít nhỏ hoặc một thanh kim loại nhỏ để ổn định xương ức của trẻ ở vị trí mới

Bác sĩ sau đó sẽ tiến hành loại bỏ thanh cố định này sau 6 đến 12 tháng trong một thủ thuật ngoại trú ngắn. Thanh cố định trong thủ thuật này nhỏ hơn thanh sử dụng trong thủ thuật Nuss.

Các biến chứng của phương pháp điều trị

Giống như các ca phẫu thuật lớn khác, phẫu thuật sửa chữa lõm ngực bẩm sinh vẫn có những nguy cơ nhất định. Cả thủ thuật Nuss và kỹ thuật Ravitch đều được biết đến là các thủ thuật an toàn và hiệu quả. Nhưng các biến chứng mặc dù hiếm gặp vẫn có thể xảy ra.

Các biến chứng có thể xảy ra do phẫu thuật sửa chữa lõm ngực bẩm sinh bao gồm:

• Tràn khí màng phổi (phổi xẹp)
• Chảy máu
• Tràn dịch màng phổi (dịch xung quanh phổi)
• Nhiễm trùng
• Thanh chắn ngực bị lệch khỏi vị trí
• Lõm ngực tái phát sau khi tháo thanh chắn
• Chấn thương các cơ quan, bộ phận xung quanh ngực
• Đau mãn tính

Với những tiến bộ trong việc kiểm soát cơn đau, quá trình phục hồi sau phẫu thuật hiện nay ngắn hơn và ít đau hơn trước đây. Trẻ có thể hồi phục sau khi phẫu thuật vài tuần chứ không mất cả tháng để hồi phục như trước đây. Bạn không thể phòng ngừa bệnh cho trẻ do nguyên nhân gây bệnh hiện nay vẫn chưa được làm rõ, tuy nhiên bạn cũng không cần quá lo nếu trẻ mắc bệnh, các phương pháp phẫu thuật hiện nay đều tiến bộ, hiệu quả và hồi phục nhanh hơn. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để lựa chọn phương pháp và thời điểm thực hiện phẫu thuật tốt nhất cho trẻ.