Những dấu hiệu tổn thương tinh thần cần chú ý ở trẻ em, thanh thiếu niên trong đại dịch
Sau gần 2 năm diễn ra đại dịch COVID-19, những dấu hiệu của tổn thương tinh thần ở trẻ em và thanh thiếu niên cần được chú ý, phát hiện.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng một nửa các rối loạn sức khoẻ tâm thần (bao gồm trầm cảm, lo âu, rối loạn căng thẳng sau sang chấn và những rối loạn khác) bắt đầu ở tuổi 14. Nhận biết và điều trị sớm các tác động tiềm ẩn của đại dịch COVID-19 giúp bảo vệ sức khoẻ tâm thần, sự phát triển, học tập, và hơn cả là hạnh phúc hiện tại và tương lai của trẻ em.
Cha mẹ cần chú ý các phản ứng của trẻ khi đối diện với sang chấn do đại dịch. Cụ thể như sau:
Dấu hiệu sang chấn tâm lý ở trẻ từ 0 – 3 tuổi
- Nhận thức được sự lo lắng của cha mẹ.
- Sợ hãi, lo lắng, buồn bã trước những nỗi sợ hãi, lo lắng, buồn bã của cha mẹ.
- Giảm hoặc mất các kỹ năng đã học được trước đó. Ví dụ: dùng thìa, đi vệ sinh,…
- Quấy khóc, bám bố mẹ.
- Rối loạn giấc ngủ: không chịu đi ngủ, khó ngủ,…
- Dấu hiệu dễ bị bỏ qua: Chỉ chịu bú mẹ khi ngủ (ở trẻ dưới 6 tháng); đòi bú mẹ tăng lên (ở trẻ trên 6 tháng).
Trẻ dễ bị rối loạn tâm thần do sang chấn tâm lý, stress trong mùa dịch.
Trẻ mẫu giáo (3 - 5 tuổi)
- Mối quan tâm chính là sự xa cách và sự an toàn của các thành viên trong gia đình.
- Gia tăng nỗi sợ hãi chung chung và nỗi sợ hãi về sự xa cách, vi trùng,…
- Giảm khả năng kiểm soát cảm xúc và hành vi. Ví dụ: Cáu kỉnh tăng, khóc lóc, đeo bám, muốn bố mẹ ôm khi ngủ, đái dầm (khi bình thường trẻ đã kiểm soát được), … Hoặc các triệu chứng khác mà không thể giải thích về mặt y tế: Đau đầu, đau bụng.
- Sợ hãi về hình ảnh truyền hình: đồ bảo hộ, khẩu trang,…
- Chơi các trò chơi giả định về bệnh tật và cái chết.
- Tin rằng trẻ hoặc các hành vi sai trái (có thật hoặc trong tưởng tượng) của trẻ là nguyên nhân gây ra bệnh tật, dẫn đến cảm giác tội lỗi. Ví dụ: "Nếu mình ngoan thì bố đã không bị ốm".
Trẻ em trong độ tuổi đi học (6 - 12 tuổi)
Trẻ trong độ tuổi đi học dễ bị sang chấn tâm lý, stress do tác động của dịch COVID-19.
- Đặt nhiều câu hỏi
- Sợ hãi về hình ảnh truyền hình: đồ bảo hộ, khẩu trang,… Lo lắng về sự an toàn.
- Cáu kỉnh hơn bình thường, đôi khi thích ở một mình.
- Lo lắng, sợ hãi không rõ nguyên nhân.
- Đau bụng, đau đầu, kém ăn mà không giải thích được nguyên nhân.
- Kết quả học tập giảm sút, có những hành vi gây rối.
Thanh thiếu niên (13 - 17 tuổi)
- Lo lắng. Ví dụ: Liệu mình có bị sao không? Bố mẹ sẽ thế nào? Có được gặp lại bạn bè không?...
- Các triệu chứng của trầm cảm, như mất hy vọng và định hướng vào tương lai: "Mọi chuyện sẽ càng tồi tệ hơn".
- Giảm sự hài lòng trong cuộc sống.
- Rối loạn giấc ngủ, giảm hoạt động thể chất.
- Tăng hành vi chống đối: không đeo khẩu trang, không giữ khoảng cách, uống rượu hoặc chất kích thích khác,…
- Khó khăn trong học tập.
- Bày tỏ sự không tin tưởng vào các tổ chức xã hội.
- Mong muốn thảo luận về các vấn đề và chính sách trong đại dịch.
Nhóm trẻ dễ bị tổn thương
Trẻ em có nhu cầu đặc biệt: rối loạn phổ tự kỷ, chậm phát triển
- Biểu hiện tụt lùi kỹ năng, quên những thứ đã được học.
- Rối loạn giấc ngủ
- Rối loạn ăn uống
- Rối loạn hành vi: cáu kỉnh, hung hăng hoặc thu mình với xã hội.
Trẻ em mắc bệnh tâm thần từ trước: trầm cảm, rối loạn lo âu,…
- Choáng ngợp vì tin tức về dịch bệnh và cái chết xung quanh mình.
- Các triệu chứng của trầm cảm, lo âu trở nên tồi tệ hơn: Rối loạn giấc ngủ, hành vi, mất niềm tin, thu mình,…
- Gia tăng nguy cơ tự tử: đặc biệt nguy hiểm.
Trẻ em là F0, F1 trong khu cách ly
- Các triệu chứng giống nhóm trẻ bình thường theo lứa tuổi, nhưng nặng nề hơn. Một nghiên cứu cho thấy điểm số căng thẳng trung bình sau sang chấn ở trẻ em bị cách ly tăng gấp 4 lần so với trẻ em không bị cách ly. Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng 30% trẻ em bị cách ly đáp ứng các tiêu chí của Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD).
- Tách biệt khỏi cha mẹ, kỳ thị, sợ hãi về một căn bệnh không rõ nguồn gốc, và cách ly với xã hội đều có thể có tác động tâm lý tiêu cực đến trẻ em. Các nghiên cứu cho thấy tác động tâm lý tiêu cực từ việc cách ly có thể được phát hiện ngay cả sau nhiều tháng và nhiều năm.
- Trẻ có khả năng xuất hiện các rối loạn tâm thần như: Lo lắng, căng thẳng cấp tính, rối loạn điều chỉnh.
Trẻ em ở trong khu cách ly gặp các rối loạn tâm lý nặng nề hơn.
(Hình ảnh: Nguồn NBC News)
Lời khuyên của thầy thuốc
Giữ liên lạc với bác sĩ Nhi khoa quan trọng hơn bao giờ hết trong đại dịch này. Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về con bạn, hãy hỏi bác sĩ về việc kiểm tra sức khoẻ xã hội và tình cảm của con bạn. Điều này đặc biệt quan trọng với nhóm trẻ em dễ tổn thương.
Tham khảo thêm thông tin bài viết: Nguyên nhân gây stress ở trẻ.
-
Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?
Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.
-
Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?
Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?
-
Đau đầu do hạ đường huyết
Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.
-
7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong
Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.
-
Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông
Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!
-
Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học
Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.
-
5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh
Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.
-
Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?
Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.
