Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

Có đến hàng triệu ca bệnh mắc bệnh Dengue xảy ra mỗi năm. Bệnh chủ yếu bùng phát ở các nước Đông Nam Á, châu Mỹ La Tinh và châu Phi. Tuy nhiên, cũng đã có những trường hợp bệnh phát tán ở các nước châu Âu và châu Mỹ.

Triệu chứng

Nhiều người khi mắc bệnh thường không có biểu hiện rõ rệt. Khi xuất hiện triệu chứng, chúng có thể bị nhầm lẫn với các bệnh khác chẳng hạn như cảm cúm, và thường chỉ bùng phát mạnh mẽ từ 4-10 ngày sau khi bị nhiễm virus.

Các triệu chứng của sốt xuất huyết:

  • Đau đầu
  • Đau cơ, xương hoặc khớp
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Đau sau mắt
  • Sưng hạch
  • Phát ban
Hướng dẫn nhận biết triệu chứng và điều trị bệnh sốt xuất huyết
Thông thường bệnh sẽ tự khỏi sau 1 tuần. Một số trường hợp nặng hơn thì có thể dẫn tới nguy hiểm tới tính mạng. Tình trạng này được gọi là sốt xuất huyết nặng, sốt xuất huyết Dengue hoặc hội chứng sốc Dengue.

Dengue nặng xảy ra khi các mạch máu bị tổn thương và rò rỉ. Số lượng tế bào hình thành cục máu đông (tiểu cầu) trong máu giảm. Điều này có thể dẫn đến sốc, chảy máu nội tạng, suy cơ quan và thậm chí tử vong.

Các dấu hiệu cảnh báo của sốt xuất huyết Dengue nặng – một tình trạng khẩn cấp đe dọa tính mạng – có thể phát triển nhanh chóng. Các dấu hiệu cảnh báo thường bắt đầu vào ngày đầu tiên hoặc thứ hai sau khi sốt giảm, và có thể bao gồm:

  • Đau bụng nghiêm trọng
  • Nôn liên tục
  • Chảy máu từ nướu hoặc mũi
  • Máu trong nước tiểu, phân hoặc chất nôn
  • Chảy máu dưới da, có thể trông giống như vết bầm
  • Khó thở hoặc thở nhanh
  • Mệt mỏi
  • Bồn chồn hoặc cáu kỉnh

Tham khảo thêm bài viết: Bệnh sốt xuất huyết: Mối đe dọa sức khỏe cộng đồng và cách phòng tránh hiệu quả

Nguyên nhân gây bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết Dengue do bất kỳ một trong bốn chủng virus Dengue (DENV-1, DENV-2, DENV-3, DENV-4) gây ra. Bạn không thể bị sốt xuất huyết Dengue từ việc ở gần người bị nhiễm bệnh. Thay vào đó, sốt xuất huyết Dengue lây lan qua vết đốt của muỗi.

Do bệnh không thể thực tiếp lây sang từ người với người  mà vẫn chủ yếu qua muỗi

  • Aedes aegypti: muỗi vằn vàng, phổ biến tại thành phố.
  • Aedes albopictus: muỗi hổ châu Á, thường gặp ở nông thôn, vùng cây cối rậm rạp.
Khi muỗi đốt người bị nhiễm virus Dengue, virus sẽ xâm nhập vào muỗi. Sau đó, khi muỗi nhiễm bệnh đốt người khác, virus sẽ xâm nhập vào máu của người đó và gây nhiễm trùng.
Người bị nhiễm một chủng sẽ miễn dịch lâu dài đối với chủng đó lâu dài. Nhưng không có nghĩ là được bảo vệ được trước những chủng còn lại. Việc nhiễm lại các chủng khác khiến nguy cơ bệnh nặng tăng cao hơn.

Các yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh

  • Sống hoặc di chuyển đến vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới – nơi muỗi Aedes phát triển mạnh như Đông Nam Á, Mỹ Latinh, Nam Á và châu Phi.
  • Từng mắc sốt xuất huyết trước đó: nhiễm lại chủng khác có thể gây bệnh nặng.

Biến chứng

Sốt xuất huyết Dengue nặng có thể gây chảy máu nội tạng và tổn thương cơ quan. Huyết áp có thể giảm xuống mức nguy hiểm, gây sốc. Trong một số trường hợp, sốt xuất huyết Dengue nặng có thể dẫn đến tử vong.

Phụ nữ bị sốt xuất huyết Dengue trong thai kỳ có thể lây virus cho em bé trong quá trình sinh nở. Ngoài ra, trẻ sơ sinh của phụ nữ bị sốt xuất huyết Dengue trong thai kỳ có nguy cơ cao hơn bị sinh non, nhẹ cân hoặc thai nhi gặp nguy hiểm.

Phòng ngừa

Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), vaccine chưa chắc là giải pháp chống bệnh sốt xuất huyết hiệu quả nhất. Phòng ngừa việc muỗi đốt và hạn chế sự sinh sôi nảy nở của muỗi mới là cách phòng chống bệnh hiệu quả nhất.

  • Hãy ở những nơi khô ráo, thoáng mát
  • Mặc quần áo kín đáo: Khi đến những khu vực có muỗi, hãy mặc áo sơ mi dài tay, quần dài, tất và giày.
  • Sử dụng thuốc diệt muỗi: Có thể được xịt lên quần áo, giày dép, đồ dùng cắm trại và lưới ngủ.
  • Giảm môi trường sống của muỗi: Muỗi mang virus sốt xuất huyết thường sống trong và xung quanh nhà.
  • Sinh sản ở những nơi tồn đọng nước và ẩm ướt như tầng hầm, gầm rường, góc tủ, nhà vệ sinh,... Bạn có thể giúp giảm số lượng muỗi bằng cách loại bỏ môi trường sống nơi chúng đẻ trứng. Ít nhất một lần một tuần, hãy đổ hết và vệ sinh các vật chứa nước đọng, chẳng hạn như chậu trồng cây, đĩa đựng thức ăn cho động vật và bình hoa. Đậy kín các vật chứa nước đọng giữa các lần vệ sinh

Tham khảo thêm bài viết: Người bị sốt xuất huyết ăn gì để tăng tiểu cầu?

Vaccine phòng sốt xuất huyết

Một số vaccine đã được phát triển và cấp phép ở một số quốc gia, dành cho người từ 6–60 tuổi, thường đã từng mắc sốt xuất huyết trước đó.

Vaccine không đạt hiệu quả 100% và cũng không phù hợp với tất cả mọi người. Do mỗi loại vaccine có phác đồ khác nhau (2 hoặc 3 liều), việc tiêm chủng cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ và cơ quan y tế địa phương.

Tham khảo thêm: Những điều cần biết về vaccine phòng sốt xuất huyết 

Bình luận
Tin mới
  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

  • 14/10/2026

    5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện

    Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.

  • 14/10/2026

    U dây thần kinh thính giác

    U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!

  • 13/10/2026

    Bí quyết phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh

    Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.

  • 13/10/2026

    Nguy cơ khi hiến tế bào gốc từ máu và tủy xương bạn cần biết

    Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!

Xem thêm