Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dự phòng sỏi thận bằng chế độ ăn hằng ngày

Nếu bạn đang muốn thực hành một chế độ ăn lành mạnh, giảm nguy cơ mắc sỏi thận thì có những quy tắc quan trọng bạn cần nhớ.

Sỏi thận được hình thành theo nhiều cách khác nhau. Canxi có thể kết hợp với các chất hóa học khác, như oxalat hoặc phốt pho có trong nước tiểu để trở thành sỏi. Sỏi thận cũng có thể hình thành do sự tích tụ acid uric bắt nguồn từ rối loạn quá trình chuyển hóa protein trong cơ thể. Cấu trúc đường tiết niệu của bạn không được thiết kế để loại bỏ các chất thải rắn, do đó không có gì ngạc nhiên khi sỏi thận xuất hiện, mắc kẹt trong đường tiết niệu, gây cảm giác rất đau đớn.

Tin tốt lành là chế độ ăn hằng ngày có thể giúp hạn chế tình trạng này. Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu.

Uống đủ nước

Chất lỏng, đặc biệt là nước, giúp pha loãng và làm giảm nồng độ các chất hóa học cấu thành sỏi thận. Hãy cố gắng uống ít nhất 12 ly nước mỗi ngày (2 - 2,5 lit).

Quả thuộc họ cam quýt

Ăn hay sử dụng nước ép của các loại quả thuộc họ cam quýt có thể giúp làm giảm sự hình thành của sỏi thận. Nguyên nhân là do hàm lượng chất hóa học citrate cao trong các loại quả này. Một số gợi ý cho bạn bao gồm: chanh, cam, và quả bưởi chùm…

Bổ sung nhiều canxi và vitamin D

Nếu lượng canxi bạn ăn vào ít thì nồng độ oxalate trong cơ thể có thể tăng lên. Vì thế bạn cần bổ sung đủ nhu cầu canxi của cơ thể, tốt nhất là bổ sung canxi tự nhiên từ thức ăn. Chỉ sử dụng các thực phẩm chức năng bổ sung canxi khi đã có tư vấn và chỉ định của bác sỹ.

Các nguồn cung cấp canxi tốt bao gồm sữa, sữa chua, pho mát cottage và các loại pho mát khác. Các nguồn cung cấp canxi cho những người ăn chay bao gồm: các loại cây họ đậu, rau lá xanh đậm, các loai hạt… Nếu bạn không thích mùi vị của sữa bò, hoặc bạn không dung nạp sữa bò, hãy thử các loại sữa không có lactose, sữa đậu nành, hoặc sữa dê.

Đừng quên ăn các loại thực phẩm giàu vitamin D mỗi ngày. Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi tốt hơn. Có rất nhiều loại thực phẩm giúp bạn bổ sung vitamin D. Một vài gợi ý tốt như cá hồi, lòng đỏ trứng và phô mai.

KHÔNG NÊN ăn gì

Giới hạn muối

Nồng độ natri cao trong cơ thể, có thể kích thích sự tích tụ canxi trong nước tiểu. Vì thế hãy hạn chế sử dụng quá nhiều muối khi chế biến thực phẩm. Kiểm tra bao bì các thực phẩm chế biến sẵn để xác định lượng natri trong thực phẩm. Các loại đồ ăn nhanh thường có hàm lượng natri cao, điều tương tự cũng xảy ra với các loại thực phẩm chế biến sẵn tại nhà hàng. Nếu có thể, hãy yêu cầu cắt giảm hoặc không bổ sung muối vào các món ăn của bạn tại nhà hàng.

Ngoài ra, hãy chú ý đến những gì bạn uống, một số loại nước ép cũng có hàm lượng natri cao. Khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới là 5g muối/ ngày để đảm bảo sức khỏe và nhu cầu sinh lý bình thường của cơ thể.

Cân đối protein động vật

Các nguồn thực phẩm giàu protein động vật như thịt đỏ, thịt gà, thịt gia cầm, cá và trứng làm tăng lượng axit uric trong cơ thể bạn. Ăn một lượng lớn protein - chất đạm cũng làm giảm lượng citrate trong nước tiểu. Citrate giúp ngăn chặn sự hình thành của sỏi thận.

Duy trì cân đối  protein động vật/thực vật bạn ăn vào có ý nghĩa rất quan trọng đối với sức khỏe. Ngoài protein động vật bạn cần thêm protein thực vật trong thực đơn của mình. Các nguồn bổ sung protein thực vật bao gồm các loại đậu đỗ, đậu phụ, hạt diêm mạch, hạt chi-a...

Thực phẩm giàu oxalat

Hãy ăn các loại thực phẩm chứa oxalat một cách khôn ngoan. Bởi vì oxalat có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận. Nếu bạn đã bị sỏi thận, bạn có thể sẽ muốn cắt giảm hoặc loại bỏ hoàn toàn oxalat khỏi thực đơn của mình.

Khi bạn sử dụng các thực phẩm có chứa oxalat, hãy nhớ ăn hoặc uống kèm với các thực phẩm giàu canxi. Canxi sẽ liên kết với oxalat trong hệ tiêu hóa trước khi đến thận của bạn, từ đó làm giảm nguy cơ hình thành sỏi thận. Các thực phẩm giàu oxalat bạn cần lưu ý bao gồm:

  • Sôcôla
  • Củ cải đường
  • Quả hạch
  • Trà
  • Rau bina
  • Cải cầu vồng
  • Khoai lang

Đồ uống có ga

Hãy hạn chế sử dụng đồ uống có ga, trong loại đồ uống này có hàm lượng photphat cao. Photphat cũng là chất hóa học kích thích sự hình thành sỏi thận.

