Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về việc sử dụng enzyme tiêu hóa

Các enzyme tiêu hóa tự nhiên trong cơ thể là một phần quan trọng của hệ tiêu hóa. Nếu thiếu hoặc không có các enzyme tiêu hóa, cơ thể sẽ không thể tiêu hóa và hấp thu hoàn toàn các chất dinh dưỡng trong thực phẩm.

Thiếu enzyme tiêu hóa có thể dẫn đến nhiều triệu chứng về tiêu hóa và có thể khiến bạn bị suy dinh dưỡng, kể cả khi bạn có chế độ dinh dưỡng đầy đủ.

Enzyme tiêu hóa là gì?

Cơ thể tạo ra các enzyme (hay còn gọi là các men) tại hệ tiêu hóa, ví dụ như tại miệng, dạ dày và ruột non. Nơi tạo ra nhiều enzyme tiêu hóa nhất chính là tụy. Enzyme tiêu hóa sẽ giúp cơ thể phân hủy carbohydrate, chất béo và protein từ thực phẩm thành những đơn vị nhỏ nhất có thể hấp thu, giúp duy trì sức khỏe tối ưu. Khi không có những enzyme này, các chất dinh dưỡng trong thực phẩm sẽ bị đào thải ra ngoài theo phân. Một số tình trạng sức khỏe có thể sẽ ảnh hưởng đến sự sản xuất enzyme tiêu hóa.

Các enzyme tiêu hóa hoạt động như thế nào?

Khi tụy không tiết ra đủ các enzyme tiêu hóa một cách tự nhiên, sẽ ảnh hưởng đến việc phân giải và hấp thu protein, bột đường từ thức ăn. Từ đó có thể dẫn đến thiếu dinh dưỡng và các triệu chứng như chướng bụng, đau bụng, đầy hơi và tiêu chảy.

Thay thế enzyme tiêu hóa tự nhiên bằng các thực phẩm bổ sung có thể giúp cơ thể phân hủy carbohydrate, chất béo và protein từ thức ăn, giúp ruột non hấp thu các chất dinh dưỡng vào máu. Từ đó, việc thay thế các enzyme tiêu hóa có thể dự phòng tình trạng kém hấp thu và một số bệnh rối loạn tiêu hóa. Các enzyme thay thế có hoạt tính tương tự với các enzyme tự nhiên do tụy sản xuất, do đó các enzyme này nên được uống ngay trước bữa ăn để phát huy tác dụng trước khi thức ăn tới dạ dày và ruột non.

Trong một số trường hợp, bạn sẽ phải chia nhỏ liều thuốc. Ví dụ nếu bạn ăn một bữa ăn lớn trong thời gian dài hơn bữa ăn thông thường hoặc nếu bạn là người ăn chậm, có thể bác sĩ sẽ yêu cầu bạn uống một nửa liều vào trước bữa ăn và nửa liều còn lại trong bữa ăn. Nếu bạn sử dụng enzyme tiêu hóa không cùng với bữa ăn, thì chúng gần như sẽ không có tác dụng gì.

Các loại enzyme tiêu hóa

Có 3 loại enzyme tiêu hóa chính:

  • Amylase: enzyme giúp phân hủy carbohydrate hoặc tinh bột thành các phân tử đường. Thiếu amylase có thể dẫn đến bệnh tiêu chảy.
  • Lipase: phối hợp cùng với dịch mật để phân hủy chất béo. Nếu cơ thể không sản xuất đủ lipase, bạn sẽ thiếu các vitamin tan trong dầu như A, D, E, K.
  • Protease: đây là enzyme giúp phân hủy protein thành các acid amin. Enzyme này cũng giúp các vi khuẩn, nấm và vi sinh vật không xâm nhập vào ruột non. Thiếu protease có thể dẫn đến dị ứng hoặc ngộ độc ở ruột non.

Sử dụng enzyme tiêu hóa dưới dạng thuốc/thực phẩm chức năng có thể có nhiều dạng khác nhau, với nhiều thành phần và liều lượng. Nhiều sản phẩm enzyme có chứa pancrelipase, là hỗn hợp từ 3 enzyme ở trên nhưng sẽ được bọc lại để acid dạ dày không tiêu hóa được thuốc cho đến khi thuốc tới được ruột non.

Liều sử dụng cũng sẽ khác nhau tùy thuộc vào cân nặng và thói quen ăn uống của từng người. Thông thường, nên bắt đầu từ liều thấp nhất và điều chỉnh dần nếu cần.

Các nguồn cung cấp enzyme tiêu hóa tự nhiên

Một số thực phẩm cũng có chứa các enzyme tiêu hóa, ví dụ như:

  • Trái bơ
  • Chuối
  • Gừng
  • Mật ong
  • Kiwi
  • Xoài
  • Đu đủ
  • Dứa

Bổ sung những thực phẩm này trong chế độ ăn cũng có thể giúp hỗ trợ tiêu hóa.

 

Ai cần sử dụng enzyme tiêu hóa?

