![]()
Chúng ta có thể dễ dàng nhận biết khi nào người khác đổ mồ hôi hoặc hơi thở của họ có mùi, nhưng lại khó có thể nhận biết mùi của chính mình. Vậy tại sao chúng ta không thể ngửi mùi của chính mình với độ nhạy tương tự?
Mặc dù khứu giác của con người không thể so được với khứu giác của những loài siêu đánh hơi như chó, chuột và lợn, chúng ta vẫn có một khứu giác không tệ và thậm chí còn có thể tốt hơn những loài động vật này trong một số trường hợp. Mũi của chúng ta có khoảng 400 cơ quan thụ cảm mùi khác nhau và có khả năng ghi nhận 10 loại mùi cùng hơn 1 nghìn tỷ mùi hương. Khứu giác cũng được cho là một trong những giác quan đầu tiên mà con người tiến hóa. Một nghiên cứu cho thấy, nhờ lịch sử tiến hóa săn bắt hái lượm, con người có khả năng phát hiện các hợp chất thơm thực vật tốt hơn chó.
Hiroaki Matsunami, nhà sinh học thần kinh phân tử tại Đại học Duke, cho biết: “Chúng ta thực sự có thể ngửi thấy mùi của chính mình, chỉ cần ngửi nhanh nách sẽ phát hiện ra điều này, tuy nhiên theo thời gian, chúng ta trở nên kém nhạy cảm với mùi đặc trưng của chính mình. Điều tương tự cũng xảy ra với bất kỳ mùi nào chúng ta thường xuyên gặp phải, chẳng hạn như mùi nhà của chúng ta. Quá trình này được gọi là “mệt mỏi với mùi”. Người ta cho rằng đó có thể là sự thay đổi trong cơ quan thụ cảm mùi hoặc là cách não phản ứng với mùi”.
Theo Rachel Herz, nhà khoa học thần kinh tại Đại học Brown, khả năng phát hiện mùi của con người cũng tăng lên trong một số tình huống nhất định. Ví dụ, nếu bạn ăn thứ gì đó có vị tỏi, bạn có thể sẽ ngửi thấy mùi đó ngay trong mồ hôi và nước bọt.
Các nghiên cứu cũng đã tìm thấy mối liên hệ giữa mùi và hơn một chục loại bệnh tật khác nhau. Hơi thở có mùi trái cây thối có thể là dấu hiệu của bệnh tiểu đường. Bệnh thương hàn khiến mồ hôi có mùi như bánh mì mới nướng. Theo một người phụ nữ, người mắc bệnh Parkinson tỏa ra “mùi gỗ, xạ hương”. Cô có thể phát hiện căn bệnh này với độ chính xác gần như tuyệt đối khi ngửi áo của 6 bệnh nhân Parkinson và 6 người đối chứng. Các nhà khoa học cũng đang nghiên cứu xem liệu những thay đổi của bã nhờn trên da có thể được sử dụng để chẩn đoán trước bệnh hay không.
Ngoài sức khỏe, mùi hương của con người còn liên quan đến các mối quan hệ xã hội. Chúng ta sử dụng mùi hương để đánh giá sự giống nhau của bạn bè và thường thích những người có mùi giống với chúng ta. Matsunami nói: “Chúng tôi đang sử dụng khứu giác của mình như một cách để đánh giá người khác so với bản thân, đồng thời có những tiêu chuẩn khác nhau cho vai trò mà tôi muốn người đó đảm nhận”.
Đại dịch COVID-19 đã khơi dậy sự quan tâm của con người đến khứu giác vì nhiều người đã mất khả năng này trong một khoảng thời gian. Herz cho biết: “Tôi hy vọng sự quan tâm đến mùi hương sẽ không bị lãng quên và mong muốn mọi người nhận thức được rằng mùi hương thực sự quan trọng và có liên quan đến mọi thứ trong cuộc sống”.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tại sao mùi cơ thể của bạn thay đổi khi bạn già đi?
Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.
Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.