Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bài tập thiền cho lòng từ bi, trắc ẩn

Hãy thử thực hiện phương pháp thiền này để tránh rơi vào bẫy của cái tôi. Bạn sẽ thấy mình thay đổi như thế nào!

Bài tập thiền cho lòng từ bi, trắc ẩn

Thiền định và cái tôi bản ngã

Cảm giác cô đơn, mất kết nối và tách biệt có thể chồng chất đối với người đơn độc. Đó là những cảm giác khiến chúng ta phát bệnh, căn nguyên xuất phát từ cái tôi. Cái tôi bảo chúng ta tách biệt với thiên tính, tách biệt với người khác, tách biệt với tình yêu. Và đó là một lời nói dối trắng trợn.  

Mỗi con người đều cần kết nối với thiên tính, với người khác và đó chính là nguồn năng lượng đoàn kết chúng ta lại. Vì vậy cái tôi sẽ muốn bản thân nó “khác biệt” để bù đắp cho sự kết nối thiếu hụt. Sự lo lắng nảy sinh từ sự mâu thuẫn nhân tạo này sẽ khiến chúng ta đau khổ.

Tuy nhiên bạn có thể tránh rơi vào tình cảnh đó. Hãy nhận biết bất kì những xúc cảm nào nảy sinh từ cái tôi này, cái tôi phản ánh hai mặt của một vấn đề. Một mặt là sự thiếu thốn, không xứng đáng, hoặc so sánh tiêu cực khiến bạn cảm thấy thua kém, phán xét hoặc ghen tị đối với người khác. Mặt kia là cảm giác đặc biệt, vượt trội, kiêu ngạo, tự sướng hoặc cảm thấy tốt đẹp hơn người khác. Hai khía cạnh trên đều là bẫy của cái tôi khiến bạn tách biệt với mọi người.

Nếu bạn cảm thấy những điều trên có đôi chút đúng với mình thì đừng lo lắng quá. Hãy chú trọng hơn đến bản thân mình. Thử quan sát cái tôi của bạn tự do quyết định mà không thấy sai trái hay dằn vặt. Giây phút bạn nhận thấy ánh sáng dẫn đường trong tâm trí có nhiều năng lượng hơn cái tôi, bạn đã vượt ra khỏi sự tách biệt và nhận ra mình không phải là một thực thể nhỏ bé, cô đơn mà cái tôi muốn bạn tin. Thay vào đó, bạn mở rộng, mạnh mẽ, yêu thương, có ý thức kết nối với linh hồn mình và linh hồn của người khác, của động vật và cây cối trên hành tinh. Ánh sáng chỉ đường trong bản thân sẽ là thứ thiết yếu để xác định bạn thực sự là ai, ẩn dưới những điều mà cha mẹ dạy hoặc xã hội tác động đến bạn. 

Thực hành Thiền Tonglen - Thiền cho và nhận

Thực hành phương pháp thiền đạo Phật của Tây Tạng này bằng cách lấy sự đau khổ khi bạn chịu đựng người khác, thay bằng niềm hạnh phúc, lòng trắc ẩn và sự an lạc của bạn qua hơi thở. Nó hòa tan sự đề phòng, bám víu và cố định của cái tôi nhỏ nhen từ đó gợi mở trái tim bạn. Nó đảo ngược khuynh hướng của cái tôi nhỏ nhen là tránh khổ đau và tìm kiếm sự hài lòng, từ đó giải phóng bạn khỏi nhà tù của sự ích kỷ.

Cái tôi nhỏ nhen là gì? Ẩn sâu trong tâm trí bạn, bạn sẽ nghe thấy rất nhiều giọng nói. Giọng nói từ cái tôi của bạn – cái tôi nhỏ nhen – đến từ nhiều bộ dạng ngụy trang. Nó được gọi là “cái tôi nhỏ nhen” vì giống một đứa trẻ. Nó nhỏ bé và không được tin cậy để đưa ra quyết định lành mạnh, sáng suốt, trưởng thành về tâm hồn. Nhưng nó không cần sự phát xét của bạn; nó cần lòng trắc ẩn của bạn.

Khi bắt đầu, bạn sẽ thấy bản thân chống cự với hình thức thiền này. Tất cả sự khiếp sợ, oán giận, thất vọng, giận giữ và sự tránh né đau khổ sẽ xuất hiện. Nếu bạn trải nghiệm những cảm giác đó, hãy sử dụng chúng để khiến việc thiền trở nên sâu sắc hơn. Hãy để chất độc của những điều khổ đau đó trở thành thuốc trị bệnh. Bằng việc thực hành phương pháp này, trái tim của bạn sẽ ngày càng rộng mở và bạn sẽ trở thành chiếc tàu mang đến sự từ bi có thể chữa lành người khác bằng sự hiện diện của mình.

Bắt đầu bằng cách làm sạch bối cảnh cảm xúc của mình: ngồi tĩnh lặng và tập trung vào hơi thở, khi bạn cho phép tâm trí được bình yên. Sử dụng hơi thở của mình, cảm thấy mình hít vào bất kì cảm xúc tiêu cực nào mà bạn có thể có trong thời điểm hiện tại, sau đó thở ra sự vui vẻ và an lạc. Hãy thanh tẩy bối cảnh cảm xúc của bạn bằng cách lặp lại quá trình này cho đến khi bạn thấy bình tĩnh và sáng suốt.

Sau đó, thanh tẩy bản thân bạn. Hãy coi bản thân bạn tồn tại thành hai thực thể "Ánh sáng chỉ đường" và "Cái tôi nhỏ nhen". Khi bạn hít vào, hãy tưởng tượng trái tim rộng mở của Ánh sáng chỉ đường sẽ hít vào tất cả những gì Cái tôi nhỏ nhen phải chịu đựng. Khi bạn thở ra, quan sát Ánh sáng chỉ đường sẽ gửi đến Cái tôi nhỏ nhen sự chữa lành, an bình, an lạc, tình yêu và sự từ bi. Trong vòng tay nhân ái của Ánh sáng chỉ đường, Cái tôi nhỏ nhen sẽ đáp ứng bằng cách mở rộng trái tim, và mọi đau khổ được hóa giải.

Hãy làm sạch cảm giác về những hành động sai trái của bạn bằng việc suy xét một trường hợp mà bạn ứng xử không tốt. Có thể bạn sẽ thấy tội lỗi, xấu hổ hoặc hối hận. Khi bạn nghĩ về trường hợp này, hãy chấp nhận chịu trách nhiệm về nó khi thở vào, và khi thở ra, thừa nhận hành động sai trái của mình, từ đó gửi đến sự tha thứ cho bản thân và mang lại tình yêu, sự an lạc và hòa giải với những đối tượng bạn đã làm tổn hại.

Thực hành Cho và Nhận đến người khác: bây giờ bạn đã làm sạch bối cảnh cảm xúc cũng như nỗi đau của Cái tôi nhỏ nhen, từ đó có năng lượng của sự tha thứ và hòa giải. Giờ bạn hãy mở rộng thực hành Cho và Nhận đến người khác.

  • Bắt đầu với chỉ một người bạn muốn giúp đỡ. Khơi gợi sự hiện diện của linh hồn tốt đẹp trong trái tim, sau đó khi bạn cảm nhận nỗi đau mà người bên cạnh bạn đang thấy, hãy tưởng tượng nỗi đau đó là một làn khói đen xám và bạn sẽ hít vào. Khi bạn hít vào, làn khói độc hại này sẽ bị hòa tan bằng sự rộng mở của trái tim, thanh lọc trái tim khỏi bất kì sự cố chấp, tự vệ hoặc tự hấp thụ của Cái tôi nhỏ nhen, những điều ngăn cản bạn cảm nhận sự thống nhất của mọi thực thể. Khi bạn thở ra, nhìn thấy bản thân mình tỏa ra ánh sáng, tình yêu, sự từ bi và hạnh phúc đến người đang bị đau khổ.
  • Bạn có thể mở rộng bài tập với thêm một người nữa, Hít vào sự đau khổ của người khác, sau đó khi thở ra, nhìn thấy tia sáng, tình yêu và sự từ bi chạm đến mọi mọi tâm hồn. Phương pháp thực hành này có thể rất mạnh mẽ, giúp truyền năng lượng từ bi vào cuộc sống và kết nối chúng ta với mạng lưới của sự thống nhất.  

Nếu bạn thấy bản thân mình đang chống cự phương pháp thực hành này, hãy chú ý tất cả cảm xúc xuất hiện: oán giận, sợ hãi, giận dữ, đau buồn, kinh hãi, khiếp sợ, cảm giác báo thù.

Bạn cũng nên chú ý đến tất cả các cảm giác thể chất: thắt ngực, bụng xiết chặt hoặc cảm giác nặng nề hay tăm tối. Khi bạn hít vào, cảm nhật sự Thống nhất với tất cả những người khác trên hành tinh, những người có cùng cảm nhận với bạn. Khi thở ra, gửi đến sự cứu trợ với những người đau khổ, bao gồm bản thân bạn.  

Xem thêm thông tin về bài viết 6 lợi ích của thiền định mỗi ngày

Bs.Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Rodalewellness
Bình luận
Tin mới
  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

  • 18/03/2026

    Những nguyên nhân có thể gây ra cơn nóng rát dạ dày

    Cảm giác nóng rát dạ dày là triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù thường bị xem nhẹ, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến dạ dày - tá tràng, thậm chí là các bệnh lý nguy hiểm nếu kéo dài và không được điều trị.

  • 17/03/2026

    Các loại thảo mộc trong Trà thanh nhiệt Dr.Thanh

    Trà thanh nhiệt Dr Thanh là một sản phẩm đồ uống thảo mộc đóng chai sản xuất bằng công nghệ chiết lạnh vô trùng (Aseptic). Ngoài ba vị đã nêu trước đó (Kim ngân hoa, Cúc hoa, La hán quả), sản phẩm còn phối hợp thêm các thảo mộc khác: Hạ khô thảo, Cam thảo, Đản hoa, Tiên thảo...

  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

  • 17/03/2026

    Sử dụng màn hình quá nhiều có thể gây hại cho mắt không?

    Nhiều người trong chúng ta dán mắt vào điện thoại, màn hình máy tính và các thiết bị kỹ thuật số khác cả ngày, có thể gây khó chịu và các triệu chứng như khô mắt, nhìn mờ, đau đầu. Những triệu chứng đó thường chỉ là tạm thời, nếu bạn biết chăm sóc đúng cách, đôi mắt có thể vẫn sắc nét và khỏe mạnh; Nhưng điều đó đòi hỏi bạn phải chú ý đến vị trí đặt màn hình, thời điểm nghỉ ngơi và mức độ quan tâm đến các triệu chứng mỏi mắt.

  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

Xem thêm