Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

Có đến hàng triệu ca bệnh mắc bệnh Dengue xảy ra mỗi năm. Bệnh chủ yếu bùng phát ở các nước Đông Nam Á, châu Mỹ La Tinh và châu Phi. Tuy nhiên, cũng đã có những trường hợp bệnh phát tán ở các nước châu Âu và châu Mỹ.

Triệu chứng

Nhiều người khi mắc bệnh thường không có biểu hiện rõ rệt. Khi xuất hiện triệu chứng, chúng có thể bị nhầm lẫn với các bệnh khác chẳng hạn như cảm cúm, và thường chỉ bùng phát mạnh mẽ từ 4-10 ngày sau khi bị nhiễm virus.

Các triệu chứng của sốt xuất huyết:

  • Đau đầu
  • Đau cơ, xương hoặc khớp
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Đau sau mắt
  • Sưng hạch
  • Phát ban
Hướng dẫn nhận biết triệu chứng và điều trị bệnh sốt xuất huyết
Thông thường bệnh sẽ tự khỏi sau 1 tuần. Một số trường hợp nặng hơn thì có thể dẫn tới nguy hiểm tới tính mạng. Tình trạng này được gọi là sốt xuất huyết nặng, sốt xuất huyết Dengue hoặc hội chứng sốc Dengue.

Dengue nặng xảy ra khi các mạch máu bị tổn thương và rò rỉ. Số lượng tế bào hình thành cục máu đông (tiểu cầu) trong máu giảm. Điều này có thể dẫn đến sốc, chảy máu nội tạng, suy cơ quan và thậm chí tử vong.

Các dấu hiệu cảnh báo của sốt xuất huyết Dengue nặng – một tình trạng khẩn cấp đe dọa tính mạng – có thể phát triển nhanh chóng. Các dấu hiệu cảnh báo thường bắt đầu vào ngày đầu tiên hoặc thứ hai sau khi sốt giảm, và có thể bao gồm:

  • Đau bụng nghiêm trọng
  • Nôn liên tục
  • Chảy máu từ nướu hoặc mũi
  • Máu trong nước tiểu, phân hoặc chất nôn
  • Chảy máu dưới da, có thể trông giống như vết bầm
  • Khó thở hoặc thở nhanh
  • Mệt mỏi
  • Bồn chồn hoặc cáu kỉnh

Tham khảo thêm bài viết: Bệnh sốt xuất huyết: Mối đe dọa sức khỏe cộng đồng và cách phòng tránh hiệu quả

Nguyên nhân gây bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết Dengue do bất kỳ một trong bốn chủng virus Dengue (DENV-1, DENV-2, DENV-3, DENV-4) gây ra. Bạn không thể bị sốt xuất huyết Dengue từ việc ở gần người bị nhiễm bệnh. Thay vào đó, sốt xuất huyết Dengue lây lan qua vết đốt của muỗi.

Do bệnh không thể thực tiếp lây sang từ người với người  mà vẫn chủ yếu qua muỗi

  • Aedes aegypti: muỗi vằn vàng, phổ biến tại thành phố.
  • Aedes albopictus: muỗi hổ châu Á, thường gặp ở nông thôn, vùng cây cối rậm rạp.
Khi muỗi đốt người bị nhiễm virus Dengue, virus sẽ xâm nhập vào muỗi. Sau đó, khi muỗi nhiễm bệnh đốt người khác, virus sẽ xâm nhập vào máu của người đó và gây nhiễm trùng.
Người bị nhiễm một chủng sẽ miễn dịch lâu dài đối với chủng đó lâu dài. Nhưng không có nghĩ là được bảo vệ được trước những chủng còn lại. Việc nhiễm lại các chủng khác khiến nguy cơ bệnh nặng tăng cao hơn.

Các yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh

  • Sống hoặc di chuyển đến vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới – nơi muỗi Aedes phát triển mạnh như Đông Nam Á, Mỹ Latinh, Nam Á và châu Phi.
  • Từng mắc sốt xuất huyết trước đó: nhiễm lại chủng khác có thể gây bệnh nặng.

Biến chứng

Sốt xuất huyết Dengue nặng có thể gây chảy máu nội tạng và tổn thương cơ quan. Huyết áp có thể giảm xuống mức nguy hiểm, gây sốc. Trong một số trường hợp, sốt xuất huyết Dengue nặng có thể dẫn đến tử vong.

Phụ nữ bị sốt xuất huyết Dengue trong thai kỳ có thể lây virus cho em bé trong quá trình sinh nở. Ngoài ra, trẻ sơ sinh của phụ nữ bị sốt xuất huyết Dengue trong thai kỳ có nguy cơ cao hơn bị sinh non, nhẹ cân hoặc thai nhi gặp nguy hiểm.

Phòng ngừa

Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), vaccine chưa chắc là giải pháp chống bệnh sốt xuất huyết hiệu quả nhất. Phòng ngừa việc muỗi đốt và hạn chế sự sinh sôi nảy nở của muỗi mới là cách phòng chống bệnh hiệu quả nhất.

  • Hãy ở những nơi khô ráo, thoáng mát
  • Mặc quần áo kín đáo: Khi đến những khu vực có muỗi, hãy mặc áo sơ mi dài tay, quần dài, tất và giày.
  • Sử dụng thuốc diệt muỗi: Có thể được xịt lên quần áo, giày dép, đồ dùng cắm trại và lưới ngủ.
  • Giảm môi trường sống của muỗi: Muỗi mang virus sốt xuất huyết thường sống trong và xung quanh nhà.
  • Sinh sản ở những nơi tồn đọng nước và ẩm ướt như tầng hầm, gầm rường, góc tủ, nhà vệ sinh,... Bạn có thể giúp giảm số lượng muỗi bằng cách loại bỏ môi trường sống nơi chúng đẻ trứng. Ít nhất một lần một tuần, hãy đổ hết và vệ sinh các vật chứa nước đọng, chẳng hạn như chậu trồng cây, đĩa đựng thức ăn cho động vật và bình hoa. Đậy kín các vật chứa nước đọng giữa các lần vệ sinh

Tham khảo thêm bài viết: Người bị sốt xuất huyết ăn gì để tăng tiểu cầu?

Vaccine phòng sốt xuất huyết

Một số vaccine đã được phát triển và cấp phép ở một số quốc gia, dành cho người từ 6–60 tuổi, thường đã từng mắc sốt xuất huyết trước đó.

Vaccine không đạt hiệu quả 100% và cũng không phù hợp với tất cả mọi người. Do mỗi loại vaccine có phác đồ khác nhau (2 hoặc 3 liều), việc tiêm chủng cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ và cơ quan y tế địa phương.

Tham khảo thêm: Những điều cần biết về vaccine phòng sốt xuất huyết 

Bình luận
Tin mới
Xem thêm