Tiếp cận chẩn đoán và điều trị các phản ứng quá mẫn với vắc-xin
Tỷ lệ các phản ứng không mong muốn do vắc-xin được ghi nhận là thấp, dao động trong khoảng 4,8 – 83 trên 100000 liều vắc-xin. Số lượng các phản ứng dị ứng thật sự với vắc-xin còn chưa biết rõ tuy nhiên ước tính khoảng 1/ 50000 – 1/ 100000 liều tiêm cho hầu hết các loại vắc-xin.
Tiếp cận chẩn đoán và điều trị các phản ứng quá mẫn với vắc-xin
Vắc-xin và các thành phần tá dược có thể gây ra các tác dụng không mong muốn, là nguyên nhân gây ra sự tranh cãi và làm cản trở các chương trình tiêm chủng mở rộng mang tầm cỡ quốc gia cũng như gây bùng phát trở lại những bệnh dịch có thể phòng tránh được bằng tiêm vaxin như Sởi, Rubella… Những vắc-xin mà thành phần có trứng hoặc gelatine thì phản ứng dị ứng thường nặng và tần suất xuất hiện phản ứng cũng cao hơn. Tuy vậy, phản ứng dị ứng nặng và gây tử vong như sốc phản vệ vẫn rất hiếm khi xảy ra và thường chỉ khoảng xấp xỉ 1/ 1.000.000 liều tiêm.
Các tổn thương dị ứng nhanh
Về mặt lâm sàng, các biểu hiện phản ứng phụ do vắc-xin rất đa dạng nhưng hầu hết khu trú tại chỗ tiêm và là hậu quả của quá trình viêm không đặc hiệu do các thành phần trong vắc-xin như muối nhôm hoặc các thành phần vi khuẩn hoạt động. Trên thực tế có một số ghi nhận những trường hợp xuất hiện cơn co thắt phế quản giống hen, xơ cứng rải rác, hội chứng Guillain-Barré, viêm ruột hoặc tử vong ngay sau tiêm vắc-xin có thể do nguyên nhân nào đó chưa biết rõ có liên quan. Tuy nhiên không thấy có mối liên quan dựa trên khoa học và bằng chứng trên lâm sàng. Đối với bệnh nhân có cơ địa dị ứng (Atopy), cho đến nay chưa có bằng chứng làm gia tăng nguy cơ dị ứng vắc-xin trong nhóm bệnh nhân này.
Các phản ứng nhẹ tại chỗ hoặc tình trạng sốt sau tiêm vắc-xin thường xảy ra và không có chống chỉ định tiêm những liều vắc-xin sau. Tuy nhiên những trường hợp phản ứng dị ứng toàn thân hoặc sốc phản vệ, bệnh nhân cần được thăm khám, khai thác tiền sử đầy đủ và làm các test chẩn đoán dị ứng với vắc-xin và thành phần trong vắc-xin, tuân thủ theo các hướng dẫn điều trị và tư vấn của bác sỹ chuyên khoa là điều quan trọng để chẩn đoán đúng và đưa ra quyết định điều trị phù hợp. Với những trường hợp dị ứng thực sự mà bắt buộc phải tiêm liều vaxin nhắc lại trong khi không có chế phẩm thay thế giảm mẫn cảm sẽ được chỉ định.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tiêm vacxin có an toàn không?
-
Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng
Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.
-
Hiểu đúng về cholesterol
Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.
-
Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi
Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
-
8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương
Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
-
Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
-
FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
-
Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
-
Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
