![]()
Chúng ta có thể dễ dàng nhận biết khi nào người khác đổ mồ hôi hoặc hơi thở của họ có mùi, nhưng lại khó có thể nhận biết mùi của chính mình. Vậy tại sao chúng ta không thể ngửi mùi của chính mình với độ nhạy tương tự?
Mặc dù khứu giác của con người không thể so được với khứu giác của những loài siêu đánh hơi như chó, chuột và lợn, chúng ta vẫn có một khứu giác không tệ và thậm chí còn có thể tốt hơn những loài động vật này trong một số trường hợp. Mũi của chúng ta có khoảng 400 cơ quan thụ cảm mùi khác nhau và có khả năng ghi nhận 10 loại mùi cùng hơn 1 nghìn tỷ mùi hương. Khứu giác cũng được cho là một trong những giác quan đầu tiên mà con người tiến hóa. Một nghiên cứu cho thấy, nhờ lịch sử tiến hóa săn bắt hái lượm, con người có khả năng phát hiện các hợp chất thơm thực vật tốt hơn chó.
Hiroaki Matsunami, nhà sinh học thần kinh phân tử tại Đại học Duke, cho biết: “Chúng ta thực sự có thể ngửi thấy mùi của chính mình, chỉ cần ngửi nhanh nách sẽ phát hiện ra điều này, tuy nhiên theo thời gian, chúng ta trở nên kém nhạy cảm với mùi đặc trưng của chính mình. Điều tương tự cũng xảy ra với bất kỳ mùi nào chúng ta thường xuyên gặp phải, chẳng hạn như mùi nhà của chúng ta. Quá trình này được gọi là “mệt mỏi với mùi”. Người ta cho rằng đó có thể là sự thay đổi trong cơ quan thụ cảm mùi hoặc là cách não phản ứng với mùi”.
Theo Rachel Herz, nhà khoa học thần kinh tại Đại học Brown, khả năng phát hiện mùi của con người cũng tăng lên trong một số tình huống nhất định. Ví dụ, nếu bạn ăn thứ gì đó có vị tỏi, bạn có thể sẽ ngửi thấy mùi đó ngay trong mồ hôi và nước bọt.
Các nghiên cứu cũng đã tìm thấy mối liên hệ giữa mùi và hơn một chục loại bệnh tật khác nhau. Hơi thở có mùi trái cây thối có thể là dấu hiệu của bệnh tiểu đường. Bệnh thương hàn khiến mồ hôi có mùi như bánh mì mới nướng. Theo một người phụ nữ, người mắc bệnh Parkinson tỏa ra “mùi gỗ, xạ hương”. Cô có thể phát hiện căn bệnh này với độ chính xác gần như tuyệt đối khi ngửi áo của 6 bệnh nhân Parkinson và 6 người đối chứng. Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu xem liệu những thay đổi của bã nhờn trên da có thể được sử dụng để chẩn đoán trước bệnh hay không.
Ngoài sức khỏe, mùi hương của con người còn liên quan đến các mối quan hệ xã hội. Chúng ta sử dụng mùi hương để đánh giá sự giống nhau của bạn bè và thường thích những người có mùi giống với chúng ta. Matsunami nói: “Chúng tôi đang sử dụng khứu giác của mình như một cách để đánh giá người khác so với bản thân, đồng thời có những tiêu chuẩn khác nhau cho vai trò mà tôi muốn người đó đảm nhận”.
Đại dịch COVID-19 đã khơi dậy sự quan tâm của con người đến khứu giác vì nhiều người đã mất khả năng này trong một khoảng thời gian. Herz cho biết: “Tôi hy vọng sự quan tâm đến mùi hương sẽ không bị lãng quên và mong muốn mọi người nhận thức được rằng mùi hương thực sự quan trọng và có liên quan đến mọi thứ trong cuộc sống”.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tại sao mùi cơ thể của bạn thay đổi khi bạn già đi?
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.