Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh sởi và rubella: Phòng tránh cho người trưởng thành

Sởi và rubella là hai bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến người lớn, đặc biệt là những người chưa có miễn dịch.

Mặc dù thường không nghiêm trọng, nhưng cả hai bệnh này đều có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng sức khỏe lâu dài, thậm chí là tử vong. Điều này đặc biệt đúng đối với phụ nữ mang thai, khi rubella có thể gây ra dị tật bẩm sinh nghiêm trọng cho thai nhi.

Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ cung cấp thông tin chi tiết về bệnh sởi và rubella, tầm quan trọng của việc tiêm vắc xin phòng bệnh cho người lớn, cùng các biện pháp phòng ngừa khác.

Tổng quan về bệnh sởi và rubella

Sởi là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi thuộc họ Paramyxovirus gây ra. Virus này lây lan qua đường hô hấp khi người khỏe mạnh tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp của người bệnh, chẳng hạn như khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.

Sau thời gian ủ bệnh khoảng 10-12 ngày, người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng ban đầu như sốt, ho, sổ mũi, viêm kết mạc (mắt đỏ), và sau đó là phát ban đặc trưng trên da.

Rubella, còn được gọi là sởi Đức, do virus rubella thuộc họ Togavirus gây ra. Rubella cũng lây lan qua đường hô hấp tương tự như sởi. Các triệu chứng thường nhẹ hơn so với sởi, bao gồm sốt nhẹ, phát ban, sưng hạch bạch huyết.

Mặc dù cả hai bệnh đều có thể gây ra biến chứng, nhưng rubella đặc biệt nguy hiểm đối với phụ nữ mang thai, có thể gây sẩy thai, thai chết lưu hoặc hội chứng rubella bẩm sinh  với các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng ở thai nhi.

Triệu chứng và biến chứng của sởi

Các triệu chứng đặc trưng của sởi bao gồm:

  • Giai đoạn khởi phát: Sốt, ho khan, sổ mũi, chảy nước mũi, mắt đỏ và đau họng.
  • Giai đoạn toàn phát: Sốt cao, phát ban dát sẩn màu hồng, lan ra toàn thân, bắt đầu từ mặt và lan xuống. Bên trong miệng có thể xuất hiện các đốm Koplik - những đốm trắng nhỏ li ti với quầng đỏ xung quanh.

Biến chứng của sởi bao gồm:

  • Viêm tai giữa
  • Viêm phổ
  • Viêm não, có thể dẫn đến tổn thương não vĩnh viễn, động kinh, và thậm chí tử vong.
  • Tiêu chảy, mất nước và rối loạn điện giải.
  • Viêm loét giác mạc có thể dẫn đến mù lòa.

Đọc thêm tại bài viết:   Bệnh sởi: Nguyên nhân, lây truyền, triệu chứng và cách điều trị

Triệu chứng và biến chứng của rubella

Các triệu chứng của rubella thường nhẹ hơn sởi và bao gồm:

  • Giai đoạn khởi phát: Sốt nhẹ, đau đầu, mệt mỏi, đau họng, sổ mũi, sưng hạch bạch huyết .
  • Giai đoạn toàn phát: Phát ban dạng dát sẩn màu hồng nhạt, mọc không theo quy luật, có thể kèm theo đau khớp.

Biến chứng của rubella bao gồm:

  • Viêm khớp: thường gặp ở phụ nữ.
  • Viêm não: nhưng rubella hiếm khi gây viêm não, so với sởi.
  • Hội chứng rubella bẩm sinh: Gây ra các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng ở thai nhi, bao gồm đục thủy tinh thể, điếc bẩm sinh, bệnh tim bẩm sinh, chậm phát triển tâm thần, và các vấn đề về thần kinh khác.

Tầm quan trọng của vắc xin phòng bệnh sởi và rubella cho người lớn

Những loại vắc - xin người lớn cần tiêm | Vinmec

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa sởi và rubella hiệu quả nhất.

Vắc xin sởi thường được tiêm kết hợp với vắc xin rubella (vắc xin MMR) hoặc vắc xin quai bị (vắc xin MMRV). Vắc xin MMR là một loại vắc xin sống giảm độc lực, an toàn và hiệu quả, giúp cơ thể tạo ra miễn dịch lâu dài chống lại cả ba bệnh.

Người lớn chưa từng tiêm vắc xin MMR hoặc chưa rõ tiền sử tiêm chủng nên tiêm phòng đầy đủ để bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Đặc biệt, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên tiêm vắc xin MMR ít nhất một tháng trước khi mang thai để ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm rubella cho thai nhi, bảo vệ thế hệ tương lai.

Các biện pháp phòng ngừa khác

Ngoài tiêm vắc xin, người trưởng thành cần thực hiện các biện pháp sau để phòng tránh bệnh sởi và rubella:

  • Vệ sinh cá nhân tốt: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt là sau khi ho, hắt hơi, đi vệ sinh, và trước khi ăn hoặc chế biến thức ăn. Che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo.
  • Tránh tiếp xúc với người bệnh: Hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng sởi hoặc rubella. Nếu cần tiếp xúc, nên đeo khẩu trang y tế và giữ khoảng cách an toàn.
  • Giữ gìn vệ sinh môi trường: Thường xuyên vệ sinh nhà cửa, nơi làm việc, và các bề mặt thường xuyên tiếp xúc. Đảm bảo thông thoáng khí, và hạn chế tụ tập đông người, đặc biệt là ở những nơi chật hẹp, kém thông gió.
  • Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, và bổ sung vitamin A để tăng cường sức đề kháng.

Chuyên gia hướng dẫn cho bạn cách uống vitamin A đúng cách

Đọc thêm tại bài viết:   Chế độ ăn cho người bệnh sởi

Lời khuyên của chuyên gia

Sởi và rubella là những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng cho sức khỏe.

Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất, bên cạnh việc thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân và tránh tiếp xúc với người bệnh.

Người trưởng thành, đặc biệt là phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, cần chủ động tiêm phòng vắc xin sởi và rubella để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

 

Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Tổng hợp
Bình luận
Tin mới
  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

Xem thêm