Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về suy tuyến tụy ngoại tiết

Suy tuyến tụy ngoại tiết xảy ra khi tuyến tụy không sản xuất đủ các enzym hỗ trợ tiêu hóa. Tình trạng này có thể dẫn đến việc kém hấp thu chất dinh dưỡng, giảm cân và thiếu hụt vitamin. Hai trong số những nguyên nhân chính gây ra suy tụy ngoại tiết là xơ nang và viêm tụy mãn tính.

Suy tuyến tụy ngoại tiết là gì?

Suy tuyến tụy ngoại tiết là một rối loạn tiêu hóa liên quan đến tuyến tụy và các enzyme do tuyến tụy sản xuất. Enzyme là các chất hóa học được giải phóng để tạo ra phản ứng hóa học cụ thể, và tuyến tụy tiết ra nhiều loại enzyme khác nhau phục vụ các mục đích khác nhau. Tiêu hóa thức ăn là một quá trình phức tạp, bắt đầu từ trong miệng với việc nhai và tiết ra nước bọt. Một khi một người nuốt thức ăn, axit trong dạ dày sẽ phá vỡ nó. Sau khoảng 15 phút, thức ăn đã được phân hủy sẽ di chuyển xuống ruột non. Tại đây, tuyến tụy cung cấp các enzym cần thiết để chuyển hóa thức ăn thành các phân tử nhỏ hơn. Các phân tử này sau đó được hấp thụ vào máu và được đưa đi nuôi dưỡng cơ thể. Tuyến tụy, cùng với tuyến nước bọt và tuyến mồ hôi, là một trong những tuyến ngoại tiết chính. Các tuyến ngoại tiết giải phóng các chất vào cơ quan khác hoặc bề mặt của cơ thể thông qua một lỗ được gọi là ống dẫn.

Các tuyến nội tiết, chẳng hạn như tuyến giáp và tuyến yên, khác nhau ở chỗ chúng giải phóng hormone trực tiếp vào máu. Tuyến tụy đóng vai trò như cả hai. Tuyến tụy hoạt động chính xác cho phép tiêu hóa và hấp thụ các chất dinh dưỡng quan trọng một cách hiệu quả.

Trong bệnh suy tuyến tụy ngoại tiết, tuyến tụy không sản xuất đủ các enzyme cần thiết để tiêu hóa thức ăn. Nếu không có sự phân hủy này, bạn không thể hấp thụ các chất dinh dưỡng và vitamin cần thiết. Điều này dẫn đến tiêu chảy, thiếu vitamin và giảm cân.

Nếu không điều trị bệnh đúng cách, tình trạng này có thể dẫn đến chậm phát triển hoặc hạn chế phát triển ở trẻ sơ sinh và trẻ em, các vấn đề về xương, giảm tuổi thọ và tăng khả năng lây nhiễm với các bệnh nhiễm trùng.

Nguyên nhân suy tuyến tụy ngoại tiết

Có nhiều nguyên nhân gây ra bệnh suy tuyến tụy ngoại tiết. Bất kỳ tình trạng nào làm tổn thương tuyến tụy và ngừng hoặc ngăn chặn việc giải phóng các enzyme của tuyến tuỵ đều có thể dẫn đến bệnh này. Hai nguyên nhân phổ biến nhất là xơ nang và viêm tụy mãn tính.

  • Bệnh xơ nang, một rối loạn di truyền đe dọa tính mạng phát triển trong thời thơ ấu, tạo ra chất nhầy đặc và dính, ảnh hưởng đến cả phổi và hệ tiêu hóa. Chất nhầy tích tụ và bịt kín lỗ mở của tuyến tụy, ngăn cản sự giải phóng tự nhiên của các enzyme trong quá trình tiêu hóa.
  • Trong viêm tụy mãn tính, tuyến tụy bị viêm. Mô tụy bình thường bắt đầu trở thành mô sẹo. Sự tích tụ của mô sẹo này ngăn cản các enzym tiêu hóa ra khỏi ống dẫn.

Nghiên cứu đã xác nhận mối liên hệ giữa hút thuốc và sự phát triển của bệnh viêm tụy mãn tính.

Thay đổi lối sống để cải thiện bệnh

Ngoài việc dùng các loại men thay thế, những người bị suy tuyến tụy ngoại tiết cần dừng các thói quen có thể làm xấu đi cả sức khỏe của tuyến tụy và chất lượng cuộc sống nói chung.

Những thay đổi này bao gồm:

  • Tránh hút thuốc và từ bỏ nếu bạn đã hút
  • Ăn một chế độ ăn uống cân bằng, thường xuyên giảm chất béo
  • Giảm khẩu phần ăn nhưng tăng tần suất ăn
  • Không uống rượu
  • Uống bổ sung vitamin, chủ yếu là vitamin tan trong chất béo A, D, E và K, dưới sự hướng dẫn của chuyên gia y tế

Điều trị có thể giúp những người mắc bệnh này ăn và tiêu hóa thức ăn bình thường, cho phép họ hấp thụ chất dinh dưỡng và tận hưởng cuộc sống chất lượng hơn.

Làm thế nào để có một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, tốt cho các bệnh mạn tính? Liên hệ ngay với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để đăng ký Khám, tư vấn Dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành tại Việt Nam nhé! Đặt lịch khám nhanh và đơn giản tại Hotline: 0935183939 hoặc Fanpage Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM .

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chế độ ăn dành cho bệnh nhân ung thư tụy - Phần 2

Bình luận
Tin mới
  • 21/10/2026

    Chỉ số HbA1c ở mức nào là nguy hiểm?

    HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất, được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và theo dõi bệnh đái tháo đường.

  • 21/10/2026

    Vận động thông minh cho người bận rộn

    Dù bận rộn trong nhịp sống hiện đại, phụ nữ hoàn toàn không cần phải dành hàng giờ tại phòng gym để duy trì vóc dáng. Giải pháp vận động thông minh chú trọng vào chất lượng bài tập sẽ mang lại hiệu quả vượt trội cả về thể chất lẫn tinh thần.

  • 20/10/2026

    Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng

    Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.

  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

Xem thêm