10 dấu hiệu cho thấy có thể bạn đang nhiễm ký sinh trùng

Ký sinh trùng là gì?

Ký sinh trùng là một sinh vật sống ký sinh trên hoặc trong cơ thể một sinh vật chủ và có thể lấy thức ăn từ cơ thể vật chủ. Nhiễm ký sinh trùng ở người có thể ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người mắc, ví dụ về ký sinh trùng ở người bao gồm:

• Giun tròn
• Sán dây
• Giun kim
• Giun tóc
• Giun móc
• Chấy
• Giardia (Trùng roi)
• Muỗi
• Rệp
• Ghẻ

Ký sinh trùng có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau và có thể gây ra một số vấn đề sức khỏe. Một số ký sinh trùng tiêu thụ thức ăn từ bên trong cơ thể bạn và khiến bạn đói ngay cả sau khi ăn một bữa ăn no, một số ký sinh trùng khác ăn các tế bào hồng cầu và gây ra tình trạng thiếu máu.

Nhiều người thậm chí không biết rằng họ đang bị nhiễm ký sinh trùng dẫn đến việc gây ra nhiều vấn đề sức khỏe mãn tính. Do đó bạn cần phát hiện và điều trị nhiễm ký sinh trùng càng sớm càng tốt.

Đọc thêm tại bài viết: Những vi khuẩn, ký sinh trùng có thể ẩn náu trong thực phẩm

Những yếu tố sau đây có thể làm tăng nguy cơ mắc ký sinh trùng đường ruột:

• Sống hoặc đến những khu vực được biết là có ký sinh trùng
• Du lịch quốc tế
• Tiêu thụ thực phẩm và nước bị ô nhiễm hoặc không sạch
• Thịt chưa nấu chín, nước lã (chưa đun sôi)
• Vệ sinh cá nhân kém
• Tuổi tác: trẻ em và người già có nhiều khả năng bị nhiễm hơn
• Tiếp xúc với các khu vực chăm sóc trẻ em và viện dưỡng lão
• Có hệ thống miễn dịch suy yếu
• Mắc HIV hoặc AIDS
• Tiếp xúc nhiều với động vật
• Làm việc liên quan đến xử lý đất hoặc chất thải

Khi bị nhiễm ký sinh trùng, bạn có thể dễ dàng lây truyền cho người khác, chẳng hạn như bạn bị nhiễm ký sinh trùng và không rửa tay sau khi đi vệ sinh, bạn có thể dễ dàng truyền trứng ký sinh trùng vào bất cứ thứ gì bạn chạm vào từ tay nắm cửa phòng tắm đến điện thoại, dụng cụ làm bếp, thức ăn,… bằng cách này ký sinh trùng có thể lây từ bạn sang người khác.

10 dấu hiệu bạn có thể bị ký sinh trùng

Khi bị nhiễm ký sinh trùng, chúng sẽ giải phóng chất độc vào máu của bạn và gây ra các triệu chứng. Nhiễm ký sinh trùng đường ruột thường rất dễ nhận ra bởi các triệu chứng dữ dội và khó chịu mà chúng gây ra. Các loại ký sinh trùng khác nhau có thể dẫn đến nhiều triệu chứng khác nhau. Tuy nhiên, các triệu chứng phổ biến nhất của nhiễm ký sinh trùng bao gồm:

1. Các vấn đề về tiêu hóa

Táo bón, tiêu chảy, đầy hơi, chướng bụng, ợ nóng hoặc buồn nôn không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu của nhiễm ký sinh trùng. Điều này là do ký sinh trùng đường ruột bám rễ trong đường tiêu hóa và khiến hệ thống miễn dịch phản ứng, từ đó gây ra các triệu chứng khác nhau tùy theo sinh vật ký sinh.

Nhiều triệu chứng của nhiễm ký sinh trùng đường ruột thường bị nhầm lẫn với hội chứng ruột kích thích. Đôi khi, các xét nghiệm thường quy cũng không cho thấy bất kỳ kết quả hữu ích nào. Chỉ có xét nghiệm nhạy cảm hơn như GI MAP mới có thể xác định xem các triệu chứng bất thường ở đường ruột của bạn có phải do ký sinh trùng gây ra hay không.

