Bổ sung hormone tăng trưởng chiều cao cho trẻ cần lưu ý gì?

1. Chậm tăng trưởng và thiếu hụt hormone tăng trưởng là gì?

Hormone tăng trưởng GH (Growth hormone) do thùy trước tuyến yên sản xuất, có vai trò quan trọng đối với sự tăng trưởng của cơ thể. Hormone GH kích thích tăng trưởng của tế bào (cả tăng về kích thước và kích thích quá trình phân bào), ảnh hưởng lên toàn bộ quá trình trao đổi chất như tăng cường tổng hợp protein ở tất cả mọi loại tế bào, tăng quá trình phân giải mô mỡ để giải phóng năng lượng, giảm sử dụng glucose, tác động gián tiếp đến mô sụn và xương. GH thúc đẩy sự phát triển xương từ sơ sinh đến tuổi dậy thì, hỗ trợ quá trình phục hồi sau chấn thương và bệnh tật.

Khi thiếu hormone tăng trưởng, trẻ sẽ không đạt được chiều cao và cân nặng chuẩn theo lứa tuổi. Chậm tăng trưởng chiều cao được định nghĩa khi chiều cao dưới -2 chỉ số độ lệch chuẩn (< -2SD) và tốc độ tăng chiều cao trong 1 năm < 1,5 độ lệch chuẩn so với quần thể tham khảo cùng tuổi giới. 

Tình trạng chậm tăng trưởng chiều cao có thể cải thiện khi điều trị bằng hormone tăng trưởng gặp trong: Hội chứng Turner, suy tuyến yên toàn bộ, thiếu hormone tăng trưởng đơn thuần, hội chứng Prader Willi, suy thận mạn, chậm phát triển so với tuổi thai, lùn đơn thuần.

Đọc thêm: Thiếu hụt hormone tăng trưởng ở trẻ - Viam Clinic

2. Phụ huynh có nên tự ý bổ sung hormone tăng trưởng cho trẻ?

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chiều cao của trẻ như: Gen di truyền, dinh dưỡng, vận động, môi trường, tâm lý… Đối với trẻ thấp còi do thiếu hormone tăng trưởng, việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời đóng vai trò quan trọng đến sự phát triển chiều cao của trẻ. Tuy nhiên, việc bổ sung hormone tăng trưởng cho trẻ phải do bác sĩ chỉ định và kiểm tra chặt chẽ để đánh giá đáp ứng điều trị cũng như các tác dụng không mong muốn mà thuốc gây ra.

Trong trường hợp thấy trẻ thấp lùn, nghi ngờ do thiếu hụt hormone tăng trưởng, phụ huynh không nên tự ý bổ sung hormone tăng trưởng cho trẻ, bởi lẽ việc này sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy như thừa hormone, gây nên các bệnh lý về nội tiết. Thay vào đó, cần đưa trẻ đến khám, chẩn đoán và điều trị tại các cơ sở kiểm tra chi tiết từ dinh dưỡng đến nội tiết.

Tham khảo thêm: Tiêm hormone tăng trưởng chiều cao cho trẻ, nên hay không? - Viam Clinic

Các loại thuốc chứa hormon tăng trưởng là các chế phẩm tổng hợp bằng công nghệ sinh học human Growth Hormon (hGH) được dùng trong một số bệnh lý nhất định, trong đó có thể hỗ trợ tăng chiều cao, sử dụng cho trẻ em ở độ tuổi đang lớn có chiều cao khiêm tốn, do thiếu GH (phải xác định chắc chắn có nồng độ GH trong máu thấp bằng xét nghiệm). Nếu đáp ứng với điều trị, trẻ sẽ tăng chiều cao từ 8-12cm/năm. 

Thời điểm điều trị bằng hormone tăng trưởng tốt nhất ở trẻ là trong khoảng 4-13 tuổi, trước khi các sụn xương của trẻ đóng lại. Sau tuổi dậy thì, việc điều trị bằng hormone tăng trưởng sẽ không còn ý nghĩa. Trẻ cần được kiểm tra định kỳ 3-6 tháng để bác sĩ đánh giá đáp ứng điều trị cũng như theo dõi các tác dụng không mong muốn mà thuốc gây ra. Hormon tăng trưởng sẽ được tiêm dưới da trước khi trẻ đi ngủ và tiêm đều đặn đến khi đạt chiều cao trưởng thành gần với mức bình thường.

Một số tác dụng không mong muối thường gặp của thuốc bao gồm phát ban và đau tại chỗ tiêm, sốt, sưng, tê, đau khớp, đau cơ bắp, nhức đầu, dị cảm, phù ngoại vi.