Làm thế nào để dự phòng tình trạng hình thành cục máu đông?

Khi máu đông lại trong các động mạch hoặc tĩnh mạch, thì có thể sẽ xảy ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Loại cục máu đông này có thể sẽ vỡ ra thành các cục nhỏ hơn và di chuyển trong khắp cơ thể và làm chặn các dòng máu đến các cơ quan bộ phận trong cơ thể. Nếu cục máu đông ngăn chặn dòng máu đến các cơ quan quan trọng, thậm chí có thể sẽ gây tử vong.

Dưới đây là những bước quan trọng để dự phòng hình thành cục máu đông.

Duy trì cân nặng lành mạnh

Thừa cân béo phì có liên quan sẽ làm tăng áp lực bên trong ổ bụng, khiến bạn ít vận động hơn và gây viêm kéo dài trong cơ thể. Tất cả những yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Hãy nói chuyện với bác sĩ về các cách giảm cân lành mạnh, nếu cần.

Tích cực vận động

Thường xuyên luyện tập thể thao sẽ làm giảm nguy cơ hình thành cục máu đông. Nếu bạn đã từng ít vận động trong một thời gian dài, thì hoạt động ở mức độ vừa hoặc nhẹ có thể là lựa chọn tốt hơn là vận động mạnh. Nếu bạn không chắc chắn về mức độ hoạt động nào là phù hợp với bạn, bạn có thể trao đổi với bác sĩ.

Uống đủ nước

Mất nước sẽ làm tăng nguy cơ hình thành cục máu động. Do vậy, việc uống nhiều nước mỗi ngày rất quan trọng, đặc biệt là nếu bạn có các yếu tố nguy cơ hình thành cục máu đông khác.

Cai thuốc lá

Nếu bạn hút thuốc lá, thì giờ là thời điểm bạn nên cai thuốc. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hút thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử cũng có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông nguy hiểm. Nếu bạn không biết biện pháp cai thuốc lá nào phù hợp với bạn, hãy liên lạc với các bác sĩ.

Không ngồi quá nhiều

Nếu việc đi du lịch hoặc tính chất công việc của bạn yêu cầu bạn cần phải ngồi trong một thời gian dài, thì việc thường xuyên đứng lên đi lại là một việc vô cùng quan trọng để dự phòng hình thành cục máu đông. Theo CDC Hoa Kỳ, bạn nên đứng dậy, kéo dãn bàn chân, mắt cá chân và cẳng chân. Cố gắng đứng lên di chuyển 2-3 tiếng một lần.

Hạn chế tiêu thụ muối

Đây có thể là yếu tố then chốt trong việc dự phòng hình thành cục máu đông. Quá ít hoặc quá nhiều máu đều có thể dẫn đến việc hình thành cục máu đông.

Cân nhắc đến việc băng ép

Trong một số trường hợp, sử dụng tất ép hoặc băng ép có thể được sử dụng để giảm nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc giảm nguy cơ cục máu đông di chuyển. Bạn có thể trao đổi với bác sĩ về các lựa chọn sử dụng loại tất này.

Sử dụng các thuốc kê đơn

Một số loại thuốc có thể được sử dụng để dự phòng hình thành cục máu đông, làm tan cục máu đông hoặc không cho cục máu đông phát triển thêm nữa, ví dụ như các thuốc làm loãng máu, thuốc ức chế thrombine và thuốc làm tan huyết khối.

Các nguyên nhân gây hình thành cục máu đông

Bất cứ ai cũng có thể có nguy cơ hình thành cục máu đông. Có khoảng 80% số người sẽ phát triển cục máu động ở chân (còn được gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu) nếu có ít nhất một hoặc nhiều các yếu tố nguy cơ dưới đây:

• Yếu tố di truyền và tuổi: bất cứ giới tính nào cũng có thể phát triển cục máu đông. Người da đen, người cao tuổi, người có các nhóm báu A, B, AB và những người có một số đột biến gen nhất định hoặc di truyền các thiếu hụt về protein sẽ dễ phát triển cục máu đông hơn
• Mang thai và sinh đẻ: Những người mang thai hoặc mới sinh đẻ gần đây sẽ có nguy cơ hình thành cục máu đông cao hơn. Các nhà nghiên cứu cho rằng cơ thể sẽ tăng khả năng đông máu như một cơ chế bảo vệ trước tình trạng mất quá nhiều máu trong khi sinh
• Sử dụng các biện pháp tránh thai có chứa hormone: thuốc tránht hai có chứa hormone có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông ở chân hoặc trong phổi lên từ 3-9 lần. Một số biện pháp trị liệu sử dụng estrogen và progestin sử dụng ở những người chuyển giới và mãn kinh cũng có thể gây cục máu đông. Sử dụng những biện pháp này càng lâu, nguy cơ hình thành cục máu đông sẽ càng tăng lên.
• Phẫu thuật: bất cứ loại phẫu thuật này cũng làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, nguy cơ sẽ tăng cao hơn nếu phẫu thuật kéo dài hoặc bạn bị hôn mê trong thời gian dài hoặc nếu bạn là người cao tuổi, có tiền sử hình thành cục máu đông
• Chấn thương: Bất cứ chấn thương nào với cơ thể cũng sẽ làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Ở những người bị hạ huyết áp, suy tim tắc nghẽn hoặc gãy xương chậu, nguy cơ hình thành cục máu đông sẽ cao hơn trong vòng 48 giờ sau chấn thương.
• Có tiền sử hình thành cục máu đông: nếu bạn đã từng bị hình thành cục máu đông trước đây, bạn sẽ có nhiều khả năng hình thành cục máu đông hơn.
• Du lịch: nếu bạn đi du lịch và cần có một chuyến bay dài hoặc phải ngồi tàu hỏa trong thời gian dài, nguy cơ hình thành cục máu đông cũng tăng từ 2-4 lần.

• Ung thư
• COVID-19
• Các bệnh tim mạch
• Bệnh thận mạn tính
• Rối loạn về máu
• Viêm khớp dạng thấp
• Viêm ruột
• Nhiễm khuẩn huyết
• Viêm phổi
• Hen suyễn
• Ngưng thở khi ngủ
• Tiểu đường
• Buồng trứng đa nang

Triệu chứng hình thành cục máu đông

Cục máu đông có thể hình thành ở bất cứ khu vực nào trên cơ thể có máu cung cấp. Triệu chứng sẽ phụ thuộc vào vị trí của cục máu đông, có thể bao gồm:

• Sưng, nóng, đỏ, đau không liên quan đến chấn thương ở một hoặc cả hai bên chân
• Đổi màu (đỏ hoặc xanh) ở vùng da ở chân
• Khó thở
• Nhịp tim bất thường, nhanh
• Chóng mặt, choáng ngất
• Hạ huyết áp
• Đau ngực, đau tăng lên khi ho hoặc hít thở sâu
• Ho ra máu

Khi nào nên đi cấp cứu?

Cục máu đông có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc đột tử. Nếu bạn xuất hiện bất cứ triệu chứng nào trên đây hoặc bất cứ dấu hiệu nhồi máu cơ tim/đột đột quỵ nào, nên đi cấp cứu ngay lập tức.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 10 yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông - Phần 2