Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tại sao phân lại có màu đen?

Nếu bạn nhận thấy phân của mình có màu đen như nhựa đường, điều đó có thể liên quan đến một vấn đề nghiêm trọng hơn như chảy máu trong đường tiêu hóa. Nhưng nó cũng có thể là do một số thứ bạn đã ăn. Dưới đây là một số lý do khiến phân của bạn có thể có màu sẫm hơn và khi nào cần trao đổi với bác sĩ.

Nguyên nhân gây ra tình trạng đi ngoài phân đen?

Thực phẩm có màu sẫm

Nếu bạn nhận thấy phân của mình chuyển từ màu nâu thông thường sang màu đen hơn, thì đó có thể là do các loại thực phẩm bạn đã ăn. Điều này đặc biệt đúng nếu bạn không nhận thấy bất kỳ triệu chứng tiêu hóa nào khác. Một số loại thực phẩm có thể khiến phân của bạn chuyển sang màu đen:

  • cam thảo đen
  • quả việt quất
  • bánh quy sô cô la đen
  • sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung sắt

Bổ sung vi chất dinh dưỡng là điều rất quan trọng để giúp bạn nâng cao sức khỏe. Tuy nhiên, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung bất cứ loại vitamin hay khoáng chất nào để đảm bảo hiệu quả sử dụng. Đăng ký khám ngay với chuyên gia vi chất đầu ngành tại Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để được tư vấn chi tiết nhất.

 

Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Nhiều người sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung sắt để điều trị bệnh thiếu máu - một tình trạng trong đó máu có số lượng tế bào hồng cầu thấp hơn bình thường, gây ra cảm giác mệt mỏi và suy nhược. Thực phẩm chức năng bổ sung sắt có thể có một số tác dụng phụ, bao gồm:

  • buồn nôn
  • táo bón
  • phân đen

Nếu bạn dùng chất thực phẩm chức năng bổ sung sắt và gặp vấn đề với các tác dụng phụ, hãy nói chuyện với bác sĩ điều trị. Có một số loại thực phẩm chức năng bổ sung sắt khác nhau và một số loại có thể dễ gây đau bụng hơn những loại khác.

Thuốc có chứa bismuth

Các loại thuốc có chứa bismuth subsalicylate như Pepto Bismol có thể khiến phân của bạn có màu đen. Ăn quá nhiều bismuth subsalicylate trong một thời gian dài cũng có thể khiến lưỡi và răng của bạn có màu đen.

Vết loét

Loét là những vết loét hở trên niêm mạc của đường tiêu hóa. Mặc dù không phải lúc nào chúng cũng gây đau đớn nhưng chúng có thể gây ra:

  • cảm giác nóng trong dạ dày
  • khó tiêu
  • ợ nóng
  • cảm giác chung là không khỏe

Khi các vết loét bắt đầu chảy máu, chúng có thể tạo ra các triệu chứng nghiêm trọng hơn, bao gồm phân đen, “dính” (có màu sẫm hơn do máu trộn với dịch tiêu hóa). Vì đây là một triệu chứng nghiêm trọng hơn, bạn nên nói chuyện với bác sĩ càng sớm càng tốt nếu những biểu hiện phân sẫm màu này kèm theo bất kỳ biểu hiện nào ở trên.

Xuất huyết đường tiêu hóa

Ngoài loét, có một số tình trạng khác có thể gây chảy máu ở đường tiêu hóa trên, do đó có thể dẫn đến phân có màu đen. Phân đen cũng có thể là lý do gây ra bởi các vấn đề xuất huyết đường tiêu hóa được gọi là melena. Những vấn đề tiêu hóa liên quan đến melena bao gồm:

  • viêm dạ dày
  • viêm thực quản
  • Hội chứng Mallory-Weiss
  • ung thư thực quản hoặc dạ dày

Nhiều tình trạng nghiêm trọng và có thể bao gồm một loạt các triệu chứng tiêu hóa khác. Nếu phân của bạn có màu đen và tình trạng này trong một vài ngày, và kèm theo đau bụng và nôn mửa, bạn nên đi khám ngay lập tức.

