Bệnh sốt xuất huyết: Mối đe dọa sức khỏe cộng đồng và cách phòng tránh hiệu quả

Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Đặc biệt, trẻ em dưới 15 tuổi chiếm đến 90% số ca mắc bệnh, do đó các bậc phụ huynh cần hết sức lưu ý.

Nguyên nhân và cơ chế lây truyền bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra, virus này có 4 chủng huyết thanh khác nhau là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Muỗi vằn Aedes aegypti là trung gian truyền bệnh chính. Khi muỗi vằn mang virus Dengue đốt người bệnh, virus sẽ xâm nhập vào máu và gây bệnh.

Người bệnh có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần trong đời, mỗi lần do một chủng virus khác nhau gây ra. Điều này là do khi nhiễm một chủng virus, cơ thể chỉ tạo được miễn dịch với chủng đó mà thôi.

Muỗi vằn thường sinh sản ở những nơi có nước đọng, sạch, trong nhà và xung quanh nhà, ví dụ như chum, vại, lọ hoa, lốp xe cũ, khay nước tủ lạnh... Do đó, việc vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi muỗi sinh sản là vô cùng quan trọng để phòng bệnh SXH.

Triệu chứng và diễn biến bệnh sốt xuất huyết

Bệnh sốt xuất huyết thường trải qua 3 giai đoạn với các biểu hiện lâm sàng đa dạng:

Giai đoạn 1 (giai đoạn sốt):

• Bắt đầu đột ngột với sốt cao liên tục, có thể lên đến 39-40 độ C.
• Kèm theo các triệu chứng như nhức đầu, chán ăn, buồn nôn, đau cơ, đau khớp, nhức hai hố mắt, da sung huyết.
• Có thể xuất hiện các chấm xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu cam.
• Giai đoạn này thường kéo dài từ 2 đến 7 ngày.

Giai đoạn 2 (giai đoạn nguy hiểm):

• Sốt có thể giảm hoặc vẫn tiếp tục.
• Xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như thoát huyết tương (sưng mí mắt, gan to, đau), xuất huyết dưới da, chảy máu mũi, lợi, nôn ra máu, đi ngoài phân đen.
• Trẻ em có thể quấy khóc, ngủ li bì, bỏ bú, nôn nhiều.
• Người lớn có thể vật vã, lừ đừ, li bì, đau bụng.
• Một số trường hợp nặng có thể xuất hiện suy tạng: viêm gan, viêm não, viêm cơ tim, suy hô hấp.
• Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất, có thể dẫn đến sốc, xuất huyết nặng, thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Giai đoạn 3 (giai đoạn hồi phục):

• Người bệnh hết sốt, ăn ngon miệng hơn, huyết động ổn định, đi tiểu nhiều.
• Tiểu cầu dần tăng trở lại và các triệu chứng khác cũng thuyên giảm.
• Tuy nhiên, cần chú ý theo dõi để tránh truyền dịch quá mức gây phù phổi hoặc suy tim.

Đọc  thêm tại bài viết:   Cần lưu ý gì khi tiêm vaccine Qdenga phòng sốt xuất huyết?

Chẩn đoán và điều trị bệnh sốt xuất huyết

Để chẩn đoán sốt xuất huyết, ngoài việc dựa vào các triệu chứng lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm để tìm căn nguyên virus Dengue. Các xét nghiệm huyết thanh, PCR, phân lập virus từ máu trong giai đoạn sốt sẽ giúp chẩn đoán chính xác và phân biệt với các bệnh sốt do virus khác.

Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh sốt xuất huyết. Việc điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng, bao gồm:

• Hạ sốt bằng Paracetamol, liều dùng 10-15mg/kg cân nặng/lần, cách nhau 4-6 giờ. Uống nhiều nước, bù nước và điện giải bằng Oresol.
• Tuyệt đối không dùng Aspirin, Analgin, Ibuprofen để hạ sốt vì có thể gây xuất huyết, toan máu.
• Nghỉ ngơi tại giường, tránh căng thẳng.
• Ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu, đủ dinh dưỡng, chia nhỏ bữa ăn.
• Theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo: đau bụng, nôn, chảy máu, tiểu ít, lơ mơ, vật vã…
• Khi có dấu hiệu nặng, cần nhập viện ngay để được theo dõi và điều trị tích cực.

Phòng bệnh sốt xuất huyết

Phòng bệnh sốt xuất huyết là biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc phòng bệnh cần được thực hiện đồng bộ, kết hợp nhiều biện pháp khác nhau, bao gồm diệt muỗi, bọ gậy và phòng tránh muỗi đốt.

Diệt muỗi, bọ gậy:

• Loại bỏ nơi muỗi sinh sản: thường xuyên dọn dẹp nhà cửa, đậy kín các dụng cụ chứa nước, lật úp các vật dụng không sử dụng, dọn dẹp vệ sinh môi trường.
• Thả cá vào các bể nước, ao, hồ để diệt lăng quăng.
• Phun hóa chất diệt muỗi, bọ gậy theo định kỳ hoặc khi có dịch.
• Cọ rửa dụng cụ chứa nước hàng tuần để loại bỏ trứng muỗi.
• Bỏ muối hoặc dầu vào các khay nước, lọ hoa để ngăn muỗi đẻ trứng.
• Thu gom, tiêu hủy hoặc chôn lấp các vật dụng phế thải có thể chứa nước.
• Phát quang bụi rậm, cắt tỉa cây cối để hạn chế nơi muỗi trú ngụ.

Đọc thêm tại bài viết:   Những điều cần biết về vaccine phòng sốt xuất huyết

Phòng tránh muỗi đốt:

• Mặc quần áo dài tay, ngủ màn, kể cả ban ngày.
• Sử dụng thuốc chống muỗi, kem chống muỗi, đặc biệt khi ra ngoài trời.
• Tránh ra ngoài vào lúc bình minh và hoàng hôn, khi muỗi hoạt động mạnh.
• Lắp đặt cửa lưới chống muỗi ở cửa sổ và cửa ra vào.
• Sử dụng màn tẩm hóa chất diệt muỗi, điều hòa nhiệt độ để giảm nguy cơ muỗi đốt.
• Đốt tinh dầu đuổi muỗi, trồng cây sả, tỏi quanh nhà.

Kết luận

Sốt xuất huyết là một bệnh dịch nguy hiểm, tuy nhiên hoàn toàn có thể phòng ngừa được. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức phòng bệnh, chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Mừng sinh nhật 7 tuổi, Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam dành tặng khách hàng ưu đãi độc quyền diễn ra từ 1/4- 20/4 duy nhất tại VIAM clinic! Liên hệ ngay hotline 0935.18.3939 / 024.3633.5678  hoặc truy cập viamclinic.vn để đặt lịch ngay!