Nhận biết huyết khối tại các vị trí khác nhau trên cơ thể
Huyết khối - cục máu đông là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng bởi vì nó có thể đe dọa tính mạng.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), khoảng 900.000 người Mỹ bị ảnh hưởng bởi tình trạng này mỗi năm. CDC ước tính thêm rằng khoảng 60.000 đến 100.000 người tử vong vì bệnh này mỗi năm.
Khi huyết khối - cục máu đông xuất hiện ở một trong các tĩnh mạch của bạn, tình trạng này được gọi là thuyên tắc huyết khối tĩnh mạch (VTE). Nếu bạn nghi ngờ mình có bất cứ dấu hiệu nào của tình trạng này hãy đến gặp bác sỹ ngay lập tức. Các triệu chứng của huyết khối khá đa dạng và đôi khi còn không biểu hiện triệu chứng.
Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu những thông tin cơ bản về huyết khối, để có hướng xử trí kịp thời cho bản thân và gia đình trong những tình huống này.
Huyết khối ở chân
Khi cục máu đông xuất hiện ở trong những tĩnh mạch nằm sâu bên trong cơ thể thì được gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT). Chúng phổ biến nhất ở chân hoặc vùng chậu hông. Trong khi sự tồn tại của huyết khối ở chân có thể không làm hại bạn, tuy nhiên cục máu đông này có thể vỡ ra và di chuyển về phổi. Tình trạng này được gọi là thuyên tắc phổi (pulmonary embolism - PE) và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.
Dấu hiệu của huyết khối ở chân bao gồm:
- Sưng
- Đỏ đoạn chi
- Đau
Các triệu chứng này sẽ gợi ý đến tình trạng huyết khối tĩnh mạch khi chúng xuất hiện tại một chân, bởi vì cục máu đông thường xuất hiện ở một chân chứ không phải ở cả hai chân.
Ngoài ra, còn một số tình trạng khác bệnh lý khác cũng có những triệu chứng tương tự, vậy phải làm thế nào để phân biệt? Nếu bạn có cục máu đông ở chân và chân bị sưng lên thì khi bạn chườm đá tình trạng sưng sẽ không giảm. Ngược lại nếu chườm đá làm giảm sưng thì có thể bạn đang chấn thương cơ chứ không phải huyết khối.
Các dấu hiệu gợi ý khác bao gồm tăng nhiệt độ tại chỗ, tăng trương lực, giảm độ ve vẩy, giãn các tĩnh mạch nông, tăng chu vi của bắp chân, đùi…
Huyết khối ở ngực
Huyết khối có thể phổ biến ở chân, nhưng chúng cũng có thể xuất hiện tại các vị trí khác của cơ thể. Vị trí của huyết khối sẽ quyết định triệu chứng và những hậu quả xảy ra.
Ví dụ, khi cục máu đông xuất hiện trong động mạch của tim và cản trở tuần hoàn, nó có thể gây ra cơn đau tim. Hoặc khi huyết khối xuất hiện ở phổi nó có thể gây ra tình trạng thuyên tắc phổi. Cả hai tình trạng đều có thể dẫn đến tử vong và có các triệu chứng gần tương tự nhau.
Đau ngực là dấu hiệu cảnh báo một vấn đề sức khỏe, nhưng để tìm ra nguyên nhân là do cơn đau tim, thuyên tắc phổi… lại cần kết hợp với các triệu chứng khác. Đau ngực do thuyên tắc phổi thường khiến bạn cảm thấy đau nhói và đau tăng lên khi thở. Các triệu chứng khác bao gồm:
- Thở nhanh nông
- Nhịp tim nhanh
- Có thể ho
Đau ngực do các vấn đề về tim mạch: Đau thường xuất hiện ở vị trí trung tâm của ngực, đau kiểu co thắt đè nặng hay cảm giác bị ép, có khi đau rát, đôi khi gây nghẹt thở. Đau cũng có thể lan lên cổ lan xuống vai và cánh tay trái. Các triệu chứng đi kèm với cơn đau: Khó thở nhanh, nông, đánh trống ngực, buồn nôn, chóng mặt, vã mồ hôi…
Cả hai tình trạng đều cần chăm sóc y tế khẩn cấp vì có thể gây tử vong nhanh chóng.
Huyết khối tĩnh mạch mạc treo
Cục máu đông xuất hiện có thể làm cản trở tuần hoàn ở ruột và gây ra các tổn thương tại khu vực. Một số nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc huyết khối tĩnh mạch mạc treo của bạn bao gồm:
- Viêm ruột thừa
- Ung thư
- Túi thừa đại tràng
- Tình trạng viêm sưng cấp của tụy
Sử dụng thuốc tránh thai và hormone estrogen cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện tình trạng huyết khối tĩnh mạch mạc treo.
