Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Xuất hiện máu trong phân: nguyên nhân và dự phòng

Xuất hiện máu trong phân hay ỉa ra máu có thể là vấn đề khiến nhiều người lo lắng. Dưới đây là những điều cần biết về nguyên nhân gây máu trong phân và cách giải quyết khi bạn phát hiện ra.

Máu trong phân có thể là một vấn đề đáng quan tâm, cho dù bạn phát hiện ra nó ở giấy lau sau khi đi vệ sinh hoặc qua xét nghiệm phân. Tuy nhiên, không phải lúc nào máu trong phân cũng là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng.

Nguyên nhân

Máu trong phân có nghĩa là có chảy máu ở một nơi nào đó trong đường tiêu hóa của bạn. Đôi khi, lượng máu trong phân quá  nhỏ, chỉ có thể phát hiện qua xét nghiệm tìm máu trong phân. Bạn cũng có thể nhìn thấy máu đỏ tươi ở giấy lau sau khi đi vệ sinh hoặc thấy máu trong bồn cầu. Chảy máu ở vị trí cao hơn trên đường tiêu hóa có thể làm cho máu trong phân có màu đen và giống nhựa đường.

Các nguyên nhân có thể gây xuất hiện máu trong phân bao gồm:

Nứt kẽ hậu môn:  Một vết nứt nhỏ hoặc rách trong các mô lót hậu môn tương tự như các vết nứt xảy ra trong môi nứt nẻ hoặc bị vết cắt. Vết nứt này thường gây ra khi đại tiện phân kích thước lớn và cứng, có thể gây đau, xót.

Viêm đại tràng, viêm ruột: nhất là trong giai đoạn viêm cấp cũng có thể gây tình trạng chảy máu trong phân khi đi đại tiện.

Polyp hoặc ung thư: Polyp là u lành tính có thể phát triển trong đại trực tràng, gây chảy máu, và trở thành ung thư. Ung thư đại - trực tràng là loại ung thư phổ biến thứ 4 ở Hoa Kỳ Nó thường gây chảy máu mà khó quan sát bằng mắt thường.

Loét dạ dày, tá tràng:  Một vết loét trong niêm mạc dạ dày, tá tràng, có thể gây chảy máu và xuất hiện máu trong phân. Nhiều trường hợp loét dạ dày tá tràng là do nhiễm một loại vi khuẩn gọi là Helicobacter pylori (H. pylori). Sử dụng liều cao và kéo dài các thuốc chống viêm như aspirin, ibuprofen, naproxen cũng có thể gây loét.

 

Các vấn đề về thực quản: Giãn tĩnh mạch thực quản hay các vết xước ở thực quản có gây chảy máu dẫn đến mất máu nặng.

Bệnh viêm túi thừa: Túi thừa là túi nhỏ phồng lên từ thành đại tràng. Thông thường các túi thừa không gây ra vấn đề gì đáng lo ngịa, nhưng đôi khi chúng có thể bị chảy máu hoặc bị nhiễm trùng.

Bất thường mạch máu: các mạch máu ở thành ruột dễ vỡ và gây chảy máu.

Chẩn đoán

Hãy nhớ rằng, khi bạn phát hiện thấy có máu trong phân, hãy đến khám để bác sĩ chẩn đoán và điều trị. Những thông tin mà bạn cung cấp sẽ giúp bác sĩ xác định được vị trí chảy máu. Ví dụ như máu đen, giống màu nhựa đường trong phân có thể do loét hoặc các vấn đề khác của phần trên ống tiêu hóa. Máu đỏ tươi có thể là dấu hiệu của các bệnh lí ở phần thấp ống tiêu hóa như trĩ hoặc viêm túi thừa đại tràng.

Sau khi khai thác tiền sử và thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định bạn làm một số xét nghiệm như rửa dạ dày, nội soi dạ dày thực quản hoặc soi đại tràng có kèm theo sinh thiết, chụp Xquang dạ dày – ruột có thuốc cản quang, chụp mạch…

Bạn cũng có thể cần làm các xét nghiệm về máu để xác định các vấn đề về đông máu, thiếu máu…

Các triệu chứng kèm theo

Một sngười có thể không nhận thức được mình có máu trong phân và không có bất cứ triệu chứng nào kèm theo. Một số khác có thể có các triệu chứng như đau bụng, nôn, tiêu chảy, khó thở đánh trống ngực và sụt cân tùy thuộc vào nguyên nhân, vị trí, thời gian và mức độ chảy máu.

Điều trị

Bác sĩ có thể sử dụng một vài thủ thuật để cầm máu. Thông thường nội soi được sử dụng để tiêm thuốc vào chỗ chảy máu, hoặc cầm máu bằng điện, tia laser, kẹp mạch máu. Nếu nội soi không thể kiểm soát chảy máu, bác sĩ có thể sử dụng chụp mạch để kiểm soát chảy máu.

Nếu cần thiết, ngoài việc cầm máu ngay lập tức, có thể điều trị nguyên nhân để ngăn ngừa chảy máu tái phát. Tùy thuộc vào nguyên nhân mà có thể sử dụng các thuốc như thuốc kháng sinh để điều trị H. pylori, thuốc ức chế tiết axit trong dạ dày, hoặc các thuốc chống viêm để điều trị viêm đại tràng. Phẫu thuật có thể cần thiết để loại bỏ các polyp hoặc các bộ phận của ruột bị hư hỏng do ung thư, viêm túi thừa, hoặc bệnh viêm ruột.

Việc điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra chảy máu. Tuy nhiên, bạn có thể thực hiện một số biện pháp để giảm bớt nguy cơ chảy máu, như có chế độ ăn uống nhiều chất xơ để giảm táo bón - là nguyên nhân gây ra và làm trầm trọng thêm bệnh trĩ và nứt kẽ hậu môn, ngâm nước ấm hoặc tắm nước nóng để làm giảm các vết nứt.

Thông tin thêm tham khảo tại bài viết: Biểu hiện bất thường trong phân của trẻ
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm