Các biện pháp ngừa thai và nguy cơ hình thành cục máu đông

Cục máu đông, còn được gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu, là một loại cục máu đông trong các mạch máu tĩnh mạch. Nó có thể bị vỡ ra và di chuyển đến các vùng khác của cơ thể, chẳng hạn như tim và phổi. Trong một số trường hợp, điều này sẽ đe dọa tính mạng.

Cục máu đông rất nguy hiểm, nhưng chúng cũng có thể điều trị được. Điều quan trọng là những người sử dụng biện pháp tránh thai bằng hormone phải hiểu những rủi ro liên quan. Một số người có thể dễ bị đông máu hơn và họ có thể muốn sử dụng các biện pháp tránh thai khác thay thế. Kiểm soát sinh sản không dùng thuốc, chẳng hạn như bao cao su và dụng cụ tử cung có thể là một lựa chọn tốt cho những người muốn giảm nguy cơ đông máu.

Tại sao biện pháp ngừa thai lại làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông?

Hầu hết các biện pháp tránh thai đều sử dụng hormone để kiểm soát chu kỳ kinh nguyệt và giúp ngăn ngừa rụng trứng. Một số giúp ngăn không cho trứng đã thụ tinh làm tổ. Chúng thường chứa estrogen và progestin, là một dạng tổng hợp của progesterone. 

Một số loại thuốc ảnh hưởng đến hormone có thể làm cho máu đông dễ dàng hơn, bao gồm:

• vòng tránh thai nội tiết tố
• thuốc tránh thai nội tiết tố
• cấy ghép nội tiết tố

Nguy cơ tuyệt đối về cục máu đông vẫn còn thấp. Các chuyên gia báo cáo rằng khoảng 1 trong số 3.000 phụ nữ sử dụng biện pháp tránh thai sẽ bị đông máu trong một năm. Mặc dù estrogen không gây ra cục máu đông nhưng nó làm tăng khả năng đông máu. Một số biện pháp tránh thai chỉ chứa progestin. Các nghiên cứu cho thấy rằng biện pháp ngừa thai chỉ dùng progestin không làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Nhưng liều lượng progestin rất cao có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh của một người. Những người bị chảy máu tử cung bất thường thường nhận những liều rất cao.

Những loại kiểm soát sinh sản nào làm tăng nguy cơ mắc bệnh của một người?

Bất kỳ biện pháp tránh thai nào có chứa hormone đều có thể làm tăng nguy cơ đông máu. Trong khi estrogen được biết là làm tăng nguy cơ đông máu, vai trò của progesterone trong việc hình thành cục máu đông ít đáng kể hơn. Điều này cho thấy có thể an toàn hơn nếu dùng các loại ngừa thai chỉ có progesterone. Một phân tích tổng hợp năm 2012 đã xem xét các nguy cơ hình thành cục máu đông với các hình thức kiểm soát sinh sản khác nhau. Nó phát hiện ra rằng:

• Thuốc tránh thai chỉ chứa progestin không làm tăng đáng kể nguy cơ hình thành cục máu đông
• Mirena, một vòng tránh thai chỉ chứa progestin, không làm tăng đáng kể nguy cơ đông máu
• Tiêm progestin, chẳng hạn như Depo-Provera, có thể làm tăng nguy cơ đông máu

Những người có nguy cơ hình thành cục máu đông cao, hoặc những người đã từng bị cục máu đông, nên sử dụng lựa chọn chỉ chứa progestin khi lựa chọn biện pháp tránh thai bằng nội tiết tố. Những người không nên sử dụng thuốc tránh thai có chứa estrogen bao gồm:

• người cao huyết áp
• người hút thuốc lá trên 35 tuổi
• những người có tiền sử huyết khối tĩnh mạch 
• người bị biến chứng đái tháo đường
• người bị bệnh động mạch vành
• những người bị chứng đau nửa đầu 

Các lựa chọn kiểm soát sinh sản không dùng thuốc

Mặc dù dữ liệu về cục máu đông là khác nhau, nhưng nguy cơ tuyệt đối vẫn thấp. Những người lo lắng về cục máu đông, đã từng bị cục máu đông, hoặc có một số yếu tố nguy cơ được liệt kê ở trên có thể thích sử dụng hình thức ngừa thai không dùng thuốc hơn.

Một số lựa chọn để kiểm soát sinh đẻ không dùng thuốc bao gồm:

• Triệt sản: Nghĩa là thắt ống dẫn trứng cho nữ hoặc thắt ống dẫn tinh cho nam.
• Bao cao su: Bao cao su cũng bảo vệ chống lại các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục.
• Màng chắn: chứa chất diệt tinh trùng giúp tránh thai.
• Dụng cụ tử cung không có vỏ bọc: Loại vòng tránh thai này là một lựa chọn ngừa thai lâu dài, thường được làm bằng đồng, có thể tồn tại trong nhiều năm.
• Nhận thức về khả năng sinh sản: Điều này liên quan đến việc theo dõi chu kỳ kinh nguyệt của một người để xác định thời điểm một người dễ thụ thai nhất, sau đó tránh quan hệ tình dục vào những thời điểm đó.

Mặc dù một số hình thức tránh thai làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, nhưng nguy cơ tuyệt đối vẫn thấp. Ví dụ, rủi ro hình thành cục máu đông cao hơn nhiều trong thời kỳ mang thai. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) ước tính rằng mang thai làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông gấp 5 lần. Việc hiểu các yếu tố nguy cơ của cá nhân cũng như biết các dấu hiệu cảnh báo của cục máu đông là điều quan trọng đối với những người chọn sử dụng biện pháp tránh thai bằng nội tiết tố.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ưu nhược điểm của các biện pháp tránh thai phổ biến hiện nay