Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Học online thời COVID-19: gia tăng nguy cơ gây hại cho thị lực của trẻ

Đại dịch COVID-19 đang làm đảo lộn phương pháp học tập của trẻ, và kéo theo đó là những ảnh hưởng đến mắt. Với việc các trường học chuyển sang học trực tuyến ở nhà, trẻ đang dành nhiều thời gian hơn trước màn hình máy tính và nhiều bậc cha mẹ cũng đồng thời nới lỏng dần các quy tắc về thời gian sử dụng TV và các trò chơi điện tử để quản lý trẻ trong thời gian giãn cách xã hội.

Trong bối cảnh dịch bệnh, trẻ đang ngày càng dành ít thời gian ngoài trời hơn so với trước đây. Sự kết giữa thời gian sử dụng thiết bị điện tử nhiều hơn và thời gian ở ngoài trời ít hơn thực sự có thể gây hại cho thị lực và khiến chúng có nguy cơ phát triển bệnh cận thị hoặc mức cận thị gia tăng. Điều đó có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về mắt trong tương lai, bao gồm một số bệnh có thể gây mù lòa.

Nguyên nhân nào gây cận thị?

Các nhà khoa học vẫn đang cố gắng tìm hiểu xem cận thị phát triển và tiến triển như thế nào. Cận thị xảy ra khi nhãn cầu quá dài hoặc sức tập trung của mắt quá mạnh, khiến các tia sáng tập trung ở phía trước võng mạc thay vì rơi trên võng mạc ở điểm vàng, khiến hình ảnh bị mờ. Mặc dù kính thuốc hay kính áp tròng có thể điều chỉnh thị lực của trẻ, nhưng các nghiên cứu cho thấy rằng bị cận thị nặng khiến trẻ có nguy cơ mắc một số vấn đề về mắt, bao gồm bong võng mạc, tăng nhãn áp và thoái hóa điểm vàng.

Một số yếu tố trong việc liệu một đứa trẻ có bị cận thị hay không bao gồm di truyền, việc nằm ngoài tầm kiểm soát của cha mẹ, nhưng các nghiên cứu đều cho thấy rằng các nguy cơ này đều có thể giảm bớt. Theo nghiên cứu trong vòng 25 năm cho thấy rằng làm việc gần - như đọc sách hoặc sử dụng máy tính bảng - làm tăng tỷ lệ mắc bệnh cận thị. Ví dụ: một nghiên cứu trên toàn quốc ở Đài Loan cho thấy rằng các chương trình học sau giờ học với nhiều bài tập bắt buộc nhìn “cận cảnh” có liên quan đến việc làm tăng khả năng bị cận thị ở trẻ em từ 7 đến 12 tuổi. Nghiên cứu về học sinh Trung Quốc cho thấy thời gian làm việc tập trung vào các vật thể ở khoảng cách dưới 20 cm có liên quan đến việc gia tăng khả năng cận thị. Các nhà nghiên cứu ở Ireland phát hiện ra rằng hơn ba giờ sử dụng màn hình mỗi ngày làm tăng tỷ lệ mắc bệnh cận thị ở học sinh.

Các vấn đề về hoạt động ngoài trời

Nhiều nghiên cứu hiện nay cho thấy việc dành thời gian ngoài trời có thể làm chậm sự khởi phát và tiến triển của bệnh cận thị. Tại Đài Loan, học sinh lớp 1 tại các trường được xây dựng chương trình học tăng thời gian hoạt động ngoài trời lên 11 giờ hoặc nhiều hơn mỗi tuần ít bị cận thị hơn so với các bạn cùng lứa tuổi. Tương tự, ở Trung Quốc, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng thêm 40 phút hoạt động ngoài trời mỗi ngày ở trường làm giảm sự phát triển của tật cận thị ở trẻ 6 tuổi trong vòng 3 năm tiếp theo.

