Làm thế nào để giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư đại trực tràng?

Điều chỉnh chế độ ăn uống và bổ sung dinh dưỡng

Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Việc tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ, đặc biệt là các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích hay thịt hun khói, có thể làm tăng khả năng phát triển bệnh. Thay vào đó, ưu tiên chế độ ăn giàu chất xơ từ trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt để tăng cường sức khỏe đường ruột giảm nguy cơ ung thư. Chất xơ không chỉ hỗ trợ tiêu hóa mà còn giúp làm sạch đại tràng.

Bổ sung các thực phẩm chứa probiotic như sữa chua giúp cải thiện hệ vi sinh đường ruột từ đó tăng cường chức năng tiêu hóa và hỗ trợ hệ miễn dịch. Uống đủ nước để hỗ trợ tiêu hóa giúp phân mềm hơn và dễ dàng thải ra ngoài, giảm áp lực lên đại tràng. Thêm thực phẩm giàu omega-3 (cá hồi, hạt lanh) để loại bỏ chất độc hại. Việc bổ sung các thực phẩm giàu axit béo omega-3, như cá hồi hoặc hạt lanh, cũng góp phần loại bỏ các chất độc hại trong ruột. 

Canxi và vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa ung thư đại tràng. Đảm bảo đủ canxi 1000-1200 mg/ngày tùy theo độ tuổi và vitamin D 600-800 IU/ ngày thông qua thực phẩm như sữa, cá béo hoặc thực phẩm bổ sung. Các thực phẩm giàu folate rau lá xanh cũng có lợi. Tuy nhiên, luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các chất bổ sung để tránh tác dụng phụ không mong muốn.

Đọc thêm tại: 10 sự thật về đại tràng của bạn

Hạn chế rượu bia và thuốc lá

Uống rượu quá mức và hút thuốc lá là 2 yếu tố nguy cơ lớn đối với ung thư đại trực tràng. Những người uống rượu quá mức từ 2-3 ly/ngày trở lên có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Nam giới nên giới hạn tối đa 2 ly rượu mỗi ngày, nữ giới chỉ nên uống 1 ly.

Hút thuốc lá không chỉ gây ung thư phổi mà còn làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng, đặc biệt ở người hút thuốc lâu năm. Bỏ hút thuốc hoàn toàn là lựa chọn tốt nhất để bảo vệ sức khỏe.

 

Tăng cường hoạt động thể chất và kiểm soát cân nặng

Lối sống ít vận động và thừa cân, béo phì là những yếu tố nguy cơ đáng kể gây ung thư đại trực tràng. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, những người thường xuyên tập thể dục, dù chỉ ở mức độ vừa phải như đi bộ nhanh, có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn rõ rệt so với những người ít vận động. Hoạt động thể chất không chỉ giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh mà còn kích thích nhu động ruột, giảm thời gian chất thải lưu lại trong đại tràng.

Để đạt hiệu quả tối ưu, bạn nên duy trì ít nhất 30 phút tập luyện cường độ trung bình hoặc cao, 5 ngày/ tuần. Các bài tập như chạy bộ, bơi lội hoặc yoga không chỉ cải thiện sức khỏe tổng thể mà còn giảm nguy cơ hình thành polyp – tiền thân của ung thư đại tràng, đặc biệt quan trọng ở những người trẻ tuổi trong bối cảnh ung thư đại trực tràng khởi phát sớm đang gia tăng trong những năm  gần đây.

Song song với việc tăng cường vận động, việc kiểm soát cân nặng, đặc biệt là mỡ vùng bụng, là yếu tố then chốt khác trong phòng ngừa ung thư đại trực tràng. Thừa cân và béo phì, đặc biệt là béo bụng, làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh, nhất là ở nam giới. Béo phì không chỉ liên quan đến ung thư mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý khác như tim mạch và tiểu đường.

Để giảm thiểu nguy cơ, bạn nên duy trì cân nặng khỏe mạnh thông qua chế độ ăn uống cân bằng và tập thể dục đều đặn. Việc theo dõi số đo vòng bụng cũng là một cách đơn giản để đánh giá nguy cơ, với khuyến nghị nam giới nên giữ vòng bụng dưới 90 cm và nữ giới dưới 80 cm.

Đọc thêm tại:  Những cách dự phòng ung thư đại tràng

Sàng lọc định kỳ để phát hiện sớm

Sàng lọc ung thư đại trực tràng là phương pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh. Nội soi đại tràng có thể phát hiện và loại bỏ các polyp các tổn thương tiền ung thư trước khi chúng phát triển thành ung thư. Người từ 50 tuổi trở lên nên bắt đầu sàng lọc định kỳ. Nếu có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp nguy cơ cao, nên bắt đầu sàng lọc sớm hơn, thường từ 40 tuổi hoặc sớm hơn 10 năm so với tuổi của người thân mắc bệnh.

Các phương pháp phổ biến bao gồm nội soi đại tràng, nội soi đại tràng sigma và xét nghiệm máu trong phân. Khoảng cách giữa các lần nội soi phụ thuộc vào kết quả ban đầu, thường từ 1 đến 5 năm tùy thuộc vào số lượng và loại polyp được phát hiện.

Lời khuyên của chuyên gia 

Phòng ngừa ung thư đại tràng là một quá trình đòi hỏi sự chủ động và kiên trì, nhưng hoàn toàn nằm trong tầm tay của mỗi người. Bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng cường vận động, hạn chế rượu bia và thuốc lá, duy trì cân nặng hợp lý, bổ sung dinh dưỡng và thực hiện sàng lọc định kỳ, bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ trong lối sống hàng ngày để bảo vệ sức khỏe đại tràng và sống khỏe mạnh hơn. Việc chăm sóc sức khỏe không chỉ giúp bạn tránh được ung thư mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống tổng thể.

Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai và cho con bú,… Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 / 024.3633.5678