Tia UV gây hại như thế nào?

1. Ung thư da

Khi tia UV xuyên qua tế bào da, chúng có thể làm hỏng DNA và gây ra đột biến gen dẫn đến ung thư da và lão hóa sớm.

Ung thư da là loại ung thư phổ biến nhất ở Hoa Kỳ. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, năm nay, gần 105.000 người Mỹ có khả năng được chẩn đoán mắc bệnh u hắc tố, dạng ung thư da nghiêm trọng nhất.

Tổn thương da do tia UV gây ra tích tụ theo thời gian, nghĩa là một người càng ở ngoài trời lâu mà không bảo vệ khỏi ánh nắng mặt trời thì nguy cơ mắc ung thư càng cao. Tia UV có thể gây hại cho da ngay cả khi bạn không bị cháy. Tổn thương da do tia UV từ ánh nắng mặt trời có thể bắt đầu chỉ sau 15 phút tiếp xúc.

 

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý cảm nắng nhanh chóng

2. Lão hóa da sớm

Có hai bước sóng tia UV. Tia UVA có liên quan đến lão hóa da và rám nắng, trong khi tiếp xúc với tia UVB có nhiều khả năng gây cháy nắng. Tiếp xúc không được bảo vệ với tia UV cũng có thể dẫn đến lão hóa da sớm, bao gồm nếp nhăn, da sần sùi, đốm đồi mồi và chảy xệ.

3. Đục thủy tinh thể và thoái hóa điểm vàng

Tia UV cũng có thể gây hại cho mắt. Bảo vệ khỏi tia UV quan trọng quanh năm, ngay cả khi trời không nắng. Có đến 80% tia UV vẫn có thể xuyên qua mây, vì vậy đừng bỏ qua kính râm vào những ngày u ám. Tiếp xúc lâu dài có thể góp phần gây ra các vấn đề nghiêm trọng về mắt như đục thủy tinh thể hoặc thoái hóa điểm vàng.

Kính râm bảo vệ mắt khỏi tác hại của tia UV. Chúng cũng bảo vệ vùng da mỏng manh quanh mắt, nơi dễ bị tổn thương do ánh nắng mặt trời, nhăn nheo và ung thư da.

Một cặp kính râm tối màu không có nghĩa là nó sẽ chặn được tia UV. Lời khuyên cho bạn nên tìm loại kính có nhãn " bảo vệ 100% UVA/UVB " hoặc "UV400".

Chỉ số UV chính xác là gì?

Mặt trời phát ra một dạng bức xạ vô hình gọi là tia cực tím (UV).

Chỉ số UV là phép đo ước tính cường độ tia cực tím trong một ngày nhất định. Chỉ số này được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phát triển và được nhiều quốc gia trên thế giới sử dụng.

Cường độ tia UV thường được đo trên thang điểm từ 0 đến 11 hoặc cao hơn, với khả năng gây hại cho sức khỏe lớn hơn ở mức UV cao hơn.

Lượng bức xạ UV chiếu xuống Trái Đất phụ thuộc vào mùa, lượng ozone bảo vệ bầu khí quyển và độ che phủ của mây. Theo WHO, mức độ bức xạ UV thường cao nhất khi mặt trời ở giữa bầu trời, thường là từ giữa trưa đến 2 giờ chiều.

Cách đọc chỉ số UV

Hầu hết các ứng dụng và trang web thời tiết đều báo cáo UV cùng với dự báo nhiệt độ và lượng mưa hàng ngày. Bạn cũng có thể sử dụng công cụ này của Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) để tìm kiếm chỉ số UV trong khu vực của mình.

Chỉ số này thường dao động từ 0 đến 11. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tầng ôzôn bảo vệ Trái đất khỏi các tia nắng có hại đã bị suy giảm và chỉ số UV đang được ghi nhận ở mức cao hơn.

• 0 đến 2: Nhìn chung, việc ra ngoài là an toàn. Nguy cơ tổn thương da là hạn chế, ngay cả với những người có làn da trắng, nhạy cảm.
• Từ 3 đến 7 giờ: Tìm bóng râm vào buổi trưa. Bảo vệ da bằng áo sơ mi, kem chống nắng và mũ.
• 8+: Tránh ra ngoài vào buổi trưa. Bảo vệ da bằng áo, kem chống nắng và mũ.

Việc sử dụng Chỉ số UV để đưa ra quyết định chống nắng có thể khiến bạn cảm thấy an toàn sai lầm vào những ngày chỉ số UV thấp. Một số tia UV có thể xuyên qua mây và sương mù, vì vậy bạn cần chống nắng hàng ngày.

Tham khảo thêm tại bài viết: 12 dấu hiệu thầm lặng của ung thư da mà bạn có thể bỏ qua (Phần 1)

Cách bảo vệ bản thân khỏi tác hại của tia UV

Cách tốt nhất để tránh tổn thương da và mắt là hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là trong giờ cao điểm. Khi chỉ số UV đặc biệt cao, hãy cân nhắc tìm bóng râm và ở trong nhà vào những giờ nắng gắt nhất giữa trưa.
Nếu bạn phải ra ngoài nắng, tốt nhất là:

• Mặc áo sơ mi dài tay và quần dài
• Đeo kính râm và đội mũ rộng vành
• Đeo găng tay và khăn bandana quanh cổ
• Chọn các loại vải như polyester và nylon, đặc biệt tốt trong việc ngăn chặn tia UV

Bác sĩ cho biết các biện pháp tốt nhất để sử dụng kem chống nắng cũng rất cần thiết, bao gồm:

• Sử dụng kem chống nắng phổ rộng chất lượng cao có khả năng ngăn chặn tia UVA và UVB
• Sử dụng kem chống nắng SPF 30 trở lên mỗi ngày và SPF 50+ vào những ngày nắng hoặc khi dành nhiều thời gian ở ngoài trời.

Thoa một lượng bằng đồng xu lên mặt và hai thìa lên cơ thể, bao gồm đỉnh tai, mu bàn tay và cổ. Thoa lại mỗi hai giờ.