Vẫn chưa rõ tại sao dành thời gian hoạt động ngoài trời lại bảo vệ chống lại bệnh cận thị, hoặc tại sao việc nhìn một vật quá gần có thể làm cho cận thị trở nên tồi tệ hơn. Giả thuyết cho rằng cường độ ánh sáng và thời gian ở ngoài trời điều chỉnh sự giải phóng dopamine trong võng mạc - chất kiểm soát sự phát triển của mắt. Các lý thuyết khác tập trung vào việc khoảng cách xem ảnh hưởng như thế nào đến nơi ánh sáng tập trung vào võng mạc; khoảng cách xem ngắn hơn trong nhà có thể thúc đẩy sự phát triển bất thường của mắt.

Mặc dù không có sự thống nhất về thời gian trẻ em cần ở bên ngoài hay tầm quan trọng của cường độ ánh sáng mà trẻ tiếp xúc, tuy nhiên việc dành thời gian ngoài trời nhiều hơn có thể giúp cân bằng nhiều “công việc khiến mắt phải nhìn gần” hơn theo một nghiên cứu về trẻ em tại Úc cho thấy .

Thời thơ ấu là thời điểm quan trọng để xem xét về cận thị vì trẻ em bị cận thị có xu hướng trở nên cận thị nặng nề hơn theo thời gian. Tuổi khởi phát cận thị là yếu tố dự báo có ý nghĩa nhất về tình trạng cận thị nặng sau này. Trên toàn cầu, tỷ lệ cận thị đang tăng lên. Tỷ lệ cận thị ở trẻ em từ 6-19 tuổi ước tính vào khoảng 40% ở Châu Âu và Bắc Mỹ, và cao hơn ở Châu Á. Vào giữa thế kỷ 20 , các nhà nghiên cứu nghiên cứu xu hướng này đã ước tính rằng khoảng một nửa dân số thế giới có thể bị cận thị.

Tỷ lệ cận thị cao như vậy cũng đi kèm với gánh nặng kinh tế. Khả năng mất năng suất do cận thị là gần 250 tỷ đô la Mỹ vào năm 2015 trên toàn cầu.

Xây dựng lối sống lành mạnh cho mắt tại nhà

Cha mẹ có thể giúp đỡ con trẻ bằng cách quản lý thời gian sử dụng thiết bị của con mình để hỗ trợ việc giáo dục, trong khi vẫn cần hạn chế các nội dung như hoạt hình hay trò chơi điện tử. Cha mẹ cũng có thể khuyến khích các hoạt động ngoài trời nhiều hơn nhưng vẫn cần đảm bảo giãn cách xã hội.

Có các quy tắc rõ ràng, đặt giới hạn về thời gian sử dụng thiết bị và phong cách giao tiếp của cha mẹ có liên quan đến thời gian sử dụng thiết bị của trẻ em ít hơn. Cách làm mẫu của cha mẹ cũng ảnh hưởng đến lượng thời gian xem TV của trẻ.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo rằng trẻ em dưới 5 tuổi chỉ nên dành một giờ hoặc ít hơn mỗi ngày trên các thiết bị số; và trẻ em dưới 1 tuổi không sử dụng các thiết bị số. Liên hiệp Mắt trẻ em khuyến nghị vui chơi ngoài trời hàng ngày, không có thời gian sử dụng màn hình cho trẻ dưới 2 tuổi, tối đa 1-2 giờ mỗi ngày cho trẻ từ 2 đến 5 tuổi và thời gian sử dụng màn hình có hướng dẫn với thời gian giải lao thường xuyên cho trẻ trên 5 tuổi.

Phụ huynh và giáo viên cũng có thể tham khảo các lời khuyên hữu ích cho sức khỏe mắt từ Viện Nhãn khoa Hoa Kỳ. Dưới đây là một số khuyến nghị:

  • Nghỉ 20 giây sau công việc phải nhìn gẫn cứ sau mỗi 20 phút
  • Đặt hẹn giờ để nhắc trẻ nghỉ giải lao
  • Giữ các phương tiện số cách xa khuôn mặt trẻ từ 45 đến 60 centimet.

Tham khảo thêm thông tin tại: Học online thời Covid-19: Phải làm gì để bảo vệ đôi mắt và thị lực cho trẻ?

