Viêm xoang là gì?

Các xoang khỏe mạnh chứa đầy không khí. Nhưng khi chúng bị tắc nghẽn và chứa đầy chất lỏng, vi trùng có thể phát triển và gây nhiễm trùng. Các tình trạng có thể gây tắc nghẽn xoang bao gồm:

• Cảm cúm
• Viêm mũi dị ứng là tình trạng sưng niêm mạc mũi do chất gây dị ứng gây ra
• Sự phát triển nhỏ ở niêm mạc mũi gọi là polyp mũi
• Lệch vách ngăn của khoang mũi

Các loại viêm xoang

Bạn có thể nghe bác sĩ sử dụng các thuật ngữ sau:

• Viêm xoang cấp tính thường bắt đầu với các triệu chứng giống cảm lạnh như sổ mũi, nghẹt mũi và đau mặt. Nó có thể bắt đầu đột ngột và kéo dài từ 2 đến 4 tuần.
• Viêm xoang bán cấp thường kéo dài từ 4 đến 12 tuần.
• Các triệu chứng viêm xoang mãn tính kéo dài 12 tuần hoặc lâu hơn.

Viêm xoang tái phát xảy ra nhiều lần trong năm. Viêm xoang ảnh hưởng đến tất cả các xoang trong đầu bạn không chỉ một hoặc hai xoang thông thường.

Ai dễ mắc bệnh viêm xoang?

Khoảng 35 triệu người Mỹ bị viêm xoang ít nhất một lần mỗi năm. Bạn sẽ có nguy cơ bị viêm xoang cao hơn nếu bạn bị:

• Sưng tấy bên trong mũi giống như bị cảm lạnh thông thường
• Ngạt mũi
• Biến dạng về cấu trúc làm thu hẹp các ống dẫn
• Polyp mũi
• Suy giảm hệ thống miễn dịch hoặc sử dụng các thuốc ức chế hệ thống miễn dịch

Đối với trẻ em, những yếu tố có thể gây viêm xoang bao gồm:

• Dị ứng
• Bệnh tật của những trẻ xung quanh cùng môi trường
• Sử dụng núm vú giả
• Nằm ngửa để uống nước, sữa
• Khói bụi, ô nhiễm trong môi trường

Những nguyên nhân chính khiến bệnh viêm xoang ở người lớn dễ xảy ra hơn là nhiễm trùng và hút thuốc. Các triệu chứng thường gặp của viêm xoang bao gồm:

• Mũi bị nghẹt hoặc bị tắc
• Chất dịch đặc màu trắng, vàng hoặc xanh chảy ra từ mũi
• Đau răng
• Đau hoặc áp lực ở mặt. Điều này thường khiến bạn cảm thấy tồi tệ hơn khi cúi người về phía trước.

Bạn cũng có thể bị:

• Sốt, ho
• Khó ngửi
• Ù tai
• Đau đầu
• Hơi thở hôi
• Mệt mỏi

Triệu chứng viêm xoang mãn tính

Bạn có thể có những triệu chứng này trong 12 tuần trở lên:

• Một cảm giác tắc nghẽn hoặc nề trên khuôn mặt của bạn
• Tắc nghẽn mũi 
• Mủ trong khoang mũi
• Sốt
• Chảy nước mũi hoặc dịch mũi bị đổi màu
• Bạn cũng có thể bị đau đầu, hôi miệng và đau răng, cảm thấy mệt mỏi hơn.

Rất nhiều thứ có thể gây ra các triệu chứng như thế này. Bạn sẽ cần gặp bác sĩ để tìm hiểu xem bạn có bị viêm xoang hay không.

Điều trị viêm xoang

Thuốc trị viêm xoang

Thuốc kháng sinh. Nếu bác sĩ cho rằng nguyên nhân là do nhiễm trùng do vi khuẩn, họ có thể kê đơn thuốc kháng sinh. Đối với viêm xoang cấp tính, bạn thường dùng thuốc trong 10-14 ngày. Đối với viêm xoang mãn tính thì thời gian có thể lâu hơn. Thuốc kháng sinh chỉ giúp điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn. Chúng sẽ không giúp ích gì nếu viêm xoang của bạn là do virus hoặc các vấn đề khác gây ra.

Thuốc giảm đau. Nhiều người bị viêm xoang dùng thuốc giảm đau không kê đơn, như ibuprofen hoặc acetaminophen, để giảm bớt sự khó chịu. Làm theo hướng dẫn trên nhãn và không dùng chúng quá 10 ngày. Kiểm tra với bác sĩ để xem cái nào phù hợp với bạn.

Thiết bị xoang điện sinh học hoạt động bằng cách sử dụng dòng điện siêu nhỏ để kích thích các sợi thần kinh trong xoang của bạn. Được bán không cần kê đơn, nó giúp giảm viêm xoang, đau và tắc nghẽn.

Thuốc thông mũi. Những loại thuốc này làm giảm lượng chất nhầy trong xoang. Một số có sẵn dưới dạng thuốc xịt mũi. Nếu bạn sử dụng thuốc xịt mũi thông mũi trong hơn 3 ngày, chúng thực sự có thể khiến bạn bị nghẹt mũi nhiều hơn. Thực hiện theo các hướng dẫn trên nhãn.

Thuốc dị ứng. Nhiều trường hợp viêm xoang là do dị ứng không kiểm soát được. Nếu bạn chưa bao giờ được chẩn đoán mắc bệnh dị ứng, bạn nên thực hiện một số xét nghiệm dị ứng để xem liệu bạn có mắc bệnh này hay không. Nếu bạn làm vậy, dùng thuốc (như thuốc kháng histamine) và tránh các tác nhân kích thích sẽ giúp ích. Một lựa chọn khác là tiêm ngừa dị ứng, một phương pháp điều trị lâu dài giúp bạn dần dần bớt nhạy cảm hơn với những yếu tố gây ra các triệu chứng của bạn.