Giãn tĩnh mạch thực quản

Thực quản là một ống dẫn thức ăn và chất lỏng đến dạ dày. Khi các tĩnh mạch bên trong thực quản bị sưng  -  thường liên quan đến xơ gan hoặc các bệnh gan tiến triển khác - chúng có thể bị vỡ và gây ra cả phân màu đỏ, có máu hoặc phân đen. Điều quan trọng là hãy gọi bác sĩ của bạn ngay lập tức nếu bạn đã biết rằng bạn đang sống chung với bệnh gan và bắt đầu thấy phân đen kèm theo:

  • Đau quặn bụng
  • khó chịu ở dạ dày
  • giảm cân nhanh chóng
  • vàng da

Nguyên nhân của phân đen được chẩn đoán như thế nào?

Nếu các triệu chứng của bạn không đủ nghiêm trọng để yêu cầu đến bệnh viện, bác sĩ có thể sẽ hỏi về tiền sử bệnh của bạn và thực hiện khám sức khỏe để cố gắng xác định nguyên nhân gây ra màu phân bất thường của bạn. Bác sĩ có thể sẽ yêu cầu xét nghiệm máu và lấy mẫu phân, và cũng có thể đề nghị chụp X-quang để xem bên trong đường tiêu hóa của bạn. Bác sĩ cũng có thể lên lịch nội soi dạ dày hoặc nội soi đại tràng để đánh giá tình trạng đường ruột của bạn.

Các lựa chọn điều trị cho tình trạng đi ngoài phân đen là gì?

Điều trị tình trạng đi ngoài phân đen khác nhau tùy theo nguyên nhân. Nếu bạn nhận thấy rằng bạn đã ăn nhiều quả việt quất và các loại thực phẩm sẫm màu khác, hãy hạn chế ăn trong vài ngày và xem liệu có tạo ra sự khác biệt hay không.

Tương tự đối với thuốc bổ sung sắt và thuốc có chứa bismuth subsalicylate: Nếu bạn nghĩ rằng phân đen của bạn có thể liên quan đến việc uống một trong hai loại thuốc này, hãy nói chuyện với bác sĩ về các lựa chọn thay thế an toàn.

Loét có thể do các nguyên nhân khác nhau, nhưng các dạng nhẹ hơn thường được điều trị bằng cách:

  • Thuốc ức chế bơm proton (PPI), làm giảm lượng axit trong dạ dày của bạn để vết loét có thể lành lại
  • Thuốc đối kháng thụ thể H2, cũng làm giảm lượng axit trong dạ dày
  • thuốc kháng axit không kê đơn
  • giảm sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID)

Phẫu thuật cũng là một lựa chọn cho những trường hợp loét chảy máu nghiêm trọng hơn. Nếu nguyên nhân là do một tình trạng gây chảy máu đường tiêu hóa trên, thì cách điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng đó

Phân đen có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ việc ăn quá nhiều cam thảo đen đến xuất huyết đường tiêu hóa. Chìa khóa để xác định mức độ nghiêm trọng của tình trạng của bạn là các triệu chứng khác hiện có. Nếu bạn cảm thấy buồn nôn, đau bụng, chóng mặt hoặc đau bụng kèm theo phân đen, hãy nhanh chóng liên hệ với bác sĩ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Xuất huyết tiêu hóa do loét dạ dày: nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

PGS. Ts. Nguyễn Xuân Ninh- Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

  • 31/03/2026

    12 loại thuốc bạn tuyệt đối không nên dùng cùng cà phê

    Cà phê chứa caffeine, có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ và chuyển hóa một số loại thuốc. Nếu bạn đang dùng thuốc theo toa, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tránh cà phê và các loại đồ uống chứa caffeine, hoặc nên uống cà phê cách xa giờ uống thuốc.

Xem thêm