 

Theo School of Public Health, University of Michigan
Bình luận
Tin mới
  • 07/03/2026

    Sức khỏe phụ nữ Việt Nam: những vấn đề cần quan tâm

    Sức khỏe phụ nữ là nền tảng quan trọng cho hạnh phúc gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội. Người phụ nữ hiện đại không chỉ đảm đương vai trò kinh tế mà còn gánh vác trách nhiệm chăm sóc gia đình, điều này vô tình tạo ra những áp lực lớn lên cả thể chất lẫn tinh thần. Việc trang bị kiến thức về các vấn đề sức khỏe thường gặp là bước đi tiên quyết để chị em chủ động bảo vệ bản thân, nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin chi tiết giúp chị em có cái nhìn tổng quan và khoa học nhất về vấn đề này.

  • 06/03/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể nếu thường xuyên ăn tỏi sống?

    Điều gì thực sự diễn ra bên trong cơ thể khi chúng ta kiên trì ăn tỏi sống mỗi ngày? Liệu thói quen này có phải là 'chìa khóa' giúp tăng cường miễn dịch và bảo vệ sức khỏe tim mạch không?

  • 06/03/2026

    Bật mí những cách cải thiện miễn dịch đơn giản ngay tại nhà

    Trong những năm gần đây, nhiều người Việt có xu hướng sử dụng các loại thực phẩm và thức uống có nguồn gốc tự nhiên nhằm hỗ trợ sức khỏe và tăng cường sức đề kháng, như mật ong chanh sả, trà gừng mật ong, trà sả, chanh muối, hoặc các loại trà thảo mộc túi lọc và đồ uống thảo mộc đóng chai.

  • 06/03/2026

    Sức khỏe đường ruột: Chìa khóa của một hệ miễn dịch khỏe mạnh

    Hệ tiêu hóa, đặc biệt là đường ruột, không chỉ đảm nhận vai trò tiêu hóa thức ăn mà còn là trung tâm của hơn 70% hệ miễn dịch của cơ thể. Được ví như “bộ não thứ hai”, đường ruột đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể, ảnh hưởng đến cả thể chất và tinh thần. Một hệ vi sinh đường ruột cân bằng giúp cơ thể hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả, chống lại các tác nhân gây bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống. Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá vai trò của sức khỏe đường ruột, mối liên hệ với hệ miễn dịch và các biện pháp thiết thực để duy trì đường ruột khỏe mạnh.

  • 05/03/2026

    Trục gan – ruột – miễn dịch: Nền tảng sinh học của sức khỏe và vai trò hỗ trợ từ thảo mộc

    Sự rối loạn của trục gan – ruột – miễn dịch không chỉ ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa mà còn liên quan đến nhiều bệnh mạn tính như gan nhiễm mỡ, đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch, rối loạn miễn dịch và một số bệnh thoái hóa thần kinh.

  • 05/03/2026

    6 điều bạn nên làm để giảm mỡ nội tạng hiệu quả, bền vững

    Mỡ nội tạng là loại mỡ ‘ẩn’ nhưng ảnh hưởng lớn đến sức khỏe tim mạch, chuyển hóa và nguy cơ bệnh mạn tính. Tuy nhiên có thể giảm mỡ nội tạng nếu duy trì những thay đổi đúng đắn về ăn uống và lối sống.

  • 05/03/2026

    Những dấu hiệu ung thư vú ít ai ngờ tới

    Khi nhắc đến ung thư vú, đa số phụ nữ thường nghĩ ngay đến khối u bất thường.

  • 04/03/2026

    Cách sử dụng dưa chuột hỗ trợ hạ mỡ máu

    Dưa chuột được xem là thực phẩm có lợi cho người mỡ máu cao nhờ thành phần giàu nước và chất xơ. Tuy nhiên, để hỗ trợ kiểm soát mỡ máu hiệu quả, việc sử dụng dưa chuột đúng cách và hợp lý là điều không phải ai cũng nắm rõ.

Xem thêm