Bạn sẽ cần phải sử dụng enzyme tiêu hóa nếu bạn bị suy tụy ngoại tiết. Một số tình trạng sức khỏe khác cũng có thể khiến bạn thiếu enzyme tiêu hóa, bao gồm:

  • Viêm tụy cấp
  • U nang tụy hoặc khối u lành tính
  • Tắc hoặc hẹp ống tụy, ống mật
  • Ung thư tụy
  • Phẫu thuật vùng tụy
  • Bệnh xơ nang
  • Tiểu đường

Nếu bạn bị suy tụy ngoại tiết, quá trình tiêu hóa có thể sẽ chậm và khó chịu, từ đó dẫn đến thiếu dinh dưỡng. Triệu chứng suy tụy ngoại tiết bao gồm:

  • Chướng bụng
  • Đầy hơi
  • Đau quặn bụng sau mỗi bữa ăn
  • Tiêu chảy
  • Phân nổi, nhiều mỡ vàng
  • Phân có mùi khó chịu
  • Sụt cân kể cả khi bạn ăn uống rất tốt

Kể cả khi bạn không bị suy tụy ngoại tiết, bạn vẫn có thể gặp khó khăn trong việc tiêu hóa một số loại thức ăn. Không dung nạp lactose là một ví dụ. Bổ sung men lactase không cần kê đơn có thể giúp bạn tiêu hóa được các thực phẩm có chứa lactose. Nếu bạn gặp khó khăn trong việc tiêu hóa các loại đậu, bạn có thể sẽ phải sử dụng thực phẩm bổ sung alpha-galactosidase.

Phản ứng phụ

Phản ứng phụ phổ biến nhất của việc sử dụng enzyme tiêu hóa và táo bón. Các phản ứng phụ ít gặp hơn bao gồm:

  • Buồn nôn
  • Đau bụng bất thường
  • Tiêu chảy

Nếu bạn xuất hiện triệu chứng dị ứng, bạn cần liên lạc với bác sĩ ngay lập tức. Môi trường của hệ tiêu hóa cần có một sự cân bằng rất tinh tế. Sử dụng enzyme tiêu hóa dạng uống bổ sung có thể sẽ không có hiệu qua tốt nếu môi trường ở bên trong ruột non quá acid do thiếu bicarbonate. Một vấn đề khác khiến việc sử dụng enzyme không hiệu quả là không sử dụng đúng liều hoặc tỷ lệ các enzyme không phù hợp. Một số loại thuốc có thể gây cản trở enzyme ở hệ tiêu hóa, do vậy, việc trao đổi với bác sĩ về các loại thuốc bạn đang sử dụng là vô cùng quan trọng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nguyên nhân của suy tụy ngoại tiết 

Ths. Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline)
Bình luận
Tin mới
  • 27/01/2023

    Châm cứu có an toàn khi mang thai không?

    Đây là những gì bạn cần biết về châm cứu cũng như những lợi ích, rủi ro và nghiên cứu đằng sau việc sử dụng liệu pháp châm cứu trong thai kỳ.

  • 27/01/2023

    Trẻ có cân nặng sơ sinh cao có nguy cơ mắc bệnh gì?

    Không phải cứ sinh con to là tốt. Tại sao lại như vậy? Cùng tìm hiểu nguyên nhân trong bài viết dưới đây của Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam:

  • 26/01/2023

    Lợi ích không ngờ của phương pháp đi bộ lùi

    Bài viết này giúp bạn biết được những lợi ích của việc đi lùi trên máy chạy bộ trong vật lý trị liệu cũng như hướng dẫn cho bạn cách đi lùi trên máy chạy bộ một cách an toàn.

  • 26/01/2023

    Tại sao bạn hay bị cảm cúm vào mùa lạnh?

    Mùa cảm lạnh và cúm đang bắt đầu ập đến, và chúng ta dường như không thể thoát khỏi những cơn ho và hắt hơi. Nhưng tại sao chúng ta dễ bị cảm cúm và nhiễm trùng hơn trong những tháng lạnh? Hầu hết chúng ta đều bị cảm lạnh ít nhất hai lần mỗi năm, tại sao lại vậy?

  • 25/01/2023

    Cánh mày râu dừng ngay uống nước ngọt nếu không muốn bị hói

    Ngoài cà phê, bia rượu thì các loại nước ngọt, nước trái cây, nước có gas... cũng là sở thích của rất nhiều chàng trai. Tuy nhiên ngoài các nguy cơ sức khỏe như tiểu đường, tim mạch,... thì nước ngọt còn có thể khiến chúng ta rụng tóc. Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây:

  • 25/01/2023

    Chuyện ấy an toàn trong dịp Tết như thế nào?

    Khi các bữa tiệc, giao lưu và gặp gỡ diễn ra thường xuyên hơn rất nhiều và những tình huống đó đôi khi có thể dẫn đến phát sinh quan hệ tình dục. Đảm bảo tình dục an toàn là một phần trong đời sống tình dục của bạn nhất là trong dịp Tết, giúp cho bản thân bạn và những người xung quanh khỏe mạnh.

  • 24/01/2023

    Bí quyết giúp người tăng huyết áp ngủ ngon

    Ngủ không đủ giấc làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp, tăng cân và đái tháo đường. Cùng tìm hiểu mối quan hệ giữa tăng huyết áp và giấc ngủ trong bài viết dưới đây:

  • 24/01/2023

    Làm gì khi ngày Tết bị dị ứng phấn hoa?

    Hoa là một trong những món quà tinh thần không thể thiếu trong những ngày Tết. Nếu bạn vẫn muốn ngôi nhà ngập tràn sắc xuân nhưng lại bị dị ứng phấn hoa, thì đừng bỏ qua bài viết dưới đây nhé!

Xem thêm