Bệnh thận giai đoạn cuối
Bệnh thận giai đoạn cuối ngày càng phổ biến, gây nhiều gánh nặng cho gia đình cũng như xã hội. Vì vậy, hiểu biết về bệnh để có cách phòng ngừa thích hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng.
Bệnh thận mạn tính là bệnh lí gây suy giảm chức năng thận theo thời gian. Nếu bạn được chẩn đoán bệnh thận giai đoạn cuối (ESRD) thì có nghĩa là bạn đang ở giai đoạn cuối của bệnh thận mạn và thận của bạn không còn chức năng để duy trì những nhu cầu hàng ngày của cơ thể.
Thận đảm nhiệm vai trò lọc các chất cặn bã và nước thừa từ máu và tạo ra nước tiều.
Bệnh thận giai đoạn cuối là khi thận của bạn chỉ còn dưới 10% chức năng bình thường. Điều đó có nghĩa là thận chỉ còn rất ít hoặc mất hoàn toàn chức năng. Bệnh thận thường diễn biến tăng dần. Bệnh thận mạn thường mất khoảng 10-20 năm kể từ khi chẩn đoán cho tới giai đoạn cuối.
Nguyên nhân
Nhiều loại bệnh thận tấn công vào các tiều cầu thận, có chức năng lọc máu, khiến thận suy giảm chức năng và dẫn đến bệnh thận giai đoạn cuối.
Đái tháo đường và tăng huyết áp là 2 nguyên nhân phổ biến nhất. Nếu bạn bị đái tháo đường và không được kiểm soát tốt, mức đường huyết cao có thể phá hủy các tiểu cầu thận. Còn bệnh huyết áp cao sẽ làm tăng áp lực ở các mạnh máu nhỏ của thận, dẫn đến các tổn thương ảnh hưởng đến chức năng lọc máu.
Yếu tố nguy cơ
Hai nhóm nguy cơ chính của ESRD là những người bị tiểu đường và tăng huyết áp. Bên cạnh đó, bạn cũng tăng nguy cơ bị ESRD nếu bạn bị các bệnh lí thận như:
- Thận đa nang
- Hội chứng Alport (một bệnh lí di truyền, dẫn đến suy thận sớm)
- Viêm thận kẽ
- Bệnh lí tự miễn, ví dụ như lupus
Triệu chứng
Bạn có thể gặp rất nhiều triệu chứng của ESRD. Các triệu chứng thường gặp như:
- Tiểu ít
- Vô niệu
- Mệt mỏi
- Đau đầu
- Sụt cân
- Chán ăn
- Buồn nôn hoặc nôn
- Khô da và ngứa
- Thay đổi màu sắc da
- Đau xương
- Lẫn lộn và khó tập trung
Các triệu chứng khác của bệnh bao gồm:
- Dễ bầm tím
- Thường xuyên bị chảy máu mũi
- Tê bì ở bàn chân và bàn tay
- Khát nhiều
- Hay bị nấc
- Mất kinh
- Các rối loạn về giấc ngủ như khó ngủ hoặc hội chứng chân bồn chồn
- Giảm ham muốn tình dục hoặc liệt dương
- Phù, đặc biệt là ở cẳng chân và bàn tay
Chẩn đoán
Bác sĩ có thể chẩn đoán ESRD thông qua thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm đánh giá chức năng thận như:
- Xét nghiệm nước tiểu tìm protein và hồng cầu (dấu hiệu của quá trình lọc không hiệu quả)
- Xét nghiệm creatinin máu (do thận chức năng lọc không đảm bảo nên creatinin tích lũy lại trong máu)
- Xét nghiệm ure nitrogen máu
- Đánh giá mức lọc của cầu thận
Điều trị
Có 2 phương pháp điều trị của ESRD là lọc máu và ghép thận.
Lọc máu
Có 2 hình thức mà bạn có thể lựa chọn là chạy thận nhân tạo và lọc màng bụng.
Chạy thận nhân tạo là một quá trình sử dụng máy lọc để xử lý máu của bạn thay cho chức năng của thận. Sau khi được lọc các chất cặn bã, máu sẽ được đưa trở lại cơ thể. Phương pháp điều trị này thường được sử dụng 3 lần mỗi tuần và phải mất 3-4 giờ mỗi lần.
Phẫu thuật ghép thận liên quan đến việc cắt bỏ thận bệnh của bạn và thay thế chúng bằng thận khỏe mạnh được hiến tặng. Theo Hiệp hội Thận Hoa Kỳ, có hơn 17.000 ca ghép thận được thực hiện tại Hoa Kỳ vào năm 2014.
Biện pháp khác
Những bệnh nhân đái tháo đường và tăng huyết áp cần được kiểm soát tốt để phòng ESRD. Cả 2 bệnh này đều có lợi khi sử dụng các thuốc ức chế men chuyển và thuốc chẹn thụ thể.
Chế độ ăn ít natri, kali và các điện giải khác, đi kèm với hạn chế dịch là cần thiết. Tuy nhiên, cần tăng năng lượng đầu vào của bạn đi kèm với việc giảm protein trong thực đơn.