Steroid. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê toa thuốc steroid dạng hít để giảm sưng ở màng xoang. Đối với những trường hợp viêm xoang mãn tính nặng, bạn có thể cần dùng steroid qua đường uống.

Phẫu thuật. Đôi khi, nếu bạn bị viêm xoang mãn tính hoặc viêm xoang cấp tính tái phát, phẫu thuật có thể là lựa chọn tốt nhất. Bác sĩ phẫu thuật có thể loại bỏ tắc nghẽn và mở rộng các đường xoang, giúp chúng thoát ra dễ dàng hơn.

Các biện pháp khắc phục viêm xoang tại nhà

Mặc dù thuốc có thể giúp ích nhưng nhiều trường hợp viêm xoang sẽ tự khỏi mà không cần điều trị y tế. Nếu bạn thường xuyên mắc phải tình trạng này, nhiều phương pháp tương tự cũng sẽ giúp bạn ngăn ngừa bệnh.

Làm ẩm. Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng nơi bạn dành nhiều thời gian. Thực hiện theo các hướng dẫn để làm sạch thường xuyên.

Hít vào hơi nước. Bạn có thể tắm vòi sen và ngồi trong phòng tắm hoặc hít hơi nước từ bát nước ấm (nhưng không quá nóng). Hơi nước làm giảm nghẹt mũi và sưng tấy.

Sử dụng nhiệt ấm. Đắp một chiếc khăn ấm và ướt lên mặt. Nó có thể giảm bớt một số áp lực.

 

Rửa sạch xoang của bạn. Rửa mũi bằng nước muối có thể loại bỏ chất nhầy (và các mảnh vụn khác) và giữ ẩm cho xoang bằng một số dụng cụ bình xịt, rửa khác nhau. có thể sử dụng nước cất, nước vô trùng hoặc nước đun sôi trước đó để pha dung dịch muối. Rửa sạch thiết bị sau mỗi lần sử dụng và để khô trong không khí.

Uống nhiều chất lỏng. Chúng sẽ giúp làm loãng chất nhầy, làm giảm tắc nghẽn trong xoang. Cắt giảm rượu vì nó khiến tình trạng sưng tấy trở nên trầm trọng hơn.

Nghỉ ngơi. Khi bạn bị nhiễm trùng xoang, hãy nghỉ ngơi nhiều hơn, ngủ đủ giấc và cho cơ thể có cơ hội phục hồi.

Điều trị viêm xoang mãn tính

Có một số điều khác bạn có thể tự làm để giúp chữa bệnh viêm xoang mãn tính:

• Chườm ấm có thể làm giảm đau ở mũi và xoang.
• Uống nhiều nước để giữ cho chất nhầy mỏng đi.
• Nước muối nhỏ mũi an toàn khi sử dụng tại nhà.
• Thuốc nhỏ hoặc thuốc xịt thông mũi không kê đơn có thể hữu ích. 

Sự lựa chọn khác

Bạn cũng cần tránh mọi tác nhân gây ra bệnh viêm xoang.

• Nếu bạn bị dị ứng, bác sĩ có thể khuyên dùng thuốc kháng histamine.
• Nếu nguyên nhân là do nấm, bạn sẽ nhận được đơn thuốc chống nấm.
• Nếu bạn bị suy giảm miễn dịch nhất định, bác sĩ có thể cung cấp cho bạn globulin miễn dịch, giúp chống lại những thứ mà cơ thể bạn phản ứng lại.

Nếu các triệu chứng của bạn không thuyên giảm, hãy nói chuyện với bác sĩ. Họ có thể yêu cầu xét nghiệm để tìm hiểu lý do tại sao bạn vẫn có các triệu chứng, bao gồm:

• Chụp CT hoặc các xét nghiệm hình ảnh khác. Kiểm tra hình ảnh tạo ra hình ảnh bên trong cơ thể.
• Nội soi bên trong xoang. Đối với kỹ thuật này, bác sĩ sẽ đưa một ống mỏng có gắn camera ở đầu vào mũi và đi vào xoang.

Bạn có thể ngăn ngừa viêm xoang không?

Không có cách nào chắc chắn để ngăn ngừa viêm xoang. Nhưng có một số điều có thể giúp ích:

• Không hút thuốc và tránh khói thuốc của người khác.
• Rửa tay thường xuyên, đặc biệt là trong mùa lạnh và cúm, đồng thời cố gắng không chạm vào mặt.
• Tránh xa những thứ mà bạn biết mình bị dị ứng. Nói chuyện với bác sĩ để xem bạn có cần dùng thuốc theo đơn, tiêm ngừa dị ứng hoặc các hình thức trị liệu miễn dịch khác hay không.
• Nếu các vấn đề về xoang của bạn tiếp tục tái phát, hãy hỏi bác sĩ về những ưu và nhược điểm của phẫu thuật để làm sạch và dẫn lưu xoang.

Điều gì xảy ra nếu viêm xoang không được điều trị?

Bạn sẽ cảm thấy đau đớn và khó chịu cho đến khi tình trạng này bắt đầu thuyên giảm. Trong một số ít trường hợp, viêm xoang không được điều trị có thể gây biến chứng  viêm màng não, áp xe não hoặc nhiễm trùng xương. Hãy trao đổi với bác sĩ về mối quan tâm của bạn.