Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Căng thẳng có thể dẫn đến tăng cân?

Căng thẳng mạn tính, kéo dài có thể dẫn đến thay đổi nội tiết tố, làm tăng cảm giác thèm ăn của bạn, thậm chí là thèm những món ăn có hàm lượng calo cao hơn như kem, khoai tây chiên và pizza.

Tại sao bạn thèm ăn khi căng thẳng?

Căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, ảnh hưởng đến hệ thống tưởng thưởng của não ở các khu vực như hạch hạnh nhân và vùng hải mã, thúc đẩy cảm giác thèm ăn. Việc tiết ra cortisol để phản ứng với tác nhân gây căng thẳng cũng khiến cơ thể tích trữ mỡ bụng.

Một nghiên cứu cho thấy những người ít nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của xã hội có chỉ số khối cơ thể (BMI) tăng cao hơn. BMI là thước đo lượng mỡ trong cơ thể dựa vào chiều cao và cân nặng, có thể là chỉ số về nguy cơ mắc bệnh liên quan đến lượng mỡ trong cơ thể.

Tầm quan trọng của giấc ngủ và tập thể dục trong việc kiểm soát căng thẳng

Trong một số nghiên cứu thực nghiệm, thiếu ngủ trong thời gian ngắn dẫn đến tăng lượng calo nạp vào và tăng cân. Điều này có thể là do những thay đổi trong hormone điều chỉnh sự thèm ăn leptin và ghrelin, đồng thời ăn nhiều thực phẩm có hàm lượng calo cao và đồ uống có đường.

Tập thể dục có thể tác động trực tiếp đến cân nặng bằng cách giúp đốt cháy calo và tăng khối lượng nạc, giúp kiểm soát cân nặng. Tập thể dục thường xuyên giúp cải thiện sức chịu đựng về mặt sinh lý khi đối mặt với căng thẳng, dẫn đến sự thích nghi có lợi trong hệ thống phản ứng với căng thẳng, giúp cải thiện cách cơ thể bạn phản ứng với các tác nhân gây căng thẳng sinh lý trong tương lai, điều này có thể giúp cơ thể đối phó với các tác nhân gây căng thẳng tâm lý hiệu quả hơn.

Tập thể dục thường xuyên cũng có thể giúp bạn phục hồi nhanh hơn sau các tác nhân gây căng thẳng và giảm cảm giác tiêu cực sau căng thẳng. Điều này làm giảm bớt sự hao mòn tổng thể mà các tác nhân gây căng thẳng gây ra cho cơ thể.

Hoạt động thể chất thường xuyên có thể kích thích sản xuất endorphin, là chất hoá học trong não có thể cải thiện tâm trạng và tạo cảm giác thư giãn.

Về mối liên hệ giữa hormone, tình trạng thiếu ngủ, căng thẳng và thói quen ăn uống thì có rất nhiều mối liên hệ. Căng thẳng và giấc ngủ có thể tương tác theo chu kỳ. Căng thẳng cao có tác động tiêu cực đến chất lượng và thời lượng giấc ngủ, đồng thời giấc ngủ kém có thể ảnh hưởng tiêu cực đến mức độ căng thẳng. Thiếu ngủ thường được coi là một yếu tố gây căng thẳng mạn tính có thể góp phần gây ra rối loạn điều hoà căng thẳng và tăng cường hoạt động của hệ thống căng thẳng bao gồm cả mức cortisol cao hơn.

Cortisol là một trong những hormone chính liên quan đến phản ứng căng thẳng, có thể làm tăng sự thèm ăn và kích thích cảm giác thèm ăn. Hormone cũng có thể tác động đến quá trình trao đổi chất của bạn và thúc đẩy quá trình tích trữ chất béo, đặc biệt là quanh vùng bụng. Mức cortisol cao hơn do ngủ không đủ giấc có thể ảnh hưởng hơn đến các khu vực trong não, làm tăng thêm tác động của căng thẳng.

Cơ sở khoa học ngăn ngừa quá trình tăng cân do căng thẳng

Quá nhiều người có xu hướng coi căng thẳng là thứ mà họ phải giải quyết. Nhưng họ cũng cần để ý hơn đến chế độ ăn uống và luyện tập. Dưới đây là một số lời khuyên để tránh tăng cân khi gặp căng thẳng.

Ghi lại cách bạn sử dụng thời gian mỗi ngày trong 1 tuần. Quyết định những nhiệm vụ và hoạt động nào là quan trọng nhất đối với bạn và ưu tiên chúng. Đừng quên kết hợp thời gian để ngủ đủ giấc và tập thể dục vào lịch trình của bạn. Giấc ngủ và vận động thể chất vui vẻ là những phần quan trọng của việc tự chăm sóc bản thân.

Giấc ngủ đặt nền tảng cho sức khoẻ tinh thần, khi bạn cảm thấy được nghỉ ngơi đầy đủ, bạn sẽ có khả năng phục hồi tốt hơn và có khả năng xử lý tốt hơn những thay đổi sắp xảy ra trong cuộc sống. Ngược lại, khi bạn không ngủ đủ giấc, mọi trở ngại nhỏ xảy ra trong cuộc sống hàng ngày đều có thể trở nên khó khăn hơn.

Thêm các bữa ăn nhỏ, ăn phụ trong ngày bằng thực phẩm như rau củ, salad cùng với chút thịt, phô mai, đồng thời chuẩn bị sẵn bữa trưa cho vài ngày cuối tuần. Giữ một bộ quần áo và giày thể dục tại văn phòng để việc tập luyện sau khi kết thúc công việc trở nên dễ dàng hơn.

Hãy yêu cơ thể của bạn, cải thiện hình ảnh cơ thể bằng cách tập trung vào việc khoẻ mạnh. Ví dụ, khi ăn, hãy lấp đầy nửa đĩa ăn của bạn bằng trái cây và rau củ, đi bộ vài lần một tuần và bắt đầu những thới quen lành mạnh khác thay vì cứ chú ý đến con số trên cân.

Thiền chánh niệm là một cách để giảm căng thẳng, cải thiện khả năng chấp nhận bản thân và lòng trắc ẩn của chúng ta, điều này đã được chứng minh là làm giảm sự không hài lòng về hình ảnh cơ thể, sự xấu hổ về cơ thể và các căng thẳng liên quan. Thiền chánh niệm là hành động nhận thức đầy đủ và hiện diện trong thời điểm hiện tại, với cảm giác nhận thức và chấp nhận không phán xét.

Bạn cần thừa nhận bất cứ điều gì đang khiến bạn căng thẳng. Nghe có vẻ đơn giản nhưng việc này có thể giúp bạn giảm bớt căng thẳng về mặt tâm lý

Cân nhắc trước khi ăn, cân nhắc xem liệu bạn có thực sự đói không hay bạn đang muốn ăn vì lý do khác. Thức ăn không phải là thứ phù hợp nhất để giải quyết nhu cầu cảm xúc căng thẳng. Nó có thể làm giảm căng thẳng trong chốc lát, nhưng căng thẳng có thể quay trở lại. Tập yoga hoặc hít thở sâu, gọi điện cho bạn bè, đọc sách hoặc thậm chí ngủ trưa thay vì tìm đến thức ăn. Hoặc đi dạo, hãy ra ngoài và đi dạo xung quanh nhà. Việc này có thể giúp bạn bình tĩnh lại, giải toả bớt căng thẳng.

Hồ Mai Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 27/01/2026

    5 vị thuốc giúp ngủ ngon trong mùa đông

    Khi thời tiết lạnh, dương khí dễ bị tổn thương, huyết mạch lưu thông kém, tinh thần khó an định, từ đó sinh ra mất ngủ. Việc sử dụng các vị thuốc y học cổ truyền một cách hợp lý cũng là một cách hỗ trợ cải thiện giấc ngủ hiệu quả, an toàn.

  • 27/01/2026

    Những điều cần biết về virus Nipah

    Nipah là loại virus có tỷ lệ gây tử vong cao, chưa có vaccine và thuốc để điều trị. Virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh nguy cơ cao.

  • 27/01/2026

    Hiểu đúng về natri silicate và nguy cơ đối với sức khỏe

    Vụ việc phát hiện ốc bươu được ngâm trong hóa chất công nghiệp natri silicate (thủy tinh lỏng) vừa bị cơ quan chức năng triệt phá đã làm dấy lên lo ngại lớn về an toàn thực phẩm. Natri silicate là chất gì, vì sao bị cấm trong chế biến thực phẩm và ăn phải có thể gây hại như thế nào cho sức khỏe? Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu!

  • 27/01/2026

    Nhiễm khuẩn đường ruột do thực phẩm bẩn mùa lạnh

    Nhiễm khuẩn đường ruột là vấn đề sức khỏe phổ biến, nhất là trong mùa lạnh khi vi khuẩn dễ phát triển do môi trường ẩm ướt và thực phẩm không được bảo quản tốt.Thực phẩm ôi thiu, nước ô nhiễm hoặc thói quen ăn uống kém vệ sinh làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm và tiêu chảy. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa nhiễm khuẩn đường ruột trong thời tiết giao mùa là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe. Bài viết này sẽ đi sâu vào mối nguy hiểm, các triệu chứng cần lưu ý và các biện pháp phòng tránh hiệu quả.

  • 26/01/2026

    Chuyên gia dinh dưỡng gợi ý 7 món ăn tối tốt nhất giúp giảm mỡ và tăng cơ

    Bạn muốn giảm cân nhưng không biết nên ăn gì vào buổi tối? Hãy tham khảo những thực phẩm lý tưởng giúp giảm mỡ, tăng cơ, hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả.

  • 26/01/2026

    9 cách đã được chứng minh để ngăn ngừa phồng rộp chân khi chạy

    Phồng rộp chân có thể hình thành do ma sát quá mức khi bạn chạy. Giày không vừa chân, đổ mồ hôi quá nhiều, tập luyện quá sức, hoặc thậm chí cả tư thế chạy của bạn đều có thể góp phần gây phồng rộp. Tuy nhiên, có những biện pháp bạn có thể thực hiện để ngăn ngừa tình trạng này.

  • 25/01/2026

    Chăm sóc làn da quá mức có thể gây hậu quả gì?

    Việc chăm sóc làn da quá mức đôi khi mang lại tác dụng ngược, khiến làn da trở nên mệt mỏi và tổn thương. Bài viết này giúp bạn nhận diện sớm các dấu hiệu da bị quá tải và lộ trình phục hồi an toàn.

  • 25/01/2026

    Luteolin - chất chống oxy hóa tiềm năng và vai trò trong một số bệnh

    Luteolin là một flavonoid quý giá trong rau xanh và các thảo mộc truyền thống, nổi bật với khả năng chống viêm mạnh mẽ và bảo vệ thần kinh nhờ khả năng vượt qua hàng rào máu - não.

Xem thêm