Biến chứng
Các biến chứng của ESRD bao gồm:
- Nhiễm trùng da như khô, ngứa da
- Viêm gan B, C
- Suy gan
- Các bệnh lí tim mạch
- Tràn dịch màng phổi
- Cường cận giáp
- Tăng nguy cơ nhiễm trùng
- Thiếu dinh dưỡng
- Tổn thương thần kinh
- Đau cơ, xương, khớp
- Thiếu máu
- Xuất huyết tiêu hóa
- Rối loạn chức năng não, mất trí nhớ
- Rối loạn điện giải
- Thay đổi đường máu
- Co giật
- Yếu xương
- Các vấn đề về khớp
- Gãy xương
Tiên lượng
Các thành công trong điều trị giúp cho bệnh nhân mắc bệnh thận giai đoạn cuối có thể sống lâu hơn trước đây. Điều trị mang tính quyết định bởi nếu không được lọc máu hoặc ghép thận, bệnh nhân có thể tử vong. Đáp ứng với điều trị vào mức độ bệnh cũng như sức khỏe tổng thể của bạn.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Biến chứng có thể xảy ra trong quá trình chạy thận nhân tạo
-
Ăn hạt dẻ có tác dụng gì? 9 lợi ích sức khỏe bất ngờ của hạt dẻ
Hạt dẻ không chỉ là thức quà dân dã trong mùa đông mà còn là nguồn dinh dưỡng với nhiều lợi ích sức khỏe, xứng đáng có mặt trong thực đơn lành mạnh của mọi gia đình.
-
Bí quyết giúp bạn ngủ ngon và chìm vào giấc ngủ nhanh chóng
Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng trải qua cảm giác trằn trọc, nhìn đồng hồ điểm từng giờ trong vô vọng khi cơn buồn ngủ mãi không tới. Thay vì coi giấc ngủ là một cuộc chiến, hãy coi đó là một quá trình chuẩn bị để cơ thể tự nguyện nghỉ ngơi. Dưới đây là những phương pháp đơn giản, dễ hiểu đã được các chuyên gia chứng minh hiệu quả, giúp bạn "tắt nguồn" tâm trí và bước vào giấc ngủ sâu một cách tự nhiên nhất.
-
6 lý do bạn nên ăn dâu tây mỗi ngày
Không chỉ được mệnh danh là 'nữ hoàng' của các loại quả mọng nhờ hương vị ngọt ngào và vẻ ngoài rực rỡ, dâu tây còn chứa nhiều hợp chất đặc biệt có lợi cho sức khỏe. Dưới đây là 6 lý do chúng ta nên ăn dâu tây mỗi ngày.
-
Phòng ngừa các bệnh đường hô hấp phổ biến khi thời tiết nồm ẩm
Độ ẩm không khí tăng cao là "nỗi ám ảnh" đối với sức khỏe của nhiều gia đình tại miền Bắc. Đây là thời điểm mà nhiệt độ thay đổi thất thường, không khí trong nhà luôn trong tình trạng bí bách không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn là tác nhân hàng đầu khiến các ca bệnh đường hô hấp bùng phát mạnh mẽ. Trong bài viết này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn nhận diện sớm các nguy cơ và cách chăm sóc sức khỏe cho cả gia đình.
-
Tiềm năng hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch từ trà thảo mộc
Hệ miễn dịch chỉ hoạt động hiệu quả khi duy trì được trạng thái cân bằng nội môi, tránh tình trạng viêm quá mức gây tổn thương mô. Các nghiên cứu hiện đại đã chứng minh rằng các hợp chất thực vật như Flavonoid, Catechin và Mogroside có trong các loại trà thảo mộc có khả năng can thiệp tích cực vào quá trình bảo vệ niêm mạc và điều hòa miễn dịch.
-
Mặt nạ dưỡng da phù hợp cho mùa đông
Cái lạnh thường khiến chúng ta ngại chạm tay vào những miếng mặt nạ mát lạnh. Tham khảo những loại mặt nạ phù hợp cho mùa đông và bí quyết để duy trì thói quen dưỡng da ngay cả trong những ngày giá rét nhất.
-
Đau tăng trưởng (Growing pain) ở trẻ
Đau nhức do phát triển là những cơn đau âm ỉ hoặc đau nhói kiểu chuột rút mà trẻ em có thể gặp phải và thường gặp nhất là ở chân. Những cơn đau này thường xảy ra vào cuối ngày hoặc ban đêm, đau ở cả hai chân và tình trạng sẽ đỡ hơn khi trẻ nghỉ ngơi. Vậy nguyên nhân gây ra các cơn đau này ở trẻ là gì? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây!
-
Ăn trứng mỗi ngày có tốt không?
Trứng là nguồn thực phẩm giá rẻ và giàu dinh dưỡng nhưng hàm lượng cholesterol trong trứng luôn là vấn đề gây băn khoăn. Liệu việc duy trì thói quen ăn trứng hàng ngày có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch như nhiều người lo ngại?