Chú ý đến lượng đường được bổ sung vào thực phẩm và đồ uống. Quá nhiều đường sucrose và đường fructose cũng làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.  Quan sát nhãn thực phẩm, đường có thể tồn tại dưới các tên gọi khác nhau ở trên đó như: xi-rô ngô, fructose kết tinh, xi-rô gạo nâu, đường mía…

Những lời khuyên giúp bạn tránh xa sỏi thận

Nếu bạn đã từng có sỏi thận thì bạn cũng hoàn toàn có nguy cơ mắc lại trong tương lai nếu không thực hiện các biện pháp phòng chống chủ động. Các biện pháp dự phòng bao gồm tuân thủ điều trị thuốc và thực hành một chế độ ăn uống khoa học.

Những nguyên tắc bạn cần ghi nhớ:

  • Uống đủ nước mỗi ngày, mười hai ly nước tương đương 2-2,5 lit
  • Uống nước cam và các loại nước quả họ cam quýt
  • Ăn các loại thực phẩm giàu canxi trong mỗi bữa ăn, tối thiểu ba bữa một ngày
  • Giới hạn protein động vật ăn vào
  • Tiêu thụ ít muối, đường và các dạng chế biến khác của đường
  • Tránh sử dụng thực phẩm và đồ uống có hàm lượng oxalat và phot phat cao.
  • Tránh sử các loại thực phẩm – đồ uống làm bạn mất nước, ví dụ như đồ uống có cồn.

Lời kết

Sỏi thận là một trải nghiệm chẳng hề thoải mái và gây cho bạn rất nhiều đau đớn. Tin tốt lành là bạn có thể kiểm soát và dự phòng sỏi thận bằng chính chế độ ăn hằng ngày của mình. Uống đủ nước, tránh xa các loại thực phẩm có hàm lượng đường và muối cao, sử dụng các thực phẩm giàu canxi và oxalat cùng nhau là những nguyên tắc quan trọng nhất bạn cần ghi nhớ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những thói quen tốt giúp phòng ngừa sỏi thận

Bs. Nguyễn Thế Võ - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 23/05/2024

    Sức đề kháng và hệ miễn dịch của trẻ nhỏ

    Sức đề kháng là khả năng kỳ diệu mà hệ thống miễn dịch của trẻ giúp bảo vệ trẻ chống lại những tác nhân gây bệnh, nhất là trong giai đoạn giao mùa, khi thời tiết thay đổi và khi trẻ ra ngoài dễ có nguy cơ tiếp xúc với nguồn bệnh. Mỗi trẻ có hệ miễn dịch khác nhau phụ thuộc vào di truyền, dinh dưỡng, thói quen sinh hoạt, vận động thể lực và môi trường sống.

  • 23/05/2024

    Dinh dưỡng cho trẻ trong mùa hè

    Nghỉ hè sau 9 tháng dài đi học có lẽ là niềm mong đợi của tất cả trẻ em, nhưng lại là nỗi lo lắng của không ít các bậc phụ huynh, nếu bố mẹ đi làm cả ngày, không có ông bà ở gần thì không biết gửi ai, rồi thì bé sẽ học tập vui chơi ra sao; ăn uống như thế nào cho khỏe mạnh…

  • 23/05/2024

    GIẤC NGỦ CỦA TRẺ TRONG MÙA THI CỬ

    Giấc ngủ rất quan trọng với sức khỏe. Chúng ta cùng tìm hiểu về giấc ngủ của trẻ, cũng như giữ cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi trong giai đoạn ôn thi bận rộn, bài vở nhiều như hiện nay.

  • 23/05/2024

    Ăn mặn hại "tứ bề"

    Điều tra khẩu phần ăn của Viện Dinh dưỡng cho thấy, lượng muối sử dụng trung bình một ngày của người Việt Nam lên đến 14-18g, gấp 2-3 lần nhu cầu khuyến cáo. Thế nhưng, chưa phải ai cũng ý thức được ăn mặn hại thế nào.

  • 22/05/2024

    Mùa hè cho trẻ uống gì cho mát

    Mùa hè nóng bức, cơ thể trẻ dễ mất nước, có thể làm xuất hiện các tình trạng: nóng trong, táo báo, mẩn ngứa… Vậy mùa hè cho trẻ uống gì cho mát? Cha mẹ đừng bỏ qua những loại thực phẩm NanoFrance sắp bật mí dưới đây!

  • 22/05/2024

    Làm sao để trẻ bú mẹ bổ sung canxi an toàn và hiệu quả

    Canxi đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển cả thể chất và trí tuệ của trẻ, đặc biệt trẻ đang trong giai đoạn bú mẹ. Vậy làm sao để trẻ bổ sung canxi qua nguồn sữa mẹ an toàn và hiệu quả?

  • 22/05/2024

    Những điều cần biết về nong mạch

    Nong mạch là một thủ tục phẫu thuật được thực hiện phổ biến trong y khoa và đặc biệt hữu ích với những người bị xơ vữa động mạch hoặc bệnh mạch vành.

  • 22/05/2024

    6 điều quan trọng cần biết khi dùng thực phẩm bổ sung

    Trên thế giới, xu hướng sử dụng thực phẩm bổ sung ngày càng tăng, trong đó có Việt Nam do tâm lý loại thực phẩm này có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, thực phẩm bổ sung chỉ thực sự có lợi khi được dùng đúng cách.

Xem thêm