2. Mệt mỏi hoặc kiệt sức kéo dài (mãn tính)

Nhiễm ký sinh trùng có thể dẫn đến cảm giác mệt mỏi và kiệt sức cho bạn, tình trạng này kéo dài dẫn đến thay đổi tâm trạng, trầm cảm, thay đổi tính cách, đau đầu và các vấn đề về trí nhớ.

Một số loại ký sinh trùng đường ruột như Giardia (trùng roi) có thể gây ra hội chứng mệt mỏi mãn tính cho người bệnh, từ đó dẫn đến tình trạng thiếu hụt và kém hấp thu các chất dinh dưỡng thiết yếu như sắt và B12 trong cơ thể. Các triệu chứng chính bao gồm cảm giác uể oải và mệt mỏi không có lý do.

3. Các vấn đề về da

Kích ứng da, phát ban, nổi mề đay, mụn trứng cá đỏ hoặc chàm có thể là dấu hiệu của sự tồn tại của ký sinh trùng đường ruột. Nếu bạn bị ngứa, phát ban và nổi mề đay mà không cải thiện đáng kể ngay cả sau khi uống thuốc chống dị ứng, thì rất có thể là bạn đang bị nhiễm ký sinh trùng đường ruột.

Cơ chế đằng sau các vấn đề về da này hơi phức tạp. Ký sinh trùng đường ruột có thể kích thích sản xuất immunoglobulin E (IgE) - kháng thể do hệ thống miễn dịch tạo ra - có thể gây ra phản ứng dị ứng trong cơ thể bạn và biểu hiện bằng những triệu chứng ngoài da như phát ban, mề đay, chàm,...

4. Đau cơ và khớp

Bạn có thể cảm thấy đau cơ và khớp nếu bạn bị nhiễm ký sinh trùng. Điều này là do ký sinh trùng tới trú tại các không gian giữa các khớp và cơ, sau đó giải phóng độc tố gây viêm và ảnh hưởng đến các chuyển động bình thường và phạm vi chuyển động của các khớp và cơ.

Chẳng hạn bệnh giun xoắn do một loại giun tròn gây ra là một bệnh ký sinh trùng xảy ra khi ăn thịt chưa nấu chín hoặc thịt sống có chứa ấu trùng hoặc giun chưa trưởng thành. Những con giun này có thể đi vào dạ dày của bạn thông qua thức ăn và gây đau khớp và cơ. Tình trạng đau nhức cơ hoặc khớp không thuyên giảm ngay cả khi dùng thuốc có thể là sự hiện diện của ký sinh trùng đường ruột.

5. Thiếu máu

Ký sinh trùng có thể ăn các tế bào hồng cầu của bạn và gây mất máu dẫn đến tình trạng thiếu máu do thiếu sắt. Bạn có thể nhận thấy có máu trong phân.

Mất máu kéo dài có thể khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, kiệt sức vì cơ thể không có đủ máu để hỗ trợ các chức năng bình thường của cơ thể.

6. Không thấy no sau bữa ăn

Một dấu hiệu khác của nhiễm ký sinh trùng là bạn sẽ không cảm thấy no sau bữa ăn dù bữa đó bạn đã ăn rất nhiều. Cảm giác này đi kèm với tình trạng sụt cân. Một số triệu chứng phổ biến khác có thể bao gồm buồn nôn, đầy hơi, đói bụng,…

Chẳng hạn, sán dây có thể phát triển trong dạ dày và ăn những gì bạn ăn, khiến cho bạn luôn cảm thấy đói.

7. Ngứa

Một số loại ký sinh trùng ký sinh bằng cách đào đường hầm dưới da của bạn và đẻ trứng trong đó (con cái ghẻ), dẫn đến cảm giác ngứa ngáy trên da. Một số ký sinh trùng khác như giun kim có thể gây ngứa tại chỗ xung quanh hậu môn của bạn.

