Trẻ bị viêm da cơ địa cần chuẩn bị gì khi vào đông?

Vào mùa đông, không khí lạnh và độ ẩm thấp khiến bệnh dễ bùng phát hơn. Việc điều chỉnh cách chăm sóc da, trang phục và môi trường sống trước khi thời tiết chuyển lạnh giúp hạn chế các đợt bùng phát ở trẻ.

1. Vì sao viêm da cơ địa thường nặng hơn vào mùa đông?

1.1. Đặc điểm da của trẻ viêm da cơ địa

Ở trẻ viêm da cơ địa, chức năng hàng rào bảo vệ da bị suy giảm. Da mất nước nhanh hơn bình thường, đồng thời các chất kích ứng và dị nguyên dễ xâm nhập hơn. Hậu quả là da khô, đỏ, ngứa; trẻ gãi nhiều làm da tổn thương thêm và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

1.2. Các yếu tố bất lợi trong mùa đông

• Không khí lạnh, độ ẩm thấp làm tăng mất nước qua da.

• Thiết bị sưởi trong nhà làm không khí khô hơn và có thể khiến trẻ bị nóng, ra mồ hôi, từ đó kích thích cơn ngứa.

• Thói quen tắm nước nóng và tắm lâu làm mất lớp lipid bảo vệ trên bề mặt da. Nước nóng còn kích thích các đầu mút thần kinh và làm tăng cảm giác ngứa.

• Quần áo bằng len hoặc sợi tổng hợp cọ xát trực tiếp lên da gây kích ứng.

• Trẻ mặc nhiều lớp áo, ra mồ hôi nhưng không được thay kịp thời.

2. Những việc cần chuẩn bị khi vào đông

2.1. Tăng cường dưỡng ẩm cho da

Dưỡng ẩm là biện pháp nền tảng trong chăm sóc viêm da cơ địa. Theo Hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD), vào mùa đông cha mẹ cần lưu ý:

• Lựa chọn sản phẩm dưỡng ẩm dạng kem đặc hoặc thuốc mỡ thay cho dạng sữa lỏng, vì các dạng này giữ nước trong da tốt hơn và ít gây kích ứng hơn.

• Chọn sản phẩm không chứa hương liệu.

• Bôi dưỡng ẩm trong vòng 3 phút sau khi tắm, khi da còn ẩm, lên toàn bộ vùng da không bôi thuốc điều trị.

• Bôi ít nhất 2 lần mỗi ngày; bôi lại sau mỗi lần tắm, sau mỗi lần rửa tay và trước khi đi ngủ.

2.2. Điều chỉnh cách tắm

• Tắm bằng nước ấm, không dùng nước nóng.

• Thời gian tắm ngắn, dưới 10 phút. Tần suất tắm thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ da liễu.

• Sử dụng sữa tắm dịu nhẹ, không chứa xà phòng và hương liệu; không dùng xà phòng khử mùi hoặc sữa tắm tạo nhiều bọt.

• Sau khi tắm, dùng khăn mềm thấm khô da, không chà xát.

2.3. Lựa chọn quần áo và cách giặt

• Chọn quần áo bằng chất liệu tự nhiên, thoáng khí như cotton 100% cho lớp tiếp xúc trực tiếp với da.

• Tránh để len và sợi tổng hợp như acrylic, polyester tiếp xúc trực tiếp với da trẻ.

• Mặc nhiều lớp áo rộng, dễ cởi bớt khi trẻ thấy nóng nhằm tránh ra mồ hôi.

• Khi ra ngoài trời lạnh, che phủ tối đa vùng da hở; dùng găng tay cotton hoặc lót găng tay bằng cotton.

• Thay ngay quần áo, giày tất bị ướt do mưa hoặc mồ hôi.

• Giặt quần áo mới trước khi mặc; dùng nước giặt không hương liệu và hạn chế nước xả vải.

2.4. Kiểm soát môi trường trong nhà

• Điều chỉnh nhiệt độ phòng ở mức vừa phải, tránh để trẻ quá nóng.

• Không để trẻ ngồi hoặc ngủ gần máy sưởi, quạt sưởi, lò sưởi.

• Sử dụng máy tạo ẩm khi không khí trong phòng khô; vệ sinh máy thường xuyên theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

2.5. Chuẩn bị thuốc và kế hoạch điều trị

Trước mùa đông, cha mẹ nên đưa trẻ tái khám để bác sĩ đánh giá tình trạng da và hướng dẫn cách xử trí khi bệnh bùng phát. Thuốc bôi chống viêm như corticoid tại chỗ chỉ sử dụng theo đơn, đúng liều lượng, đúng vị trí và đúng thời gian. Với vùng da rất khô, cha mẹ có thể hỏi ý kiến bác sĩ về kỹ thuật băng bịt sau khi bôi thuốc. Không tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc hoặc các loại lá tắm chưa được kiểm chứng.

Cha mẹ cũng nên cắt ngắn móng tay cho trẻ để hạn chế tổn thương da khi gãi.

3. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?

Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa da liễu khi có một trong các biểu hiện sau:

• Da không cải thiện hoặc nặng hơn dù đã dưỡng ẩm và dùng thuốc đúng hướng dẫn.

• Ngứa nhiều làm ảnh hưởng đến giấc ngủ và sinh hoạt của trẻ.

• Tổn thương da chảy dịch, có mủ, đóng vảy màu vàng hoặc xuất hiện mụn nước.

• Trẻ sốt kèm tổn thương da lan rộng.

Chẩn đoán viêm da cơ địa chủ yếu dựa vào thăm khám lâm sàng. Tùy mức độ bệnh, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi chống viêm, thuốc kháng histamin hoặc các thuốc điều trị toàn thân.

Lời khuyên của chuyên gia

Mùa đông là thời điểm viêm da cơ địa ở trẻ dễ bùng phát do không khí lạnh, độ ẩm thấp và các thói quen sinh hoạt chưa phù hợp như tắm nước nóng, mặc quần áo len sát da.

Để hạn chế đợt bùng phát, cha mẹ cần duy trì bôi dưỡng ẩm ít nhất 2 lần mỗi ngày bằng kem đặc hoặc thuốc mỡ không hương liệu, tắm cho trẻ bằng nước ấm trong thời gian ngắn, lựa chọn quần áo cotton và giữ nhiệt độ, độ ẩm trong phòng ở mức phù hợp.

Cha mẹ nên cho trẻ tái khám trước mùa đông để có kế hoạch điều trị cụ thể và sử dụng thuốc theo đúng chỉ định. Khi da trẻ có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc bệnh không cải thiện, cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được điều trị kịp thời.

Nguồn tham khảo: https://www.yalemedicine.org/news/kids-eczema