Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguyên nhân gây ung thư da

Ung thư da là loại ung thư phổ biến nhất ở Hoa Kỳ. Nhưng nó cũng là một trong những bệnh ung thư có khả năng chữa khỏi cao nhất khi được phát hiện sớm.

Khối u ác tính là một dạng ung thư da hiếm gặp, hình thành trong các tế bào hắc tố. Đây là những tế bào tạo ra sắc tố của bạn, được gọi là melanin.

Nhưng phần lớn các bệnh ung thư da là ung thư không phải hắc tố, nghĩa là chúng không liên quan đến tế bào hắc tố. Hai loại phổ biến nhất trong số này là ung thư da tế bào đáy và tế bào vảy. Bệnh hầu như luôn có thể được chữa khỏi nếu được phát hiện sớm.

Nguyên nhân của ung thư da là gì?

Ung thư da phát triển khi một trong ba loại tế bào tạo nên làn da của bạn sinh sản bất thường. Khi chúng phát triển và phân chia không ngừng, chúng có thể di căn. Những tế bào này lây lan sang những nơi khác trong cơ thể thông qua hệ thống bạch huyết.

Hầu hết các bệnh ung thư da là do tiếp xúc với tia cực tím (UV). Khi bạn không bảo vệ làn da của mình, tia UV từ ánh nắng mặt trời hoặc giường tắm nắng có thể làm hỏng DNA của da. Khi DNA bị thay đổi, nó không thể kiểm soát sự phát triển của tế bào da một cách thích hợp, dẫn đến ung thư. Ngoài ra, có một số yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh ung thư da.

Đọc thêm tại bài viết: Sự thật về ung thư da

Ai có nguy cơ bị ung thư da cao nhất?

Ung thư da không hắc tố và ung thư hắc tố có nhiều nguyên nhân chung. Một số nguyên nhân có thể kiểm soát, một số khác thì không.

  • Tổn thương da do ánh nắng mặt trời: Nếu bạn có tiền sử bị cháy nắng hoặc dành nhiều thời gian dưới ánh nắng mặt trời, tỷ lệ mắc cả ung thư da hắc tố và ung thư da không hắc tố sẽ tăng lên.
  • Da, mắt và tóc sáng màu: Da bạn càng có ít sắc tố thì khả năng bảo vệ tế bào của da trước các tia UV nguy hiểm càng ít. Nhưng ung thư da có thể ảnh hưởng đến bất cứ ai. Khi người da màu mắc bệnh, bệnh có xu hướng được chẩn đoán ở giai đoạn sau, khi đó khó điều trị hơn. Ung thư tế bào vảy là loại ung thư da phổ biến nhất ở người da đen.
  • Vị trí sinh sống: Nếu bạn sống ở nơi có khí hậu ấm áp hoặc ở vùng núi cao, bạn sẽ tiếp xúc với lượng bức xạ UV cao hơn từ mặt trời, điều này có thể làm tăng tỷ lệ mắc khối u ác tính.
  • Tuổi: Năm tháng trôi qua, bạn càng phải đối mặt với nhiều tia UV có hại hơn. Hầu hết các khối u ác tính dường như xuất hiện ở người lớn từ 50 tuổi trở lên.
  • Tiền sử ung thư da: Tiền sử gia đình và cá nhân là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng đối với ung thư da. Nếu bạn hoặc người thân trong gia đình đã từng được chẩn đoán mắc ung thư da, đặc biệt là ung thư da hắc tố, nguy cơ bạn mắc bệnh này trong tương lai sẽ cao hơn đáng kể. Điều này có thể được giải thích bởi các yếu tố di truyền và gen đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự phát triển và phân chia của tế bào da.
  • Giới tính: Đàn ông có nhiều khả năng bị ung thư da không hắc tố hơn phụ nữ. Tuy nhiên, phụ nữ dưới 50 tuổi có nhiều khả năng phát triển khối u ác tính hơn nam giới ở độ tuổi của họ.
  • Phơi nhiễm độc tố: Môi trường làm việc bị phơi nhiễm với các hóa chất như asen và tiếp xúc với bức xạ có thể làm hỏng tế bào da và tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư da.
  • Có nốt ruồi: Bạn càng có nhiều nốt ruồi thì khả năng phát triển khối u ác tính càng cao.
  • Hệ thống miễn dịch yếu: Nếu hệ thống miễn dịch của bạn bị tổn hại, cơ thể bạn không thể chống lại bệnh ung thư.
  • Tiếp xúc với bức xạ: Nếu bạn đã xạ trị các tình trạng da như chàm hoặc mụn trứng cá, bạn có thể có nguy cơ mắc ung thư da cao hơn, đặc biệt là ung thư biểu mô tế bào đáy.

Đọc thêm tại bài viết: Vitamin A có giúp giảm nguy cơ ung thư da?

Ung thư da có thể phòng tránh không?

Mặc dù không thể ngăn ngừa hoàn toàn nguy cơ mắc ung thư da, nhưng chúng ta có thể thực hiện nhiều biện pháp để giảm thiểu đáng kể khả năng phát triển bệnh này. Biện pháp quan trọng nhất là bảo vệ làn da khỏi tác hại của tia UV bằng cách sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF cao và phổ rộng, mặc quần áo che phủ khi ra ngoài trời, đội mũ rộng vành và tránh ra nắng trong những giờ gay gắt nhất của ngày.

Ngoài ra, một số loại thuốc nhất định có thể làm da trở nên nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời, vì vậy cần tránh tiếp xúc với ánh nắng khi đang sử dụng những loại thuốc đó. Đồng thời, việc sử dụng giường tắm nắng nên được tránh hoàn toàn vì nguy cơ gây tổn thương da và ung thư da rất cao.

Mặc dù có thể thực hiện các biện pháp phòng ngừa, nhưng không ai có thể đảm bảo 100% sẽ không mắc ung thư da. Do đó, việc tự kiểm tra da thường xuyên và đi khám sức khỏe định kỳ với bác sĩ da liễu là rất quan trọng. Phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trên da có thể giúp điều trị bệnh hiệu quả hơn và tăng khả năng chữa khỏi hoàn toàn.

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Bình luận
Tin mới
  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

Xem thêm