Các triệu chứng huyết khối bao gồm: đau bụng, đầy bụng, và nôn mửa. Nếu cơn đau bụng trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn hoặc đau hơn theo thời gian, thì nó có thể liên quan đến huyết khối. Cơn đau thường rất dữ dội và khó để xác định chính xác vị trí khởi phát.
Huyết khối ở não
Các cục máu đông hình thành trong mạch máu ở tim hoặc trong động mạch cảnh ở cổ có nguy cơ sẽ di chuyển đến não của bạn và gây ra chứng đột quỵ.
Các dấu hiệu của đột quỵ bao gồm:
- Yếu hoặc mất cảm giác ở một bên cơ thể
- Rối loạn thị lực
- Gặp khó khăn khi diễn đạt, phát âm
- Khó giữ thăng bằng và đi bộ
- Lú lẫn
Bạn có thể không cảm thấy đau như huyết khối tại các vị trí khác, nhưng cơn đau đầu vẫn xuất hiện ở một số bệnh nhân. Tìm hiểu thêm cách phát hiện và xử trí đột quỵ tại đây.
Tìm kiếm sự trợ giúp y tế
Tìm kiếm sự trợ giúp y tế khi bạn có bất cứ dấu hiệu nghi ngờ nào liên quan đến huyết khối. Được chẩn đoán và can thiệp sớm sẽ cho kết quả điều trị tốt, hạn chế biến chứng lâu dài.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 10 yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông - Phần 1, 10 yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông - Phần 2
-
Mối liên hệ giữa thuốc lá, trầm cảm và lo âu
Mặc dù đã trải qua nhiều thập kỷ, bất chấp nhiều thông điệp truyền thông về tác hại của thuốc lá với sức khỏe, thuốc lá vẫn luôn là kẻ thù số 1 của sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với những cá nhân mắc các bệnh tâm lý như trầm cảm hoặc lo âu. Đây là 2 bệnh tâm lý liên quan mật thiết với tần suất sử dụng thuốc lá do phụ thuộc vào nicotine. Hiểu rõ mối quan hệ sẽ là chìa khóa để phòng ngừa, điều trị và phục hồi sức khỏe.
-
Chụp cộng hưởng từ (MRI): Chìa khóa "Nhìn thấu" cơ thể không cần bức xạ
Trong y học hiện đại, việc chẩn đoán chính xác bệnh lý ngay từ giai đoạn đầu là yếu tố sống còn. Để làm được điều này, các bác sĩ thường nhờ đến sự trợ giúp của một công cụ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến bậc nhất hiện nay: Chụp cộng hưởng từ, hay còn gọi là MRI. Dù thuật ngữ này khá quen thuộc, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như những gì cơ thể sẽ trải qua trong phòng chụp.
-
Muốn làm chậm quá trình lão hóa sinh học? bạn hãy bắt đầu từ giấc ngủ của mình
Giấc ngủ là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, chất lượng và thời lượng giấc ngủ còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.
-
Hướng dẫn sơ cứu đuối nước kịp thời và đúng cách
Tai nạn đuối nước thường có xu hướng gia tăng vào mùa hè, khi mọi người tìm đến các ao, hồ, sông, suối hay bãi biển để giải nhiệt, nguy hiểm hay gặp nhất là trẻ em. Khi không may xảy ra sự cố, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách ngay trong "khoảng thời gian vàng" từ 1-4 phút đầu tiên là yếu tố cốt lõi giúp nạn nhân có cơ hội bình phục tốt hơn, đồng thời hạn chế tối đa biến chứng. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết dựa trên các nguyên tắc y khoa chuẩn, vai trò của hô hấp nhân tạo và các biện pháp hỗ trợ.
-
7 loại thức uống tăng cường sức khỏe
Các loại thức uống tăng cường sức khỏe, như loại làm từ gừng và nghệ, là những thức uống nhỏ đậm đặc giúp tăng cường năng lượng, cải thiện hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất và có thể được pha chế tại nhà, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn nữa về lợi ích của chúng.
-
Thời điểm tốt nhất để uống nước nóng
Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.
-
Lợi ích của việc tắm nước đá
Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.
-
Phòng ngừa đuối nước hiệu quả cho người lớn và trẻ em
Cứ mỗi dịp hè đến với cái nắng oi ả, cũng là thời điểm số vụ tai nạn sông nước gia tăng đáng báo động, trở thành mối hiểm họa khôn lường cho cả người lớn và trẻ em. Để bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng và giảm thiểu những thương tâm không đáng có, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cần thiết và khoa học dưới đây, giúp bạn chủ động trang bị các giải pháp bảo vệ toàn diện và bảo vệ bản thân cùng gia đình một cách hiệu quả nhất.