Ngoài ra, khi cơ thể nhận dạng chúng là những kẻ xâm lược nguy hiểm, hệ thống miễn dịch sẽ sản xuất ra kháng thể Immunoglobulin E (IgE), IgE di chuyển đến các tế bào và giải phóng các chất hóa học, gây ra phản ứng dị ứng và biểu hiện bằng các nốt ban ngứa trên da.

Đọc thêm tại bài viết: Ăn những món ăn này, bạn đang biến cơ thể thành ổ ký sinh trùng

8. Nghiến răng

Các độc tố do ký sinh trùng đường ruột tiết ra tương tác với các chất dẫn truyền thần kinh dẫn đến thay đổi tâm trạng, căng thẳng và nghiến răng vào ban đêm.

Nếu bạn nghiến răng khi ngủ hoặc thức dậy với hàm răng nghiến chặt vào giữa đêm, bạn có thể đang bị nhiễm ký sinh trùng.

9. Mất ngủ

Bạn có thể gặp khó khăn khi đi vào giấc ngủ hoặc thức dậy nhiều lần trong đêm. Đó là do ký sinh trùng gây ra những khó chịu về thể chất cho bạn, bên cạnh đó, chúng cũng là những loài sinh vật hoạt động mạnh mẽ về đêm. Do đó bạn sẽ thấy giấc ngủ của mình bị rối loạn mà không rõ nguyên nhân.

10. Đầy hơi

Ký sinh trùng đường ruột có thể dẫn khiến tích tụ khí thừa trong đường tiêu hóa và dẫn đến đầy hơi. Chẳng hạn, trùng roi Giardia có thể gây đầy hơi và làm dạ dày căng phồng, gây nguy hiểm cho bạn.

Mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài của các triệu chứng nhiễm ký sinh trùng sẽ khác nhau tùy theo loại ký sinh trùng cụ thể mà bạn mắc phải. Biến chứng nguy hiểm thường xảy ra ở người lớn tuổi và những người đã mắc bệnh nghiêm trọng. Bạn cũng hoàn toàn có thể mắc ký sinh trùng mà không có triệu chứng nào cả. Ví dụ, những người bị nhiễm giun ký sinh Ascaris thường không có triệu chứng.

Chấn đoán mắc ký sinh trùng bằng cách nào?

Nếu bạn nghi ngờ mình bị ký sinh trùng, bạn nên tới gặp bác sĩ. Bác sĩ có thể đề xuất các xét nghiệm để tìm ra nguyên nhân gây ra các triệu chứng khó chịu cho bạn. Các xét nghiệm để phát hiện sự hiện diện của ký sinh trùng bao gồm:

• Xét nghiệm phân
• Nội soi
• Xét nghiệm máu

Sau khi được chẩn đoán mắc ký sinh trùng, việc điều trị sẽ tùy thuộc vào loại ký sinh trùng mà bạn đang mắc.

Điều trị

Thuốc: Bác sĩ có thể đưa cho bạn 1 đơn thuốc để loại bỏ ký sinh trùng khỏi cơ thể. Bạn có thể chỉ cần một liều thuốc duy nhất hoặc phải dùng thuốc kéo dài trong vài tuần tùy thuộc tình trạng mắc ký sinh trùng của bạn.

Các liệu pháp bổ sung và thay thế: Các liệu pháp bổ sung và thay thế có hiệu quả rất tốt với các loại thuốc thông thường và giúp loại bỏ ký sinh trùng nhanh chóng và ít tác dụng phụ hơn. Tuy nhiên, bác sĩ cần phải tìm ra loại sinh vật nào đang ký sinh trong cơ thể bạn trước khi bắt đầu các điều trị thay thế.

Việc bị nhiễm ký sinh trùng có thể xảy ra ở bất cứ đâu và với bất cứ ai trong chúng ta. Do đó điều quan trọng là bạn cần giữ gìn vệ sinh cá nhân cũng như vệ sinh nơi ở thật tốt, luôn cố gắng ăn chín, uống sôi và khám sức khỏe định kỳ để phát hiện những dấu hiệu nhiễm ký sinh trùng từ sớm.